సందర్భాన్ని బట్టి మనిషి మాటలు.. సైకాలజీ చెప్పే ఆసక్తికర నిజాలు!

ఒకే వ్యక్తి అయినప్పటికీ మనం మాట్లాడే విధానం సందర్భాన్ని బట్టి మారిపోతుంది. స్నేహితులతో సరదాగా, స్వేచ్ఛగా మాట్లాడే వ్యక్తి ఆఫీసులో బాస్ లేదా సహోద్యోగులతో మాత్రం కాస్త నెమ్మదిగా, స్పష్టంగా, మర్యాదగా మాట్లాడవచ్చు. ఇంట్లో కుటుంబ సభ్యులతో మాట్లాడేటప్పుడు మరో రకమైన స్వరం కనిపిస్తుంది. చాలామందికి ఇది తెలియకుండానే జరుగుతుంది. అయితే ఇలాంటి మార్పు వ్యక్తిత్వంలో అస్థిరతకు సంకేతం కాదని, పరిస్థితులకు తగ్గట్టుగా మనల్ని మనం మార్చుకునే సామర్థ్యానికి సూచన కావచ్చని మనస్తత్వశాస్త్రం చెబుతోంది.

గొంతు తీరు కూడా భావాలను చెబుతుంది

మాట్లాడేటప్పుడు కేవలం పదాలే కాదు.. గొంతు స్థాయి, వేగం, పిచ్, శబ్దం, విరామాలు కూడా మన భావాలను తెలియజేస్తాయి. ఒకే మాటను ప్రశాంతంగా చెబితే ఒక అర్థం వస్తుంది. అదే మాటను గట్టిగా లేదా చిరాకుతో చెబితే పూర్తిగా వేరే భావన కలుగుతుంది. భావోద్వేగ పరిస్థితుల్లో మాటల కంటే గొంతు తీరు మన ఉద్దేశాన్ని ఇతరులు అర్థం చేసుకోవడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుందని కమ్యూనికేషన్ పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.

ఉదాహరణకు స్నేహితులతో మాట్లాడేటప్పుడు మనం ఎక్కువగా నవ్వుతూ, వేగంగా, స్వేచ్ఛగా మాట్లాడవచ్చు. కానీ ఉద్యోగ సమావేశంలో మాత్రం మాటలను కొలిచి మాట్లాడుతాం. అక్కడ మన మాటల ప్రభావం, ఎదుటివారి స్థాయి, సందర్భం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటాం. దీనిని చాలాసార్లు సామాజిక అనుసరణగా చూడవచ్చు. పరిస్థితి ఏం కోరుకుంటుందో దానికి అనుగుణంగా మన ప్రవర్తనను సర్దుబాటు చేసుకోవడం మానవ సంబంధాల్లో సహజమైన ప్రక్రియ.

మంచి కమ్యూనికేషన్‌కు సంకేతం

ఇలాంటి వ్యక్తులు ఎదుటివారి భావాలను గమనించే అవకాశం కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఎవరి ముందు ఎంత మాట్లాడాలి, ఎప్పుడు సరదాగా ఉండాలి, ఎప్పుడు సీరియస్‌గా ఉండాలి అనే విషయాలను వారు త్వరగా అర్థం చేసుకోగలరు. అందుకే గొంతులో మార్పు కొన్నిసార్లు మంచి కమ్యూనికేషన్ నైపుణ్యానికి సంకేతంగా కూడా ఉండొచ్చు.

అయితే ప్రతి సందర్భంలోనూ గొంతును మార్చడం మంచిదే అని చెప్పలేం. ఎదుటివారిని మెప్పించడానికి పూర్తిగా కృత్రిమంగా మాట్లాడటం అలవాటైతే మన అసలు భావాలను వ్యక్తపరచడం కష్టమవుతుంది. ముఖ్యంగా వ్యక్తిగత సంబంధాల్లో మాటలు, గొంతు తీరు ఒకదానికొకటి సరిపోకపోతే అపార్థాలు రావచ్చు. మాటలు సానుకూలంగా ఉన్నా గొంతులో కోపం కనిపిస్తే ఎదుటివారు అసలు ఉద్దేశాన్ని తప్పుగా అర్థం చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.

అధికార భావనతో గొంతు మార్పులు

గొంతు మార్పులు అధికార భావనతో కూడా సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చని కొన్ని పరిశోధనలు సూచించాయి. ఒక అధ్యయనంలో అధిక అధికార స్థాయిని ఊహించిన వ్యక్తుల గొంతులో పిచ్, శబ్ద తీవ్రత వంటి అంశాల్లో మార్పులు కనిపించాయి. వాటి ఆధారంగా వినేవారు మాట్లాడుతున్న వ్యక్తి స్థాయిని కొంతవరకు అంచనా వేయగలిగారు.

కాబట్టి స్నేహితుడి దగ్గర ఒకలా, ఆఫీసులో మరోలా మాట్లాడుతున్నారని మీలో మీరు అనుమానం పెట్టుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. పరిస్థితిని అర్థం చేసుకుని దానికి సరిపోయే విధంగా గొంతు, మాట తీరు మార్చుకోవడం సామాజిక జీవితంలో ఉపయోగపడే నైపుణ్యం కావచ్చు. అయితే ఎక్కడ ఉన్నా గౌరవం, నిజాయితీ, సహజత్వం మాత్రం కోల్పోకుండా ఉంటే ఈ మార్పు మరింత ఆరోగ్యకరమైన కమ్యూనికేషన్‌గా మారుతుంది.