దుబాయ్ తరహా కూలింగ్ సిస్టమ్.. అమరావతికి రూ.415 కోట్ల గ్రీన్ ప్లాన్..
ఆంధ్రప్రదేశ్ (Andhra Pradesh) రాజధాని అమరావతి (Amaravati) నిర్మాణంలో మరో ఆధునిక ఆలోచనకు రూపకల్పన జరుగుతోంది. భవిష్యత్ అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ప్రభుత్వ భవనాలకు ప్రత్యేకమైన డిస్ట్రిక్ట్ కూలింగ్ సిస్టమ్ను ఏర్పాటు చేయడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (APCRDA) చర్యలు చేపట్టింది. ఇందుకోసం రూ.415 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో పబ్లిక్-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్య విధానంలో ప్రాజెక్టును చేపట్టేందుకు గ్లోబల్ టెండర్లను ఆహ్వానించింది.
సాధారణంగా పెద్ద ప్రభుత్వ భవనాల్లో ఒక్కో గదికి, ఒక్కో విభాగానికి ప్రత్యేకంగా ఏసీ యంత్రాలను ఏర్పాటు చేస్తుంటారు. దీంతో విద్యుత్ వినియోగం పెరగడంతో పాటు భవనాలపై పెద్ద సంఖ్యలో కూలింగ్ యూనిట్లు కనిపిస్తాయి. అమరావతిలో మాత్రం దీనికి భిన్నమైన విధానాన్ని అమలు చేయాలని భావిస్తున్నారు. ఒకే కేంద్రంలో భారీ కూలింగ్ ప్లాంట్ను ఏర్పాటు చేసి, అక్కడ తయారయ్యే చల్లటి నీటిని భూగర్భంలో ఏర్పాటు చేసే ప్రత్యేక పైప్లైన్ వ్యవస్థ ద్వారా వివిధ ప్రభుత్వ భవనాలకు సరఫరా చేయనున్నారు.
అమరావతి గవర్నమెంట్ కాంప్లెక్స్ పరిధిలోని శాసనసభ (Assembly), హైకోర్టు (High Court), సచివాలయం (Secretariat), హెడ్ ఆఫ్ డిపార్ట్మెంట్ భవనాలు తదితరాలకు ఈ కూలింగ్ సేవలు అందించాలనే ప్రణాళిక ఉంది. భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వ కార్యాలయాల విస్తరణకు అనుగుణంగా వ్యవస్థను పెంచుకునే అవకాశం కూడా ఉండనుంది.
ఈ విధానాన్ని ‘డిస్ట్రిక్ట్ కూలింగ్’గా పిలుస్తారు. అంటే ప్రతి భవనంలో ప్రత్యేక కూలింగ్ యంత్రాలు పెట్టకుండా, ఒక కేంద్ర వ్యవస్థ నుంచే మొత్తం ప్రాంతానికి చల్లదనాన్ని అందించడం. ప్రపంచంలోని అనేక నగరాల్లో ఈ సాంకేతికతను ఇప్పటికే ఉపయోగిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా దుబాయ్ (Dubai), సింగపూర్ (Singapore), దోహా (Doha) వంటి నగరాల్లో ఇలాంటి వ్యవస్థలు విస్తృతంగా ఉన్నాయి. అమరావతిలోనూ అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా మౌలిక వసతులను అభివృద్ధి చేయాలనే లక్ష్యంలో భాగంగా ఈ విధానం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
ఈ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన అధికారిక వివరాల్లో ప్రారంభ సామర్థ్యం 12,000 టన్నుల రిఫ్రిజిరేషన్ సామర్థ్యంగా, భవిష్యత్తులో 30,000 టన్నుల వరకు విస్తరించే విధంగా ప్రణాళిక ఉన్నట్లు సమాచారం. మరోవైపు అమరావతి అభివృద్ధికి సంబంధించిన అధికారిక సంస్థల ప్రాజెక్టు వివరాల్లో 20,000 టన్నుల ప్రణాళిక సామర్థ్యాన్ని కూడా ప్రస్తావించారు. తుది రూపకల్పన, అమలు దశలో సామర్థ్యంపై స్పష్టత రానుంది.
విద్యుత్ వినియోగాన్ని తగ్గించడం ఈ వ్యవస్థలో మరో ముఖ్యమైన ప్రయోజనంగా భావిస్తున్నారు. విడివిడిగా వందలాది ఏసీలు పనిచేయాల్సిన అవసరం తగ్గడంతో శక్తి వినియోగం, నిర్వహణ వ్యయం నియంత్రణలోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది. పర్యావరణంపై ప్రభావాన్ని తగ్గించేందుకు గ్రీన్ ఎనర్జీ వినియోగాన్ని కూడా పరిశీలిస్తున్నట్లు సమాచారం.
ప్రాజెక్టును బిల్డ్-డెవలప్-ట్రాన్స్ఫర్ విధానంలో చేపట్టే ఆలోచన ఉంది. నిర్మాణానికి సుమారు ఏడాదిన్నర సమయం కేటాయించి, అనంతరం దీర్ఘకాలిక నిర్వహణ బాధ్యతలను ప్రైవేట్ భాగస్వామికి అప్పగించే విధానం ప్రతిపాదించారు.
అమరావతిని కేవలం పరిపాలనా కేంద్రంగా కాకుండా పర్యావరణహిత, సాంకేతికంగా ఆధునిక నగరంగా తీర్చిదిద్దే ప్రయత్నాల్లో ఈ డిస్ట్రిక్ట్ కూలింగ్ వ్యవస్థ మరో కీలక అడుగుగా నిలిచే అవకాశం ఉంది. భవిష్యత్తులో ఇతర ప్రాంతాల్లోనూ ఇలాంటి మౌలిక వసతులకు ఇది నమూనాగా మారుతుందా అనేది చూడాలి.








