Zee ని టేకోవర్ చేయడానికి అంబానీ ప్రయత్నించారా? ఇప్పుడు సుభాష్ చంద్ర ఎందుకు ఈ మాట బయటపెట్టారు?
—సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల
ఒకప్పుడు టీవీ అంటే మనందరికీ జీ నెట్వర్క్నే గుర్తుకొచ్చేది. ఇంట్లో రిమోట్ చేతికి తీసుకుంటే వార్తలైనా, సినిమాలైనా, వినోదమైనా… జీ ఛానళ్లలో ఏదో ఒకటి కనిపించేది. అలాంటి ఓ భారీ మీడియా సామ్రాజ్యాన్ని సుభాష్ చంద్ర నిర్మించారు. కానీ వ్యాపారంలో పరిస్థితులు ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండవు కదా! ఎస్సెల్ గ్రూప్కి ఆర్థిక ఇబ్బందులు మొదలయ్యాయి. అప్పులు పెరిగాయి. ఆస్తులు అమ్ముకోవాల్సి వచ్చింది. షేర్ల ధరలు ఒత్తిడిలోకి వెళ్లాయి.
ఇలాంటి సమయంలోనే కార్పొరేట్ ప్రపంచంలో అసలు గేమ్ మొదలవుతుంది. ఒక కంపెనీ బలహీనపడితే… దాన్ని కాపాడేందుకు ఎవరో ముందుకొస్తారు. లేదంటే, అదే బలహీనతను అవకాశంగా చూసి సొంతం చేసుకునేందుకు ఇంకెవరో ప్రయత్నిస్తారు. ఇప్పుడు సుభాష్ చంద్ర చెబుతున్న కథ రెండో కోణానికి సంబంధించినదే.
‘‘జీని టేకోవర్ చేయడానికి ముఖేష్ అంబానీ ప్రయత్నించారు’’ అని ఆయన సంచలన ఆరోపణ చేశారు. అసలు అంబానీ ఎందుకు జీపై కన్నేశారని చంద్ర అంటున్నారు? ఆ సమయంలో జీ పరిస్థితి ఎలా ఉంది? ఇప్పుడు ఇన్ని సంవత్సరాల తర్వాత ఈ మాట ఎందుకు బయటపెట్టారు?
ఇదే అసలు కథ.
రూ.22 వేల కోట్లతో మొదలైన గొడవ…ముందుగా ఇప్పుడు జరుగుతున్న వివాదం ఏంటో చూద్దాం. సుభాష్ చంద్ర వ్యక్తిగత దివాలా కేసులో జాతీయ కంపెనీ లా ట్రైబ్యునల్ (ఎన్సీఎల్టీ) ఓ చెల్లింపు ప్రణాళికకు ఆమోదం తెలిపింది. రుణదాతల క్లెయిమ్లు రూ.22,006 కోట్లుగా ఉండగా, చివరికి వారికి రూ.6.5 కోట్లు చెల్లించే ప్లాన్కు ఓకే చెప్పింది. బయట నుంచి చూస్తే లెక్క చాలా షాకింగ్గా ఉంది.
రూ.22 వేల కోట్ల క్లెయిమ్… చివరికి రూ.6.5 కోట్లేనా?
దాదాపు 99.97 శాతం మేర రికవరీ లేకుండా పోతున్నట్టే కదా! అయితే సుభాష్ చంద్ర మాత్రం ‘‘అసలు కథను అలా చూడకండి’’ అంటున్నారు. ఆ రూ.22 వేల కోట్లు తన వ్యక్తిగత రుణం కాదని, ఎస్సెల్ గ్రూప్కు చెందిన కొన్ని సంస్థలు తీసుకున్న రుణాలకు తాను వ్యక్తిగత హామీ మాత్రమే ఇచ్చానని చెబుతున్నారు.
తనపై వాస్తవంగా ఉన్న క్లెయిమ్ దాదాపు రూ.3,900 కోట్లేనని ఆయన అంటున్నారు. అందులో సుమారు రూ.620 కోట్లు ఇప్పటికే చెల్లించబడ్డాయని, మరో రూ.1,100 కోట్ల వరకు సెటిల్మెంట్ ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయని చెబుతున్నారు.
అంటే బయట కనిపిస్తున్న రూ.22 వేల కోట్ల లెక్కకు, తన వ్యక్తిగత బాధ్యతకు మధ్య చాలా తేడా ఉందన్నది చంద్ర వాదన.
మరి అంబానీ కథలోకి ఎలా వచ్చారు?
సుభాష్ చంద్ర ఆరోపణ ప్రకారం, ఎస్సెల్ గ్రూప్ ఆర్థికంగా బలహీనపడిన సమయంలో జీని ‘‘క్యాప్చర్’’ చేసేందుకు ప్రయత్నం జరిగిందట. ఆ ప్రయత్నం వెనుక ముఖేష్ అంబానీ ఉన్నారని ఆయన నేరుగా ఆరోపిస్తున్నారు.
‘‘క్యాప్చర్’’ అనే పదాన్ని చంద్ర కావాలనే బలంగా వాడినట్టుగా కనిపిస్తోంది. సాధారణంగా ఒక కంపెనీని కొనడం ఒక విషయం. విలీనం చేయడం మరో విషయం. కానీ ‘‘క్యాప్చర్’’ అంటే కంపెనీపై నియంత్రణను పూర్తిగా తమ చేతుల్లోకి తీసుకోవాలనే ప్రయత్నం అన్న అర్థం వస్తుంది.
అయితే చంద్ర ఈ ఆరోపణ చేశారు కానీ, ఆ ప్రయత్నం ఎప్పుడు జరిగింది? ఎంత వాటా కొనాలని చూశారు? ఏదైనా ఆఫర్ ఇచ్చారా? ఎవరితో చర్చలు జరిగాయి? ఆ డీల్ ఎందుకు జరగలేదు? వంటి వివరాలను ఇప్పటివరకు బహిరంగంగా పూర్తిగా వెల్లడించలేదు. అందుకే ప్రస్తుతానికి మన దగ్గర ఉన్నది ఒక సంచలన ఆరోపణ… పూర్తి ఆధారాలతో నిరూపితమైన కథ కాదు.
అయితే 2019 ఎందుకు కీలకం?
ఎందుకంటే జీ-ఎస్సెల్ గ్రూప్ కష్టాలు బాగా బయటపడిన సమయం అదే. 2019 ప్రాంతంలో గ్రూప్పై భారీ ఆర్థిక ఒత్తిడి వచ్చింది. రుణాలు చెల్లించాల్సి వచ్చింది. ఆస్తులు అమ్మాల్సి వచ్చింది. కంపెనీల షేర్లు తీవ్ర ఒడిదుడుకులకు గురయ్యాయి.
సుభాష్ చంద్ర స్వయంగా చెప్పిన లెక్కల ప్రకారం, ఒక దశలో ఆయన కుటుంబం, గ్రూప్పై దాదాపు రూ.45 వేల కోట్ల రుణభారం ఉంది. ఆ తర్వాత ఆస్తులను అమ్ముకుంటూ దాదాపు రూ.43 వేల కోట్లను తిరిగి చెల్లించామని ఆయన చెబుతున్నారు.
అంటే ఒకప్పుడు వేల కోట్ల విలువైన వ్యాపార సామ్రాజ్యం. కానీ ఇప్పుడు అప్పుల ఒత్తిడి. ఆస్తుల విక్రయం. షేర్ ధరల్లో పతనం. ప్రమోటర్ ఆర్థికంగా బలహీనపడుతున్నాడు. ఇలాంటి సమయంలో మార్కెట్లో ఏం జరుగుతుందో అందరికీ తెలుసు.
బలహీనపడిన ఆస్తి… బలమైన కొనుగోలుదారుడికి అవకాశం.
సుభాష్ చంద్ర ఇప్పుడు చెబుతున్న ‘‘జీని క్యాప్చర్ చేయడానికి ప్రయత్నించారు’’ అన్న ఆరోపణకు నేపథ్యం ఇదే. మరి ఆ ప్రయత్నం నిజంగానే జరిగిందా? ఇదే మిలియన్ డాలర్ ప్రశ్న.
చంద్ర చెప్పినట్టు అంబానీ జీని సొంతం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించి ఉంటే, ఆ ప్రయత్నం ఏ రూపంలో జరిగింది? జీ షేర్లను కొనుగోలు చేసే ప్రయత్నమా? ప్రమోటర్ వాటాలను తీసుకునే ప్రయత్నమా? లేక ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ఉపయోగించుకుని కంపెనీపై నియంత్రణ సాధించే ప్రయత్నమా? ఇవేవీ ఇప్పటివరకు స్పష్టంగా బయటకు రాలేదు. అందుకే ఈ కథలో ఒక ఆసక్తికరమైన గ్యాప్ ఉంది.
ఆ సమయంలో జీ బలహీనపడింది అనేది వాస్తవం. కానీ ఆ బలహీనతను ఉపయోగించుకుని అంబానీ జీని ‘‘క్యాప్చర్’’ చేయడానికి ప్రయత్నించారన్నది మాత్రం చంద్ర చేస్తున్న ఆరోపణ. ఈ రెండింటినీ కలిపి ఒకే నిజంగా చెప్పలేం.
ఇప్పుడు TV18 ఎందుకు మధ్యలోకి వచ్చింది?
సుభాష్ చంద్ర ఆగ్రహం పాత టేకోవర్ ఆరోపణ దగ్గరే ఆగలేదు. ఇప్పుడు తన వ్యక్తిగత దివాలా కేసుపై రిలయన్స్కు చెందిన TV18 మీడియా నెట్వర్క్ తప్పుడు ప్రచారం చేస్తోందని ఆయన ఆరోపిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ‘‘రూ.22 వేల కోట్ల రుణం… రూ.6.5 కోట్లకే సెటిల్మెంట్’’ అనే కథనంతో తన ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీస్తున్నారని ఆయన అంటున్నారు.
ఇంకా సంచలనంగా… తనకు తెలిసిన వ్యక్తి TV18లోని ఓ ఎడిటర్తో మాట్లాడితే, ‘‘పై నుంచి ఆదేశాలు ఉన్నాయి’’ అని చెప్పినట్టు చంద్ర పేర్కొన్నారు. ఇది చాలా తీవ్రమైన ఆరోపణే. కానీ ఆ ‘‘పై నుంచి’’ ఎవరు? ఏ ఆదేశాలు? దానికి ఆధారాలేమిటి? అనే విషయాలు చంద్ర వెల్లడించలేదు.
రిలయన్స్ మాత్రం ఈ ఆరోపణలను పూర్తిగా ఖండించింది. తమ మీడియా సంస్థలను ఎవరినైనా టార్గెట్ చేయడానికి ఉపయోగించలేదని స్పష్టం చేసింది.
మరి అంబానీకి ఫోన్ ఎందుకు చేశారు?
సుభాష్ చంద్ర చెబుతున్న మరో విషయం కూడా ఆసక్తికరమే. తనపై జరుగుతున్న ప్రచారాన్ని ఆపాలని ముఖేష్ అంబానీకి ఫోన్ చేశానని ఆయన చెప్పారు. కానీ అంబానీ స్పందించలేదట. తర్వాత ఒక లేఖ కూడా రాశానని తెలిపారు. అయినా ప్రచారం ఆగలేదని, అందుకే ఇక తన వైపు కథను ప్రజల ముందే చెప్పాలని నిర్ణయించుకున్నానని చంద్ర అంటున్నారు.
అంబానీని ఉద్దేశించి ఆయన చేసిన విజ్ఞప్తి కూడా చాలా నేరుగా ఉంది.
‘‘ముఖేష్జీ… నా మీద, నా గ్రూప్ మీద జరుగుతున్న ఈ తప్పుడు ప్రచారాన్ని ఆపండి. మీ వాళ్లను ఆపండి’’ అని కోరారు. అదే సమయంలో ‘‘ఇప్పుడు నా దగ్గర కోల్పోవడానికి ఏమీ లేదు’’ అని కూడా అన్నారు.
మరి జీ ఇప్పుడు ఎవరిది?
ఇక్కడ కథలో మరో విషాదకరమైన మలుపు ఉంది. ఒకప్పుడు సుభాష్ చంద్ర నిర్మించిన జీ సామ్రాజ్యంపై ఇప్పుడు తనకు యాజమాన్యం లేదని ఆయనే చెబుతున్నారు. ఎన్సీఎల్టీ ఆదేశం అమలు చేసిన తర్వాత తన దగ్గర ఏమీ మిగలలేదని అన్నారు.
అంటే ఒకప్పుడు తన చేతుల్లో ఉన్న మీడియా సామ్రాజ్యం… ఆర్థిక సంక్షోభం, అప్పులు, ఆస్తుల విక్రయాలు, పునర్వ్యవస్థీకరణల తర్వాత ఆయన చేతుల్లోంచి జారిపోయింది. అందుకే ‘‘జీని టేకోవర్ చేయడానికి ప్రయత్నించారు’’ అన్న ఆరోపణ ఇప్పుడు మరింత ఆసక్తికరంగా మారింది.
ఎందుకంటే ఇది కేవలం ఒక కంపెనీని ఎవరు కొనాలనుకున్నారు అనే ప్రశ్న కాదు. ఒక వ్యాపార సామ్రాజ్యం బలహీనపడినప్పుడు, దాని చుట్టూ అసలు ఏ గేమ్ జరిగింది? అనేదే ఇప్పుడు ఆసక్తికరమైన ప్రశ్న.
అయితే అసలు కథ ఎక్కడుంది?
సుభాష్ చంద్ర చెప్పింది నిజమే అయితే… 2019లో జీ-ఎస్సెల్ గ్రూప్ ఆర్థికంగా బలహీనపడిన సమయంలో దాన్ని సొంతం చేసుకునే ప్రయత్నం జరిగిందా? జరిగితే, ఆ ప్రయత్నం ఎంతవరకు వెళ్లింది? ఎవరెవరితో చర్చలు జరిగాయి? ఏదైనా డీల్ టేబుల్ మీదకు వచ్చిందా? జరిగితే ఎందుకు ఆగిపోయింది?
మరి ఇప్పుడు, ఇన్ని సంవత్సరాల తర్వాత, ఆ కథను సుభాష్ చంద్ర ఎందుకు బయటపెడుతున్నారు? ఇంకో వైపు కూడా ఉంది. తన వ్యక్తిగత దివాలా కేసులో వచ్చిన భారీ విమర్శల నుంచి దృష్టిని మళ్లించడానికి ఈ పాత కార్పొరేట్ కథను ఆయన ఇప్పుడు తెరపైకి తెచ్చారా? ఇప్పుడున్న సమాచారంతో ఈ రెండు ప్రశ్నల్లో ఏదికీ ఖచ్చితమైన సమాధానం చెప్పలేం.
ఒక విషయం మాత్రం నిజం.
రూ.22 వేల కోట్ల క్లెయిమ్–రూ.6.5 కోట్ల సెటిల్మెంట్తో మొదలైన కథ ఇప్పుడు జీని ఎవరు సొంతం చేసుకోవాలనుకున్నారు అనే స్థాయికి చేరింది. అందుకే సుభాష్ చంద్ర వేసిన ఈ ఒక్క ఆరోపణ రాబోయే రోజుల్లో చాలా కీలకం కావచ్చు.
చివరికి మిగిలిన ప్రశ్న ఒక్కటే…
సుభాష్ చంద్ర చెబుతున్నది నిజమే అయితే, జీ బలహీనంగా ఉన్నప్పుడు దాన్ని కొట్టేయాలని చూసింది నిజంగానే రిలయన్సా? లేక ఈ దివాలా కేసు నుంచి వచ్చిన చెడ్డ పేరును డైవర్ట్ చేయడానికి ఆయన ఈ పాత కార్పొరేట్ కుట్ర కథను తెరపైకి తెచ్చారా?
ప్రస్తుతానికైతే ఇదొక అంతుచిక్కని కార్పొరేట్ మిస్టరీలాగే మిగిలిపోయింది. కాలమే దీనికి సమాధానం చెప్పాలి!








