సైబర్ మోసాలు, డిజిటల్ అరెస్టులపై సుప్రీంకోర్టు కొరడా.. ఆర్‌బీఐకి కీలక ఆదేశాలు

దేశవ్యాప్తంగా విపరీతంగా పెరిగిపోతున్న ఆన్‌లైన్ మోసాలను అడ్డుకోవడానికి, అక్రమంగా నిర్వహిస్తున్న మ్యూల్ ఖాతాల వినియోగానికి శాశ్వతంగా చెక్ పెట్టడానికి అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు (Supreme Court) కఠినమైన ఆదేశాలు జారీ చేసింది. సైబర్ ఫ్రాడ్ జరిగిన వెంటనే బ్యాంకులు, అలాగే దర్యాప్తు సంస్థలు తక్షణమే ఎలాంటి నిర్దిష్టమైన చర్యలు తీసుకోవాలో స్పష్టంగా వివరిస్తూ రాబోయే నాలుగు వారాల్లోగా ఒక సమగ్రమైన ప్రామాణిక కార్యాచరణ విధానాన్ని (స్టాండర్డ్ ఆపరేటింగ్ ప్రొసీజర్ – ఎస్‌ఓపీ) తయారుచేసి అన్ని బ్యాంకులకు పంపాలని భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (ఆర్‌బీఐ)ను ఆదేశించింది. జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఈ కీలక విచారణ చేపట్టి, ఆర్‌బీఐకి స్పష్టమైన గడువును విధించింది. ఆన్‌లైన్ మోసగాళ్ల చేతిలో మోసపోయిన బాధితులకు వీలైనంత వేగంగా న్యాయపరమైన, ఆర్థికపరమైన ఉపశమనం లభించడమే ఈ నూతన ఎస్‌ఓపీ ప్రధాన ఉద్దేశమని న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది. సైబర్ నేరం జరిగినట్లు ఫిర్యాదు అందిన వెంటనే అనుమానాస్పద బ్యాంక్ ఖాతాలను నిమిషాల వ్యవధిలోనే ఫ్రీజ్ చేయడం, ఆ తర్వాత బాధితుల సొమ్మును పక్కాగా రికవరీ చేసి తిరిగి వారికి సురక్షితంగా అందజేసే ప్రక్రియలను అత్యంత వేగంగా, పారదర్శకంగా పూర్తి చేయాలని కోర్టు (Supreme Court) నొక్కిచెప్పింది. అంతేకాకుండా ఈ ఎస్‌ఓపీ ప్రతిని దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న అన్ని హైకోర్టుల రిజిస్ట్రార్ జనరళ్లకు తప్పనిసరిగా అందించాలని ఆర్‌బీఐని ఆదేశించిన ధర్మాసనం.. అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు కూడా ఈ డబ్బు పునరుద్ధరణ మాడ్యూళ్లపై సామాన్య ప్రజల్లో విస్తృతమైన అవగాహన కల్పించాలని కోరింది.

ఇటీవల కాలంలో అమాయక ప్రజలను లేనిపోని భయాలకు గురిచేసి, వారిని మానసికంగా వేధించి దోచుకుంటున్న ‘డిజిటల్ అరెస్టులను’ అడ్డుకోవడానికి కూడా సుప్రీంకోర్టు కీలక సూచనలు చేసింది. ఈ డిజిటల్ అరెస్టుల పేరిట మోసపూరితంగా కాజేసిన సొమ్మును తిరిగి రాబట్టడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం వెంటనే ఒక అంతర్-విభాగ కమిటీని (ఐడీసీ) ఏర్పాటు చేయాలని సుప్రీంకోర్టు (Supreme Court) ప్రతిపాదించింది. ఈ ప్రత్యేక కమిటీ వివిధ బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలతో ఎప్పటికప్పుడు సంప్రదింపులు జరిపి మోసాలను అడ్డుకునేందుకు సమర్థవంతమైన నివారణ చర్యలను అమలు చేయాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా ‘డిజిటల్ అరెస్ట్’ అనే సైబర్ మోసాన్ని సాధారణ నేరంగా కాకుండా, క్రిమినల్ చట్టంలో కఠినమైన శిక్షలతో కూడిన ఒక ప్రత్యేక నేరంగా పరిగణించాలని సుప్రీంకోర్టు సూచించింది. భవిష్యత్తులో ఇలాంటి మోసాలకు పాల్పడేవారికి ఈ కఠిన శిక్షలు తీవ్రమైన హెచ్చరికగా ఉండాలని అభిప్రాయపడింది. దీనితో పాటుగా దేశంలోని ప్రతి బ్యాంకులో సైబర్ మోసాలకు సంబంధించి నమోదైన మొత్తం ఫిర్యాదులు, వాటిలో అప్పటికప్పుడు పరిష్కరించిన ఫిర్యాదుల వివరాలతో కూడిన ఒక సమగ్ర నివేదికను న్యాయస్థానానికి సమర్పించాలని సంబంధిత అధికారులను ధర్మాసనం (Supreme Court) ఆదేశించింది. ఈ పకడ్బందీ చర్యల ద్వారా రాబోయే రోజుల్లో ఆన్‌లైన్ మోసాలకు, సైబర్ నేరగాళ్ల ఆగడాలకు పూర్తిస్థాయిలో అడ్డుకట్ట పడుతుందని న్యాయస్థానం భావిస్తోంది.