ఇక అమెరికాలో పుట్టినా పౌరసత్వం రాదా? ట్రంప్ కొత్త చట్టం తీసుకొస్తున్నారా?

—సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల

” బిడ్డ అమెరికాలో పుడితే… అమెరికా పౌరుడే! అక్కడే డెలివరీకు ప్లాన్ చెయ్యండి”

మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లోనే కాదు…చాలా చోట్ల, చాలా దేశాల్లో ఇలాంటి మాటలు వినిపిస్తాయి. అమెరికాలో ఉద్యోగాలు చేస్తున్న కొడుకు లేదా కూతురు ఇంట్లో డెలివరీ సమయం దగ్గరపడితే… తల్లిదండ్రులు, బంధువులు కూడా ఇదే చర్చ మొదలుపెడతారు. “అక్కడే బిడ్డ పుడితే అమెరికా పౌరసత్వం వస్తుంది కదా!” అని. అయితే ఇన్నేళ్లుగా లక్షలాది మంది నమ్మిన ఈ మాట ఇప్పుడు ప్రశ్నార్థకంగా మారుతోంది. చూస్తూంటే రూల్స్ మారేటట్లు కనపడుతున్నాయి.ఎందుకిలా, ఏం జరిగింది?

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ మరోసారి జన్మహక్కు పౌరసత్వం (Birthright Citizenship) పై కత్తి దూశారు. కొద్ది వారాల క్రితమే అమెరికా సుప్రీంకోర్టు ఆయన ప్రయత్నానికి బ్రేక్ వేసినా… “ఒక తలుపు మూసుకుంటే మరో తలుపు వెతుక్కోవాలి” అన్నట్టుగా ఈసారి కొత్త కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వులతో మరో దారిని ఎంచుకున్నారు.

ఇన్నాళ్లూ ఉన్న చట్టం ఏమిటి?

అమెరికా రాజ్యాంగంలోని 14వ సవరణ ప్రకారం… అమెరికా భూభాగంలో పుట్టిన దాదాపు ప్రతి బిడ్డకు అమెరికా పౌరసత్వం లభిస్తుంది. తల్లిదండ్రులు ఏ దేశానికి చెందిన వారైనా, సాధారణంగా ఈ హక్కు వర్తిస్తుంది.ఈ నిబంధనే ప్రపంచవ్యాప్తంగా Birthright Citizenshipగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

అందుకే అమెరికాలో చదువుకుంటున్న విద్యార్థులు, ఉద్యోగాలు చేస్తున్నవారు, అక్కడ తాత్కాలికంగా ఉన్నవారు కూడా బిడ్డ అమెరికాలో పుడితే అతనికి లేదా ఆమెకు అమెరికా పౌరసత్వం వస్తుందని భావించేవారు.

అదే అవకాశాన్ని కొందరు వ్యాపారంగా మార్చారా?

ఇక్కడే ట్రంప్ ప్రభుత్వం చూపిస్తున్న వాదన మొదలవుతుంది. కొన్ని సంవత్సరాలుగా “బర్త్ టూరిజం” అనే పదం అమెరికాలో బాగా వినిపిస్తోంది. అంటే… కొందరు మహిళలు టూరిస్ట్ వీసాపై అమెరికాకు వెళ్లి అక్కడే ప్రసవించి, బిడ్డకు అమెరికా పౌరసత్వం తీసుకుని తిరిగి స్వదేశానికి రావడం చేస్తున్నారు.ట్రంప్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఇది అమెరికా చట్టాల్లో ఉన్న ఒక వెసులుబాటును ఉపయోగించుకోవడమే కాదు, కొన్నిసార్లు దుర్వినియోగం కూడా.

ఆయన ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా చైనా, రష్యా వంటి దేశాలకు చెందిన కొందరు ఈ విధానాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారని ఆరోపిస్తోంది. అయితే అలాంటి కేసులు ఎంత పెద్ద స్థాయిలో ఉన్నాయనే విషయంలో చాలా లెక్కలు ఉన్నాయి. వాటినే ఆధారంగా చూపెడుతున్నారు. అదే సమయంలో బర్త్ టూరిజంను అరికట్టేందుకు కూడా ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకోవాలని ట్రంప్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.

ట్రంప్ ఇప్పుడు ఏం మార్చాలనుకుంటున్నారు?

ట్రంప్ అమెరికాలో పుట్టిన ప్రతి బిడ్డకు పౌరసత్వం రావాలనే పాత వ్యవస్థకు కొన్ని మినహాయింపులు తీసుకురావాలని చూస్తున్నారు. కొత్త కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వుల ప్రకారం… ఇద్దరు తల్లిదండ్రులూ అమెరికా పౌరులు కానప్పుడు, వారిలో ఒకరు విదేశీ ఉగ్రవాద సంస్థతో సంబంధం ఉన్నా, విదేశీ ప్రభుత్వ ఉద్యోగి అయినా, మోసపూరితంగా అమెరికా ప్రయోజనాలు పొందేందుకు ప్రయత్నించిన వ్యక్తి అయినా, కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో పుట్టిన పిల్లలకు ఆటోమేటిక్ పౌరసత్వం వర్తించకుండా చేయాలనే ఉద్దేశం కనిపిస్తోంది.

భారతీయులు ఆందోళన చెందాలా?

ఈ ప్రశ్నకు సూటిగా సమాధానం చెప్పాలంటే… ఇప్పుడే కాదు. ఎందుకంటే ట్రంప్ ఉత్తర్వులు వచ్చాయంటే చట్టం వెంటనే మారిపోయిందని అర్థం కాదు. పైగా ఈ ఉత్తర్వులు ప్రతి భారతీయ కుటుంబాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్నవి కూడా కావు. అమెరికాలో చట్టబద్ధంగా ఉద్యోగాలు చేస్తున్న H-1B ఉద్యోగులు, విద్యార్థి వీసాపై ఉన్నవారు, గ్రీన్ కార్డ్ కోసం ఎదురు చూస్తున్నవారి పరిస్థితి ఒక్కసారిగా మారిపోదు.

అయితే ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టంగా ఉంది. కేవలం బిడ్డకు అమెరికా పౌరసత్వం రావాలనే ఉద్దేశంతో అమెరికాకు వెళ్లే ప్రయాణాలపై ప్రభుత్వం మరింత కఠినంగా వ్యవహరించే అవకాశాన్ని ఈ నిర్ణయం సూచిస్తోంది. అంటే… ఇన్నాళ్లూ సులభంగా అనుకున్న మార్గం ఇక అంత సులభంగా ఉండకపోవచ్చు.

ట్రంప్ అసలు ఆలోచన ఏమిటి?

ట్రంప్ రాజకీయాల్లో ఇమ్మిగ్రేషన్ అనేది కొత్త అంశం కాదు. అక్రమ వలసలను తగ్గించటం, పౌరసత్వ నిబంధనలను కఠినతరం చేయటం..ఆయన ఎన్నికల ప్రచారంలో ఇవే ప్రధాన అంశాలు. ఆయన మద్దతుదారులు కూడా “అమెరికా హక్కులు ముందుగా అమెరికన్లకే” అనే నినాదాన్ని బలంగా సమర్థిస్తుంటారు. అందుకే జన్మహక్కు పౌరసత్వాన్ని పరిమితం చేయడం ట్రంప్‌కు కేవలం ఒక చట్టపరమైన నిర్ణయం మాత్రమే కాదు. అది తన రాజకీయ సిద్ధాంతాన్ని అమలు చేస్తున్నాను అని చెప్పే సంకేతం కూడా.

కానీ మరో వాదన కూడా ఉంది…

ట్రంప్ నిర్ణయాన్ని విమర్శించే వారు మాత్రం వేరే మాట చెబుతున్నారు. అమెరికా రాజ్యాంగం ఇచ్చిన హక్కును కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వులతో పరిమితం చేయలేమని వారు వాదిస్తున్నారు. ఇప్పటికే సుప్రీంకోర్టు ఒకసారి ట్రంప్ ప్రయత్నానికి అడ్డుకట్ట వేసింది. ఇప్పుడు కొత్త ఉత్తర్వులు కూడా కోర్టుల్లో సవాళ్లను ఎదుర్కొనే అవకాశమే ఎక్కువ. అంటే చివరి మాట ఇంకా న్యాయస్థానాలదే.

భారతీయులు గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం

సోషల్ మీడియాలో ఇప్పటికే “అమెరికాలో పుట్టినా ఇక పౌరసత్వం రాదు” అనే తరహా సందేశాలు తిరుగుతున్నాయి. కానీ నిజానికి అది అంత సులభం కాదు. ప్రస్తుతం ట్రంప్ కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితులను లక్ష్యంగా చేసుకుని కొత్త పరిమితులు తీసుకురావాలని ప్రయత్నిస్తున్నారు. అవి అమల్లోకి రావాలంటే న్యాయపరమైన ప్రక్రియ ఇంకా పూర్తికావాలి. అందువల్ల వదంతులను నమ్మడం కంటే అధికారిక పరిణామాలను గమనించడం మంచిది.

చివరగా…

వలసలపై ట్రంప్ పోరు ఇంకా ముగియలేదు. అది అమెరికా సరిహద్దుల దగ్గర మాత్రమే కాదు… ప్రపంచవ్యాప్తంగా అమెరికా వైపు ఆశగా చూస్తున్న లక్షలాది కుటుంబాల చర్చల్లో కూడా కొనసాగుతూనే ఉంటుంది.