చైనా టెక్ దిగ్గజాలకు షాక్.. పెంటగాన్ ‘మిలిటరీ’ బ్లాక్‌లిస్ట్‌లో అలీబాబా, బైడు, బీవైడీ!

అగ్రరాజ్యం అమెరికా, చైనాల మధ్య దౌత్య సంబంధాలు మెరుగుపడుతున్నాయనుకుంటున్న తరుణంలో వాషింగ్టన్ అనూహ్య నిర్ణయం తీసుకుంది. రెండు దేశాల మధ్య వాణిజ్య బంధానికి విఘాతం కలిగించేలా చైనాకు చెందిన పలు అగ్రశ్రేణి టెక్నాలజీ, ఆటోమొబైల్ సంస్థలను అమెరికా రక్షణ శాఖ (Pentagon) బ్లాక్‌లిస్ట్‌లో చేర్చింది. చైనా సైన్యానికి (పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీ) ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా సాంకేతిక సహకారం అందిస్తున్నాయనే ఆరోపణలతో ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ఈ-కామర్స్ దిగ్గజం ‘అలీబాబా’, సెర్చ్ ఇంజిన్ ‘బైడు’, ప్రముఖ ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల తయారీ సంస్థ ‘బీవైడీ’ (BYD) సహా మరికొన్ని కంపెనీలను పెంటగాన్ తమ అధికారిక ‘1260హెచ్ (1260H) జాబితా’లో పొందుపరిచింది.

పెంటగాన్ (Pentagon) తీసుకున్న తాజా నిర్ణయంతో సదరు కంపెనీలపై తక్షణమే నేరుగా ఆర్థిక లేదా ఎగుమతుల ఆంక్షలు పడకపోయినా.. వాటి భవిష్యత్తు కార్యకలాపాలపై మాత్రం తీవ్ర ప్రభావం పడనుంది. రక్షణ శాఖ నిబంధనల ప్రకారం, ఈ నెల (జూన్ 2026) చివరి నుంచి ఈ బ్లాక్‌లిస్టెడ్ కంపెనీలతో అమెరికా మిలిటరీ నేరుగా ఎలాంటి కాంట్రాక్టులు కుదుర్చుకోదు. అలాగే వచ్చే ఏడాది జూన్ నాటికి థర్డ్-పార్టీ (మూడో పక్షం) వెండార్ల ద్వారా కూడా ఈ సంస్థల ఉత్పత్తులు, సేవలను రక్షణ శాఖ (Pentagon) వినియోగించకుండా పూర్తిస్థాయి నిషేధం అమల్లోకి రానుంది. ఇది అమెరికా మిలిటరీతో కలిసి పనిచేసే అనేక యూఎస్ కాంట్రాక్టు సంస్థలపై ఒత్తిడి పెంచుతుందని 22వీ రీసెర్చ్ విశ్లేషకులు మైఖేల్ హిర్సన్ అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ వార్తల నేపథ్యంలో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ఆయా కంపెనీల షేర్లు పతనమయ్యాయి. బైడు షేర్లు 2.1 శాతం, అలీబాబా, బీవైడీల షేర్లు 0.8 శాతం మేర నష్టపోయాయి.

గత నెలలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్‌ బీజింగ్‌లో భేటీ అయిన విషయం తెలిసిందే. ఆ సమయంలో వాణిజ్య యుద్ధానికి తాత్కాలిక విరామం ఇస్తూ, ఉమ్మడి పెట్టుబడుల కోసం ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి. అయితే ఆ ఒప్పందాల ఉత్సాహం చల్లారకముందే పెంటగాన్ (Pentagon) ఈ కఠిన నిర్ణయం తీసుకోవడం గమనార్హం. వాస్తవానికి ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరిలోనే పెంటగాన్ ఇలాంటి జాబితా ఒకటి ప్రకటించినా, ట్రంప్ చైనా పర్యటన నేపథ్యంలో ఎలాంటి కారణాలు చెప్పకుండా దానిని వెనక్కి తీసుకుంది. ఇప్పుడు విడుదల చేసిన జాబితాలో చైనా మెమొరీ చిప్ తయారీ సంస్థలు ‘సీఎక్స్ఎంటీ’, ‘వైఎంటీసీ’లతో పాటు బయోటెక్ దిగ్గజం ‘వూషీ యాప్‌టెక్’ (WuXi AppTec), లైడార్ సెన్సార్ల తయారీ సంస్థ ‘రోబోసెన్స్’, హ్యూమనాయిడ్ రోబోల సంస్థ ‘యూనిట్రీ’లను కూడా పెంటగాన్ కొత్తగా చేర్చింది. చైనా ప్రభుత్వ అధీనంలోని సంస్థలతో వీటికి బలమైన సంబంధాలు ఉన్నాయని, చైనా ప్రభుత్వ ‘మిలిటరీ-సివిల్ ఫ్యూజన్’ వ్యూహంలో ఈ సంస్థలు భాగస్వాములుగా ఉన్నాయని అమెరికా (Pentagon) ఆరోపించింది.

అమెరికా రక్షణ శాఖ ఏకపక్ష నిర్ణయంపై డ్రాగన్ తీవ్ర స్థాయిలో మండిపడింది. జాతీయ భద్రత సాకుతో చైనా కంపెనీలను అణగదొక్కేందుకు వాషింగ్టన్ ఉద్దేశపూర్వకంగా వివక్షాపూరిత విధానాలను అవలంబిస్తోందని చైనా విదేశాంగ శాఖ తీవ్రంగా విమర్శించింది. మరోవైపు, ఈ బ్లాక్ జాబితాలో చేర్చడంపై అలీబాబా, బైడు, ఎలక్ట్రిక్ వాహన సంస్థ నియో (NIO) తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశాయి. చైనా సైన్యంతో తమకు ఎలాంటి సంబంధాలు లేవని, పౌర అవసరాల కోసమే తమ సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేస్తున్నామని స్పష్టం చేశాయి. మిలిటరీ (Pentagon) బ్లాక్‌లిస్ట్ నుంచి తమ పేర్లను తొలగించేలా చట్టపరమైన పోరాటానికి సిద్ధమవుతున్నట్లు అలీబాబా, బైడు ప్రకటించాయి. వాస్తవానికి 2021లో ప్రముఖ మొబైల్ సంస్థ ‘షావోమి’ (Xiaomi) సైతం అమెరికా రక్షణ శాఖ నుండి ఇదే తరహా ఆరోపణలతో బ్లాక్‌లిస్ట్‌కు గురై, అనంతరం అమెరికా న్యాయస్థానంలో పోరాటం చేసి జాబితా నుంచి బయటపడటం గమనార్హం. రెండు దేశాల మధ్య వాణిజ్యపరమైన శాంతి కోసం దౌత్యపరంగా ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నప్పటికీ, ఎలక్ట్రానిక్స్, బయోటెక్నాలజీ, రోబోటిక్స్ వంటి కీలక రంగాల్లో చైనా సంస్థల ఆధిపత్యాన్ని అడ్డుకునే దిశగా అమెరికా జాతీయ భద్రతా విధానాలు భవిష్యత్తులో మరింత కఠినంగా మారనున్నాయని ఈ పరిణామాలు స్పష్టం సూచిస్తున్నాయి.