భారతదేశపు ‘అదృశ్య’ జేమ్స్ బాండ్… RAW సృష్టికర్త కథ!

—సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల

ఒక మనిషి… తుపాకీ పట్టలేదు. ఏనాడూ యుద్ధరంగంలో అడుగుపెట్టలేదు. కానీ 1971లో ఒక దేశాన్ని రెండు ముక్కలు చేసి, ప్రపంచ పటంలో ఏకంగా ఒక కొత్త దేశం రూపుదిద్దుకునేలా చేసిన వ్యూహంలో అత్యంత కీలక పాత్ర పోషించారు!

అయినా సరే… ఆయన ఫొటోలు ఎక్కడా దొరకవు. జీవితంలో ఒక్క ఇంటర్వ్యూ కూడా ఇవ్వలేదు. కనీసం ఆయన పేరు కూడా ఈ దేశంలో చాలామందికి తెలియదు.

సల్మాన్ ఖాన్ ‘టైగర్’, షారుఖ్ ‘పఠాన్’, ‘మిషన్ మజ్ను’… ఇలా ఎన్నో సినిమాల్లో RAW ఏజెంట్లను చూశాం. కానీ ఆ RAWను అసలు ప్రారంభ దశలో నిర్మించిన స్పైమాస్టర్ గురించి ఎంతమందికి తెలుసు?

మనం హీరోలు అంటే కెమెరా ముందు కనిపించే వాళ్లనే అనుకుంటాం. కానీ, భారతదేశాన్ని కాపాడిన కొందరు రియల్ హీరోల ముఖాలు ప్రజలు ఎప్పుడూ చూడలేదు.ఆయనే R. N. Kao. RAW ని నిర్మించింది ఆయనే.

అసలు ఎవరు ఈ R. N. Kao?

ఒకప్పుడు ఆయన కూడా మనలాగే సాధారణ జీవితమే గడిపారు. కాశ్మీరీ పండిట్ కుటుంబంలో జన్మించిన రామేశ్వర్ నాథ్ కావ్ (R. N. Kao)… ఒక సాధారణ పోలీసు అధికారిగా (IPS) తన కెరీర్ ప్రారంభించారు.

ఆయనకున్న పదునైన తెలివితేటలు, ఓర్పు, మనుషులను చదివే ప్రత్యేక సామర్థ్యం వల్ల త్వరలోనే భారత ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో (IB)లో కీలక బాధ్యతలు చేపట్టారు.

1962 (చైనా యుద్ధం), 1965 (పాకిస్థాన్ యుద్ధం) తర్వాత — దేశ సరిహద్దుల బయట ఏం జరుగుతుందో ముందే తెలుసుకునే బలమైన విదేశీ గూఢచారి వ్యవస్థ భారత్‌కు అత్యంత అవసరమని ప్రభుత్వం భావించింది.

దేశంలో వందలాది మంది అధికారులు ఉన్నారు… ఇందిరా గాంధీ ఎందుకు ఈయననే ఎంచుకున్నారు?
1968లో కొత్తగా విదేశీ గూఢచారి సంస్థ RAW (Research and Analysis Wing) ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించినప్పుడు… అప్పటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ దృష్టికి వచ్చిన మొదటి పేరు రామేశ్వర్ నాథ్ కావ్!

ఎందుకు ఆయనే?

ఆయనకు ఆయుధాల కంటే సమాచారం (Intelligence) మీద నమ్మకం ఎక్కువ. సరిహద్దులో యుద్ధం మొదలయ్యేలోపే శత్రువు మానసికంగా ఓడిపోవాలి — శబ్దం చేయకుండా యుద్ధం గెలవడం ఆయన ప్రత్యేకత!

1971 బంగ్లాదేశ్ కథ:అసలు వ్యూహం!

RAW బాధ్యతలు చేపట్టిన వెంటనే కావ్ వేసిన మాస్టర్ ప్లాన్ భారత ఉపఖండ సరిహద్దు రూపురేఖలనే మార్చేసింది.

1971లో పాకిస్థాన్ మిలటరీ ఆక్రమణలో నలిగిపోతున్న తూర్పు పాకిస్థాన్‌కు సహాయం చేయడానికి, భారత సైన్యం నేరుగా రంగంలోకి దిగడానికి ముందే… కావ్ తన నిఘా వ్యూహాలతో శత్రువు ప్లాన్లను దెబ్బతీశారు. సరిహద్దు అవతల ఏం జరుగుతుందో క్షణక్షణానికి ఢిల్లీకి సమాచారం అందించే అదృశ్య నెట్‌వర్క్‌ను నడిపారు.

ఫలితంగా, 1971 యుద్ధంలో భారత్ చారిత్రాత్మక విజయం సాధించి, బంగ్లాదేశ్ ఆవిర్భావానికి దారితీసిన వ్యూహంలో కావ్ అత్యంత ప్రధాన సూత్రధారిగా నిలిచారు.

ఒక గూఢచారి ఎలా ఆలోచిస్తాడు? (The Spy Master Formula)

R. N. Kaoకి యుద్ధం అంటే కేవలం సరిహద్దుల్లో జరిగేది కాదు. అది శత్రువు మెదడులో మొదలవుతుందని ఆయన నమ్మేవారు.

సరిహద్దులో ఒక్క తుపాకీ గుండు పేలకముందే…

శత్రువు ఏం ఆలోచిస్తున్నాడు?
ఎక్కడ దాడి చేయడానికి ప్లాన్ చేస్తున్నాడు?
వారి బలహీనతలు ఏమిటి?

అనే రహస్య సమాచారం నిమిషాల్లో ఢిల్లీకి చేరేలా ఆయన ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారత గూఢచారి వ్యవస్థను నిశ్శబ్దంగా నిర్మించారు. “యుద్ధం మొదలయ్యేలోపే గెలవాలి” — అదే కావ్ సిద్ధాంతం!

ఒక్క ఫొటో కూడా ఎందుకు తీయించుకోలేదు?

అంతటి ప్రభావవంతమైన పాత్ర పోషించినప్పటికీ, కావ్ తీవ్రమైన గోప్యతను పాటించేవారు. కెమెరా లైమ్‌లైట్‌కు, ప్రచారానికి ఆమడ దూరంలో ఉండేవారు.

ఈ నిశ్శబ్ద వ్యూహాల వల్లే ఒక్క గుండు కూడా పేల్చకుండా సిక్కిం రాష్ట్రాన్ని భారత్‌లో విలీనం చేసే ప్రక్రియను సున్నితంగా పూర్తి చేయగలిగారు. అందుకే ఫ్రెంచ్ నిఘా విభాగం అధిపతి Count Alexandre de Marenches… 1970ల కాలంలో ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ గూఢచార చీఫ్‌లలో ఒకరిగా కావ్‌ను కొనియాడారు.

దలైలామా, సామ్ మానెక్‌షా ఎందుకు అంత గౌరవించేవారు?

బంగ్లాదేశ్ ఏర్పడిన 25 ఏళ్ల వేడుకల్లో ఒక బంగ్లాదేశీ పౌరుడు కావ్‌ను గుర్తుపట్టి, “సార్… ఈ రోజు మా దేశం ఇలా ఉందంటే కారణం మీరే,” అని నమస్కరించాడు. దానికి కావ్ ఇచ్చిన సమాధానం ఏంటో తెలుసా? “నేనేం చేయలేదు. ఆ క్రెడిట్ అంతా పోరాడిన ప్రజలదే,” అని చెప్పి సైలెంట్‌గా అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయారు.

వందలాది మంది ఉన్న సభలో దలైలామా ఆయనను చూసి ప్రత్యేకంగా లేచి వచ్చి పలకరించారన్నా… 1971 యుద్ధ హీరో, ఫీల్డ్ మార్షల్ సామ్ మానెక్‌షా ఆయన పేరు విన్న వెంటనే ఎగ్జైట్ అయ్యారన్నా… దానికి కారణం దేశం పట్ల ఆయన చూపిన నిశ్శబ్ద నిబద్ధత!

ఇప్పటివరకు మీరు చూసింది ఒక గూఢచారి… ఇక చూడబోయేది ఒక మనిషి!

ఈయన కేవలం శత్రువుల వెన్నులో వణుకు పుట్టించే గూఢచారి మాత్రమే కాదు. ఈ అదృశ్య హీరోలో ఎవరికీ తెలియని ఒక సున్నితమైన మనిషి ఉన్నాడు.

వర్షంలో వీధి కుక్కలు తడుస్తున్నాయని ఇంటి గేట్లు తీసి ఆశ్రయం ఇచ్చిన జంతు ప్రేమికుడు. ఇంట్లో పూల కుండీలను రోజుకు రెండుసార్లు మార్చేంత సున్నితత్వం ఆయనది. పదునైన గూఢచారి వ్యూహాలు రచించే ఆ చేతులతోనే, అద్భుతమైన శిల్పాలు చెక్కే కళాకారుడు ఆయన. కుటుంబం, మర్యాదలకు అత్యంత విలువనిచ్చే నిజమైన ‘జెంటిల్మన్’.

కానీ… ఇక్కడితో ఈ కథ ముగియలేదు.

తన గురించి ఎప్పుడూ మాట్లాడని, ఆత్మకథ కూడా రాయకుండా వెళ్లిపోయిన R. N. Kao జీవితాన్ని ప్రపంచానికి పరిచయం చేసిన ఒక పుస్తకం ఉంది. ప్రముఖ రక్షణ విశ్లేషకుడు నితిన్ ఎ. గోఖలే రచించిన R. N. Kao: Gentleman Spymaster ఆ నిశ్శబ్ద గూఢచారి వెనుక ఉన్న అసలు మనిషిని ప్రపంచానికి పరిచయం చేసింది.

అయితే… ఈ పుస్తకాన్ని మరింత ప్రత్యేకంగా మార్చిన విషయం ఒక్కటుంది.

దానికి ముందుమాట రాసింది ఎవరో తెలుసా?

ఏ ప్రముఖ రచయితో కాదు…ఏ మాజీ రాజకీయ నాయకుడో కాదు… భారత జాతీయ భద్రతా సలహాదారు (NSA) అజిత్ దోవల్. ఒక గూఢచారి జీవిత చరిత్రకు దేశ అత్యున్నత భద్రతా వ్యవస్థలో ఉన్న వ్యక్తి స్వయంగా ముందుమాట రాయడం… R. N. Kao భారత నిఘా వ్యవస్థపై చూపిన ప్రభావం ఎంత లోతైనదో చెప్పే అరుదైన గుర్తింపు. అది కేవలం ఒక ‘Foreword’ కాదు. భారత నిఘా ప్రపంచం… తన గొప్ప గురువుకు అర్పించిన నిశ్శబ్ద సెల్యూట్!

నిజమైన స్పైమాస్టర్ అంటే…

గూఢచారి అంటే చాలామంది ఊహించేది తుపాకీ, ఛేజ్‌లు, మారువేషాలు. కానీ R. N. Kao ఆ నిర్వచనాన్నే మార్చేశారు. ఆయన చేతిలో అత్యంత ప్రమాదకరమైన ఆయుధం సమాచారం.ఆయనకు అతిపెద్ద విజయం శత్రువు కాల్పులు ప్రారంభించేలోపే అవతలి వారి ప్లాన్ ని ఓడించడం. ఆయనకు గొప్ప అవార్డు ప్రపంచం తన పేరు తెలియకపోవడం.

అందుకే… నిజమైన స్పైమాస్టర్ అంటే రహస్యాలను దాచుకునే వ్యక్తి కాదు… దేశాన్ని కాపాడుతూ తన ఉనికినే రహస్యంగా మార్చుకునే వ్యక్తి.

R. N. Kao అలాంటి స్పైమాస్టర్.సెల్యూట్ సర్.