‘ఇది తుగ్లక్ నిర్ణయమే..’ మూసీ సుందరీకరణపై కేటీఆర్!

ఒకప్పుడు మూసీనది హైదరాబాద్‌ జీవనాడిగా పేరొందింది. దాన్ని పూర్తిగా ప్రక్షాళన చేసి, పునరుజ్జీవం కల్పించాలని ఇప్పుడు రేవంత్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఈ ప్రాజెక్టును ప్రతిష్ఠాత్మకంగా భావించి శరవేగంగా అడుగులు వేస్తోంది. అయితే, విపక్షాలు మాత్రం ఈ ప్రక్రియలో విధివిధానాలు, పారదర్శకత లోపించాయని తీవ్రస్థాయిలో ధ్వజమెత్తుతున్నాయి. తాజాగా బీఆర్ఎస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్ లేవనెత్తిన సాంకేతిక, పరిపాలనాపరమైన అభ్యంతరాలు ఈ వివాదాన్ని మరింత రాజకీయం చేశాయి.

మూసీ సుందరీకరణ అమలు విధానాన్ని తప్పుబడుతూ కేటీఆర్ ఎక్స్ వేదికగా ప్రభుత్వంపై విమర్శనాస్త్రాలు సంధించారు. ప్రాజెక్టు ప్రాథమిక సూత్రాలనే యంత్రాంగం తుంగలో తొక్కిందని ఆయన ఆరోపించారు. ప్రభావిత ప్రాంతాల ప్రజలు, స్థానిక నిర్వాసితుల హాజరు లేకుండానే లాంఛనప్రాయంగా పబ్లిక్ హియరింగ్ నిర్వహించారని మండిపడ్డారు. క్షేత్రస్థాయి ప్రజల భాగస్వామ్యం లేని సమీక్షలకు విలువేంటని ప్రశ్నించారు. పూర్తి స్థాయి డీపీఆర్ సిద్ధం కాకుండా, వ్యయ అంచనాలు అధికారికంగా తేలకుండానే ప్రాజెక్టు పనులకు బిడ్లు, టెండర్లు ఎలా ఆహ్వానిస్తారని నిలదీశారు. రాష్ట్రంలోని పలు ప్రాంతాలు కరువు పరిస్థితులు, తాగు, సాగునీటి ఎద్దడితో సతమతమవుతున్న వేళ, ప్రజావసరాలను పక్కనబెట్టి సుందరీకరణ పేరిట హడావుడి చేయడం పరిపాలనా వైఫల్యానికి నిదర్శనమని ఎద్దేవా చేశారు. దీనిని తుగ్లక్ నిర్ణయాలతో పోలుస్తూ పారదర్శకతపై స్పష్టత ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేశారు.

హైదరాబాద్ చరిత్రలో మూసీ పునరుజ్జీవనం దశాబ్దాలుగా అపరిష్కృతంగా మిగిలిపోయిన ఒక క్లిష్టమైన సమస్య. నది ప్రక్షాళన, మురుగునీటి శుద్ధి, వరద నియంత్రణ, పర్యావరణ పరిరక్షణ వంటివి అనివార్యమైన అంశాలు. అయితే గతంలో కేవలం సుందరీకరణకే పరిమితమైన ప్రణాళికలు విమర్శలకు గురయ్యాయి. ఇప్పుడు కూడా ప్రభుత్వానికి అనేక సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి. నదీ తీర ప్రాంతాల్లో ఏళ్ల తరబడి నివసిస్తున్న పేద, మధ్యతరగతి కుటుంబాల పునరావాసం, నష్టపరిహారం విషయంలో స్పష్టమైన విధానం లేకపోతే సామాజిక సంక్షోభం తలెత్తే ప్రమాదం ఉంది. సాంకేతిక సర్వేలు, వరద ప్రభావ స్థాయిల అధ్యయనం, భూసేకరణ పరిధి వంటి వివరాలు అధికారిక డీపీఆర్‌లో లేకపోతే ప్రాజెక్టు వ్యయం భారీగా పెరిగే ముప్పు ఉంటుంది. ప్రభుత్వ ఖజానాపై పడే భారం, రాష్ట్ర ప్రస్తుత ఆర్థిక పరిస్థితులు, సంక్షేమ పథకాలకు అవసరమైన నిధుల మధ్య ఇలాంటి మెగా ప్రాజెక్టులకు నిధుల సమీకరణ ఏ విధంగా జరుగుతుందన్నది విశ్లేషకుల ప్రశ్న.

ఎంతటి భారీ నగర అభివృద్ధి ప్రాజెక్టయినా ప్రజల నమ్మకం, భాగస్వామ్యం లేకుండా విజయవంతం కావడం అసాధ్యం. గుజరాత్‌లోని సబర్మతి లేదా యూరప్‌లోని రైన్ నది పునరుద్ధరణలను నిశితంగా పరిశీలిస్తే, అక్కడ సాంకేతిక నైపుణ్యంతో పాటు పారదర్శక ప్రణాళిక, ప్రజలతో నిరంతర చర్చలే కీలక పాత్ర పోషించాయి. మూసీ ప్రక్షాళన హైదరాబాద్ భవిష్యత్తుకు అత్యంత అవసరమైన చర్య అనడంలో సందేహం లేదు. కానీ, ప్రాజెక్టు మొదట్లోనే పారదర్శకత, టెండర్ విధానం, ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ విషయంలో విమర్శలు రావడం ప్రాజెక్టు ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీసే అంశం. ప్రతిపక్షం లేవనెత్తిన డీపీఆర్, ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ, ప్రాజెక్టు సమగ్ర స్వరూపంపై ప్రభుత్వం అన్ని వర్గాల ముందు స్పష్టమైన శ్వేతపత్రం లేదా సమగ్ర వివరాలను ఉంచినప్పుడే ఈ వివాదాలకు తెరపడుతుందని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.