Water Stove: గ్యాస్ సిలిండర్ అక్కర్లేదు.. నీటితో పనిచేసే సరికొత్త ‘హైడ్రోజన్ స్టవ్’!
- Published By: Phanindra
- April 12, 2026 / 11:15 AM IST
భారతీయ వంటగదుల్లో ఎల్పీజీ (LPG) గ్యాస్ సిలిండర్ల వినియోగం క్రమంగా కనుమరుగయ్యే రోజులు దగ్గరపడుతున్నాయి. పెరుగుతున్న గ్యాస్ ధరలు సామాన్యుల జేబులకు చిల్లులు పడుతుండగా, పర్యావరణ కాలుష్యం మరోవైపు ఆందోళన కలిగిస్తోంది. వీటికి ప్రత్యామ్నాయంగా ఇండక్షన్, ఎలక్ట్రిక్ స్టవ్లు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ.. వాటన్నింటినీ మించిపోయే ఒక సంచలనాత్మక ఆవిష్కరణ ఇప్పుడు ప్రపంచం దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. అదే కేవలం ‘నీటితో నడిచే హైడ్రోజన్ స్టవ్’ (Water Stove). ఇంధన రంగంలో భవిష్యత్తుగా భావిస్తున్న హైడ్రోజన్ టెక్నాలజీ ఇప్పుడు నేరుగా సామాన్యుల వంటగదుల్లోకి ప్రవేశించడానికి సిద్ధమవుతోంది.
టెక్నాలజీ ఎలా పనిచేస్తుంది?
నీటితో వంట చేయడం అనగానే చాలామందికి ఆశ్చర్యం కలగవచ్చు. కానీ దీని వెనుక అత్యంత అద్భుతమైన, సరళమైన సైన్స్ దాగి ఉంది. ఈ హైడ్రోజన్ స్టవ్ ప్రధానంగా ‘విద్యుద్విశ్లేషణ’ (Electrolysis) అనే పద్ధతి ద్వారా పనిచేస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో సాధారణ నీటిని (H2O) విద్యుత్ సాయంతో హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్ వాయువులుగా విడదీస్తారు. వేరు చేయబడిన అత్యంత వేగంగా మండే స్వభావం గల హైడ్రోజన్ను నేరుగా బర్నర్లోకి పంపి సురక్షితమైన మంటను సృష్టిస్తారు. ఈ మంట అచ్చం మన ఎల్పీజీ స్టవ్ ఇచ్చే మంట తరహాలోనే ఉండి, వంటకు అవసరమైన అధిక ఉష్ణోగ్రతను ఎంతో (Water Stove) వేగంగా అందిస్తుంది.
ఈ స్టవ్ పూర్తిగా పర్యావరణ హితం. అంతేకాదు, దీని వల్ల మరిన్ని ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి. అవేంటంటే..
కాలుష్య రహితం (జీరో ఎమిషన్స్): ఎల్పీజీ గ్యాస్ మండినప్పుడు కార్బన్ మోనాక్సైడ్, కార్బన్ డయాక్సైడ్ లాంటి హానికరమైన వాయువులు వెలువడతాయి. కానీ హైడ్రోజన్ (Water Stove) మండినప్పుడు ఎలాంటి కాలుష్యం జరగదు. బై-ప్రొడక్ట్గా కేవలం స్వచ్ఛమైన నీటి ఆవిరి (Water vapor) మాత్రమే విడుదలవుతుంది. ఇది 100 శాతం ఎకో-ఫ్రెండ్లీ ఆవిష్కరణ.
మెరుగైన భద్రత: ఈ టెక్నాలజీలో హైడ్రోజన్ను ముందుగానే భారీగా నిల్వ చేయాల్సిన అవసరం లేదు. వంట చేసుకునేటప్పుడు ‘ఆన్-డిమాండ్’ (On-demand) పద్ధతిలో నీటి నుంచి హైడ్రోజన్ ఎప్పటికప్పుడు ఉత్పత్తి అవుతుంది కాబట్టి.. సిలిండర్ పేలుళ్ల లాంటి ప్రాణాపాయ ప్రమాదాలు జరిగే ఆస్కారం అస్సలు ఉండదు.
ఆర్థిక వెసులుబాటు: ఈ హైడ్రోజన్ యూనిట్ను ఒక్కసారి కొనుగోలు చేసి ఏర్పాటు చేసుకుంటే.. ప్రతినెలా గ్యాస్ సిలిండర్ల కోసం వేలకు వేలు ఖర్చు చేయాల్సిన పని తప్పుతుంది. కేవలం తక్కువ మోతాదులో నీటిని ఉపయోగించి (Water Stove) ఎన్నో గంటల పాటు వంట చేసుకోవచ్చు.
సవాళ్లు ఏమిటి?
ఈ హైడ్రోజన్ స్టవ్ భవిష్యత్తుకు గొప్ప ఆశాకిరణంగా ఉన్నప్పటికీ, దీని ఆచరణలో కొన్ని సవాళ్లు ఉన్నాయి. నీటిని విడదీయడానికి దీనికి నిరంతర విద్యుత్ అవసరం అవుతుంది. ఒకవేళ ఇళ్లపై ప్రభుత్వ సోలార్ రూఫ్టాప్ పథకాల (ఉదాహరణకు పీఎం సూర్య ఘర్ యోజన) ద్వారా ఉత్పత్తి చేసుకునే ఉచిత సౌర విద్యుత్ను దీనికి వాడుకుంటే మాత్రం ఇది (Water Stove) కచ్చితంగా ‘జీరో-కాస్ట్’ వంటల సాధనంగా మారుతుంది. అలాగే, ఈ టెక్నాలజీ ఇంకా ప్రారంభ దశలోనే ఉండటం వల్ల మార్కెట్లో దీని ప్రారంభ కొనుగోలు ధర (Initial Setup Cost) సామాన్యులకు కాస్త భారంగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
ప్రపంచం వేగంగా గ్రీన్ ఎనర్జీ (Green Energy) వైపు అడుగులు వేస్తున్న తరుణంలో, శిలాజ ఇంధనాల వాడకాన్ని తగ్గించడంలో ఈ నీటి ఆధారిత హైడ్రోజన్ స్టవ్ (Water Stove) ఒక గేమ్ ఛేంజర్ అనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. భవిష్యత్తులో దేశీయంగా ఈ టెక్నాలజీ మరింత అభివృద్ధి చెంది, భారీగా ఉత్పత్తి జరిగితే.. భారతీయ వంటగదుల్లో ఎల్పీజీ స్థానాన్ని హైడ్రోజన్ శాశ్వతంగా భర్తీ చేయడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది.
