Congress: కాంగ్రెస్ పతనానికి జగన్ కారణమా?

దేశ రాజకీయాల్లో ఒకప్పుడు కీలక స్థానం కలిగిన కాంగ్రెస్ పార్టీ (Indian National Congress) ప్రస్తుతం వరుస ఎన్నికల పరాజయాలతో కష్టకాలాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. దేశవ్యాప్తంగా మూడు సాధారణ ఎన్నికల్లో పార్టీ ఆశించిన ఫలితాలు సాధించలేకపోయింది. అధికారానికి దూరంగా ఉండటానికి కారణాలు ఎన్నో ఉన్నాయని కాంగ్రెస్ నేతలు వివిధ సందర్భాల్లో చెబుతుంటారు. అయితే రాజకీయ విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఈ పరిస్థితికి ముఖ్య కారణాల్లో ఒకటి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ (Andhra Pradesh) రాజకీయ పరిణామాలే అని చెబుతున్నారు. 2014 తర్వాత జరిగిన మార్పులు కాంగ్రెస్ స్థితిని దేశవ్యాప్తంగా ప్రభావితం చేశాయని వారు అంటున్నారు.

ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కాంగ్రెస్ పార్టీకి ఒకప్పుడు విశేషమైన ప్రజాదరణ ఉండేది. ప్రజలు ఆ పార్టీపై విశ్వాసం ఉంచేవారు. ఇందుకు ఉదాహరణగా 1977లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలను చెప్పవచ్చు. ఆ సమయంలో దేశవ్యాప్తంగా కాంగ్రెస్ పార్టీకి భారీ ఎదురుదెబ్బ తగిలినా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలు మాత్రం పార్టీకి మద్దతు ఇచ్చి 41 లోక్‌సభ స్థానాలు గెలిపించారు. ఆ బలమే తరువాతి దశాబ్దాల్లో కూడా కాంగ్రెస్‌ను రాష్ట్రంలో నిలబెట్టింది. 1989, 1991, 1996, 1998, 1999, 2004, 2009 ఎన్నికల్లో కూడా కాంగ్రెస్ పార్టీ గణనీయమైన స్థాయిలో ప్రభావం చూపింది.

అయితే 2009లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ రాజశేఖర్ రెడ్డి (Y. S. Rajasekhara Reddy) ఆకస్మిక మరణం తర్వాత పరిస్థితులు మారడం ప్రారంభమైంది. ఆయన మరణంతో రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో పెద్ద మార్పు చోటుచేసుకుంది. ఆ సమయంలో ఆయన కుమారుడు వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి (Y. S. Jagan Mohan Reddy) కాంగ్రెస్‌తో విభేదాలు పెరగడం కూడా రాజకీయ సమీకరణాలను మార్చింది. ముఖ్యంగా ఆయన చేపట్టాలనుకున్న ఓదార్పు యాత్ర (Odarpu Yatra) విషయంలో కాంగ్రెస్ అధిష్టానం అనుమతి ఇవ్వకపోవడం పెద్ద వివాదంగా మారింది. చివరికి జగన్ కాంగ్రెస్ పార్టీని వీడి కొత్త రాజకీయ ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించారు.

దీంతో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (YSR Congress Party) ఆవిర్భవించింది. ఆ సమయంలో రాష్ట్ర విభజన అంశం కూడా పెద్ద రాజకీయ అంశంగా మారింది. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ను విభజించి తెలంగాణ (Telangana) రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేయడం వల్ల ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కాంగ్రెస్‌పై తీవ్ర అసంతృప్తి పెరిగింది. ఈ పరిస్థితిని వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ సమర్థంగా ఉపయోగించుకుంది. కాంగ్రెస్‌కు చెందిన ఓటు బ్యాంక్‌లో పెద్ద భాగం వైసీపీ వైపు వెళ్లింది. ఫలితంగా ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కాంగ్రెస్ పార్టీ పూర్తిగా బలహీనపడిపోయింది.

ఇటీవల వైసీపీ 16వ వార్షికోత్సవ కార్యక్రమంలో తాడేపల్లి (Tadepalli) లో మాట్లాడిన వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి ఈ విషయాలను మరోసారి గుర్తు చేశారు. తన తండ్రి మరణం తర్వాత ప్రాణాలు కోల్పోయిన కుటుంబాలను పరామర్శించాలనే ఉద్దేశంతోనే ఓదార్పు యాత్ర చేపట్టాలని నిర్ణయించుకున్నానని ఆయన తెలిపారు. ఆ సమయంలో ఎదురైన రాజకీయ పరిస్థితులే తనను కొత్త పార్టీ స్థాపన దిశగా నడిపించాయని చెప్పారు.

జగన్ అభిప్రాయం ప్రకారం వైసీపీ ఏర్పాటుతో జాతీయ రాజకీయాల్లో కూడా మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. ఒకప్పుడు కాంగ్రెస్‌కు బలమైన రాష్ట్రంగా ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పార్టీ బలహీనపడటంతో దేశవ్యాప్తంగా కూడా దాని ప్రభావం తగ్గింది. ఈ పరిస్థితిని భారతీయ జనతా పార్టీ (Bharatiya Janata Party) రాజకీయంగా ఉపయోగించుకుందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. ప్రస్తుతం కాంగ్రెస్ పార్టీ లోక్‌సభలో వందకు కూడా చేరని సంఖ్యలో సభ్యులతో ఉండటం ఆ మార్పుకు ఉదాహరణగా చెప్పబడుతోంది.

మొత్తానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ పరిణామాలు కాంగ్రెస్ పార్టీ జాతీయ స్థాయిలో బలహీనపడటానికి ఒక ప్రధాన కారణంగా నిలిచాయని అనేక మంది విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. రాజకీయాల్లో తప్పు నిర్ణయాలు కొన్నిసార్లు పార్టీ భవిష్యత్తును కూడా ప్రభావితం చేస్తాయని ఈ పరిణామాలు సూచిస్తున్నాయని వారు అంటున్నారు.