దేశం మనదే.. కానీ ఈ రాష్ట్రాల్లోకి వెళ్లాలంటే పర్మిట్ కావాలి! షాకింగ్ చరిత్ర

— సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల

మీరు భారతీయ పౌరుడు. మీ దగ్గర ఆధార్ ఉంది. గుర్తింపు కార్డు ఉంది. దేశంలోని ఏ రాష్ట్రానికైనా వెళ్లొచ్చని అనుకుంటారు. కానీ ఒక రాష్ట్ర సరిహద్దు దగ్గరకు వెళ్లగానే.. “పర్మిట్ ఉందా?” అని అడుగుతారు.

అది విదేశీ వీసా కాదు. పాస్‌పోర్ట్ కూడా కాదు. మన దేశంలోనే ఉన్న ఒక రాష్ట్రంలోకి వెళ్లేందుకు తీసుకోవాల్సిన ప్రత్యేక అనుమతి.

భారతదేశంలో ప్రస్తుతం ఇలాంటి Inner Line Permit (ILP) వ్యవస్థ అమల్లో ఉన్న రాష్ట్రాలు నాలుగు. అవి అరుణాచల్ ప్రదేశ్, నాగాలాండ్, మిజోరాం, మణిపూర్.

అసలు ఒకే దేశంలో ఉన్న రాష్ట్రానికి వెళ్లేందుకు భారతీయుడికే ఈ పర్మిట్ ఎందుకు కావాలి? దీని వెనుక ఉన్న చరిత్ర ఏమిటి? ఈ వ్యవస్థ ఇప్పటికీ ఎందుకు కొనసాగుతోంది?

అసలు ILP అంటే ఏమిటి?

సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే.. Inner Line Permit అనేది ఒక రాష్ట్రంలోకి ఇతర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే భారతీయ పౌరుల ప్రవేశాన్ని నిర్దిష్ట కాలానికి అనుమతించే అధికారిక పర్మిట్.

అంటే ఈ రాష్ట్రాల్లోకి వెళ్లాలనుకునే ఇతర రాష్ట్రాల భారతీయులు ముందుగానే ILP తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఇది పర్యాటకులకు మాత్రమే సంబంధించిన విషయం కాదు. ఆ రాష్ట్రంలోకి ప్రవేశించే బయటి ప్రాంతాల భారతీయుల రాకపోకలను నియంత్రించడానికి ఉపయోగించే ఒక ప్రత్యేక వ్యవస్థ.

పర్మిట్ కాలవ్యవధి, ఫీజు, దరఖాస్తు విధానం మాత్రం రాష్ట్రాన్ని బట్టి మారుతుంది. ప్రస్తుతం చాలా సందర్భాల్లో ఆన్‌లైన్‌లోనే దరఖాస్తు చేసుకునే అవకాశం ఉంది.

దీని కథ బ్రిటిష్ కాలంలో మొదలైంది

ILP వెనుక ఉన్న చరిత్ర చాలా పాతది. 1873లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం Bengal Eastern Frontier Regulationను తీసుకొచ్చింది. మైదాన ప్రాంతాల ప్రజలు ఈశాన్యంలోని కొండ ప్రాంతాల్లోకి స్వేచ్ఛగా వెళ్లకుండా “Inner Line” అనే సరిహద్దును ఏర్పాటు చేశారు.

అప్పట్లో బ్రిటిష్ పాలకులకు తమ పరిపాలనా ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి. మైదాన ప్రాంతాల ప్రజలు, వ్యాపారులు కొండ ప్రాంతాల్లోకి వెళ్లడం వల్ల స్థానిక తెగలతో ఘర్షణలు తలెత్తకుండా చూడటం కూడా ఈ నిబంధనలో ఒక భాగం.

కానీ స్వాతంత్ర్యం తర్వాత ఈ వ్యవస్థకు కొత్త అర్థం వచ్చింది.

స్థానిక గిరిజన సమాజాల భూమి, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, సామాజిక గుర్తింపును రక్షించేందుకు ILP వ్యవస్థను కొనసాగించారు. అందుకే ఇది కేవలం ప్రయాణ అనుమతి కాదు. ఈశాన్య భారతదేశంలోని ప్రత్యేక గుర్తింపును కాపాడే ఒక రక్షణ వ్యవస్థగా కూడా దీనిని చూస్తారు.

అరుణాచల్ ప్రదేశ్

అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌కు వెళ్లే ఇతర రాష్ట్రాల భారతీయులకు eILP అవసరం. సాధారణంగా పరిమిత కాలానికి పర్మిట్ జారీ చేస్తారు. పర్మిట్ వ్యవధిని బట్టి ఫీజు మారుతుంది. తక్కువ కాలం పర్యటనకు ఒక రుసుము, ఎక్కువ రోజులు ఉండేందుకు మరో రుసుము ఉంటుంది.

అందుకే అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ట్రిప్ ప్లాన్ చేసుకునేవారు ప్రయాణానికి ముందే తాజా eILP నిబంధనలు చెక్ చేసుకోవడం అవసరం.

నాగాలాండ్

నాగాలాండ్‌లోకి వెళ్లే పర్యాటకులు కూడా ILP తీసుకోవాలి. ఆన్‌లైన్ ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకునే అవకాశం ఉంది. సాధారణంగా 30 రోజుల వరకు చెల్లుబాటు అయ్యే పర్మిట్‌కు ఫీజు ఉంటుంది.

రోడ్డు మార్గంలో వచ్చే పర్యాటకుల కోసం కొన్ని ప్రవేశ ప్రాంతాల్లో పర్మిట్ పొందే సదుపాయాలు కూడా ఉన్నాయి.

మిజోరాం

మిజోరాంలో సాధారణంగా పర్యాటకులకు తాత్కాలిక ILP జారీ చేస్తారు. సాధారణంగా 15 రోజుల పర్మిట్‌ను పొందవచ్చు. అవసరాన్ని బట్టి దాన్ని మరో 15 రోజులు పొడిగించుకునే అవకాశం ఉంటుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో ఎక్కువ కాలం చెల్లుబాటు అయ్యే రెగ్యులర్ పర్మిట్లు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి.

మణిపూర్

మణిపూర్‌ను 2019లో ILP వ్యవస్థ పరిధిలోకి తీసుకొచ్చారు.

ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చే స్వల్పకాలిక సందర్శకులకు సాధారణంగా తాత్కాలిక పర్మిట్ జారీ చేస్తారు. ఇంఫాల్ విమానాశ్రయం, మావో గేట్, జిరీబామ్ వంటి ప్రవేశ ప్రాంతాల్లో కూడా ILP పొందే అవకాశం ఉంటుంది.

CAA తర్వాత ILP చర్చ ఎందుకు పెరిగింది?

ILP గురించి మరోసారి దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు వచ్చిన సందర్భం Citizenship (Amendment) Act — CAA. 2019లో CAA ఆమోదం పొందిన తర్వాత ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లో స్థానిక జనాభా ప్రయోజనాలు, భూమి హక్కులు, సాంస్కృతిక గుర్తింపుపై ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి.

అలాంటి సమయంలో ILP ఉన్న ప్రాంతాలకు CAA వర్తించకపోవడం కూడా ఈ వ్యవస్థ ప్రాధాన్యాన్ని మరింత ముందుకు తెచ్చింది. దీంతో ఈశాన్యంలో మరిన్ని ప్రాంతాలకు ILP రక్షణ కల్పించాలన్న డిమాండ్లు కూడా బలపడ్డాయి.

అంటే.. ILP కేవలం “బయటి వాళ్లు లోపలికి రావాలంటే పర్మిట్” అనే సాధారణ నియమం కాదు.

దాని వెనుక ఒక ప్రాంతం తన భూమిని, జనాభాను, సంస్కృతిని, రాజకీయ-సామాజిక ప్రత్యేకతను కాపాడుకోవాలనే ఆలోచన ఉంది.

మరి పర్యాటకులు ఏం చేయాలి?

ఈ నాలుగు రాష్ట్రాల్లో ఏదైనా వెళ్లాలని ప్లాన్ చేస్తే.. ముందుగా అక్కడ ILP అవసరమా? ఎంతకాలం చెల్లుతుంది? ఎంత ఫీజు? ఏ పత్రాలు కావాలి? అనే వివరాలను అధికారిక ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్‌లో చెక్ చేసుకోవాలి.

సాధారణంగా ఫోటో ఐడీ, పాస్‌పోర్ట్ సైజ్ ఫొటో, ప్రయాణ వివరాలు వంటి పత్రాలు అవసరం కావచ్చు. ముఖ్యంగా ఫీజులు, పర్మిట్ వ్యవధి, దరఖాస్తు విధానం కాలానుగుణంగా మారే అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి పాత సమాచారం ఆధారంగా కాకుండా ప్రయాణానికి ముందు తాజా నిబంధనలను చూసుకోవడం మంచిది.