Junk Foodపై ప్రభుత్వ యుద్దం:. ఇక చిప్స్, బర్గర్లు, కూల్డ్రింక్స్ కొనడం అంత ఈజీ కాదా?
—సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల
బర్గర్ కనిపిస్తే కొనాలనిపిస్తుంది.. చిప్స్ ప్యాకెట్ కనిపిస్తే తినాలనిపిస్తుంది.. కూల్డ్రింక్ తాగితే హాయిగా అనిపిస్తుంది. అయితే ఈ రుచుల వెనుక ఊబకాయం, మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు వంటి ఆరోగ్య సమస్యల ముప్పు ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నా పట్టించుకోబుద్ది కాదు. ఇన్నాళ్లూ ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తినాలని ప్రజలకు సూచించిన ప్రభుత్వాలు.. ఇప్పుడు నేరుగా ఆహార పరిశ్రమపైనే దృష్టి పెడుతున్నాయి.
ప్యాకెట్పై నల్లటి గుర్తు.. కొనేముందే హెచ్చరిక!
కొలంబియా, చిలీ వంటి దేశాలు చక్కెర, ఉప్పు, అనారోగ్యకరమైన కొవ్వులు అధికంగా ఉన్న ప్యాకేజ్డ్ ఆహార పదార్థాలపై స్పష్టమైన హెచ్చరిక గుర్తులను ప్రవేశపెట్టాయి. కొన్ని ఉత్పత్తులపై ప్రత్యేక పన్నులు కూడా విధించాయి.
దీని వెనుక రెండు లక్ష్యాలు ఉన్నాయి. మొదటిది.. ఏ ఆహారంలో అనారోగ్యకరమైన పదార్థాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయో వినియోగదారులు సులభంగా గుర్తించాలి. రెండోది.. హెచ్చరికలు తప్పించుకోవడానికి కంపెనీలే తమ ఉత్పత్తుల్లో చక్కెర, ఉప్పు, కొవ్వుల పరిమాణాన్ని తగ్గించాలి.
అంటే ప్రజలు తమ ఆహారపు అలవాట్లను మార్చుకోకపోయినా, కంపెనీలు తయారుచేసే ఆహారంలో మార్పులు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
స్కూల్ దగ్గర జంక్ ఫుడ్ అమ్మితే కష్టమేనా?
పిల్లలను లక్ష్యంగా చేసుకునే ఆహార ప్రకటనలు, పాఠశాలల పరిసరాల్లో జంక్ ఫుడ్ విక్రయాలపైనా ప్రభుత్వాలు దృష్టి సారిస్తున్నాయి.
బ్రిటన్లో అనారోగ్యకరమైన ఆహార ప్రకటనలు, సూపర్మార్కెట్లలో వాటిని ప్రముఖంగా ప్రదర్శించే పద్ధతులపై ఆంక్షలు తీసుకొచ్చారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో పాఠశాలల సమీపంలో కొత్త ఫాస్ట్ ఫుడ్ దుకాణాలను నియంత్రించే చర్యలూ చేపట్టారు.
భారత్లోనూ పాఠశాలలకు 50 మీటర్ల పరిధిలో పిల్లలకు జంక్ ఫుడ్ విక్రయాలను నిషేధించాలనే ప్రతిపాదన చర్చకు వచ్చింది. అయితే ప్రతిపాదన, అమల్లోకి వచ్చిన నిబంధన రెండూ ఒకటి కావు. ఈ తరహా చర్యల ప్రభావం వాటి అమలుపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.
జంక్ ఫుడ్ చౌకగా ఉంటే.. ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం ఎలా ఎంచుకుంటారు?
జంక్ ఫుడ్కు ప్రజలు ఆకర్షితులు కావడానికి రుచి మాత్రమే కారణం కాదు. తక్కువ ధర, సులభంగా లభించడం, వెంటనే తినగలగడం, ఆకర్షణీయమైన ప్రకటనలు కూడా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి.
దీనికి భిన్నంగా పండ్లు, కూరగాయలు, ఇతర ఆరోగ్యకరమైన ఆహార పదార్థాలు కొన్ని కుటుంబాలకు ఖరీదుగా అనిపించవచ్చు. వాటిని సిద్ధం చేసుకోవడానికి సమయం కూడా అవసరం.
అందుకే జంక్ ఫుడ్పై పన్నులు పెంచడం ఒక్కటే పరిష్కారం కాదనే అభిప్రాయం ఉంది. ఆరోగ్యకరమైన ఆహారంపై పన్నులు తగ్గించడం, వాటిని తక్కువ ధరకు అందించడం కూడా అవసరం. లేదంటే ఈ మార్పుల భారం తక్కువ ఆదాయం ఉన్న కుటుంబాలపైనే పడవచ్చు.
సూపర్మార్కెట్లలో చిన్న మార్పు.. కొనుగోళ్లలో పెద్ద తేడా?
దుకాణాల్లో ఏ వస్తువును ఎక్కడ ఉంచుతున్నారన్నది కూడా మన కొనుగోళ్లను ప్రభావితం చేస్తుంది. కౌంటర్ల దగ్గర చిప్స్, చాక్లెట్లు కనిపిస్తే అవసరం లేకపోయినా కొనాలనిపించవచ్చు.
బ్రిటన్లో కొన్ని ప్యాకేజ్డ్ అనారోగ్యకరమైన ఆహార పదార్థాలను ప్రవేశ ద్వారాలు, చెక్ఔట్లు వంటి ప్రముఖ ప్రదేశాల్లో ప్రదర్శించడంపై ఆంక్షలు విధించారు. అయితే వాటి స్థానంలో తాజా పేస్ట్రీలు, ఇతర తీపి పదార్థాలు కనిపించడం మరో సమస్యగా మారింది.
ఇది ఒక విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తోంది. ఒక ఉత్పత్తిపై నిబంధన విధిస్తే, కంపెనీలు మరో ఉత్పత్తిని ముందుకు తెచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి నిబంధనలతో పాటు వాటి అమలును కూడా పర్యవేక్షించాల్సి ఉంటుంది.
అసలు ప్రభుత్వం మనం ఏం తినాలో నిర్ణయించాలా?
జంక్ ఫుడ్పై కఠినమైన నియంత్రణలు విధించాలనే వాదనకు ఒక కారణం ఉంది. అనారోగ్యకరమైన ఆహారం వల్ల కలిగే సమస్యలకు చికిత్స చేయాల్సిన భారం చివరికి కుటుంబాలతో పాటు ఆరోగ్య వ్యవస్థపైనా పడుతుంది.
మరోవైపు, ప్రజలు తమకు నచ్చిన ఆహారాన్ని ఎంచుకునే స్వేచ్ఛ ఉండాలని, అధిక నిబంధనలు చిన్న వ్యాపారాలకు ఇబ్బందులు కలిగించవచ్చని విమర్శకులు చెబుతున్నారు.
అందుకే పరిష్కారం ప్రజల ఆహార ఎంపికలను పూర్తిగా నియంత్రించడం కాదు. ఆహారంపై సరైన సమాచారం అందించడం, పిల్లలను లక్ష్యంగా చేసుకునే ప్రకటనలను నియంత్రించడం, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకురావడం, కంపెనీలు తమ ఉత్పత్తుల నాణ్యతను మెరుగుపరిచేలా ప్రోత్సహించడం ముఖ్యం.
ఫైనల్ గా…
మన ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి మనమే ఆహారపు అలవాట్లు మార్చుకోవాలా? లేక మనం కొనే ఆహారాన్ని ఆరోగ్యకరంగా మార్చాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వాలు, కంపెనీలదా? జంక్ ఫుడ్పై ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న నియంత్రణలు ఈ చర్చకు కొత్త మలుపు తిప్పుతున్నాయి.








