ట్యాంక్‌బండ్‌ పై ఈ మార్పు గమనించారా? 33 నుంచి 43కి చేరిన విగ్రహాల కథ!

—సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల

హైదరాబాద్‌ అంటే వెంటనే గుర్తొచ్చే ప్రదేశాల్లో హుస్సేన్‌సాగర్‌, ట్యాంక్‌బండ్‌ కూడా ఉంటాయి. అక్కడికి వెళ్లినప్పుడు సరస్సు, బుద్ధుడి విగ్రహం, ట్యాంక్‌బండ్‌పై వరుసగా కనిపించే విగ్రహాలు.. ఇవన్నీ కలిపి ఒక ప్రత్యేకమైన అనుభూతిని ఇస్తాయి. కానీ ఒక విషయం గమనించారా? ఈ విగ్రహాల కథ ఇప్పుడు కాస్త మారుతోంది. ఒకప్పుడు ఇవన్నీ ప్రధానంగా తెలుగు గొప్పతనాన్ని చెప్పేవి. ఇప్పుడు మాత్రం సామాజిక న్యాయం, సమానత్వం, అణగారిన వర్గాల చరిత్రను చెప్పే విగ్రహాలు కూడా అదే వరుసలోకి వస్తున్నాయి.

తాజాగా ట్యాంక్‌బండ్‌పై సర్వాయి పాపన్న విగ్రహం ఏర్పాటు చేయడంతో ఈ చర్చ మరోసారి ముందుకొచ్చింది. గుర్రంపై స్వారీ చేస్తూ, చేతిలో ఈటె పట్టుకున్న పాపన్న భారీ కాంస్య విగ్రహం ఇప్పుడు హుస్సేన్‌సాగర్‌ తీరంలో మరో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా మారింది. దాదాపు 3.5 టన్నుల ఇత్తడితో తయారైన ఈ విగ్రహాన్ని సిద్ధం చేయడానికి సుమారు నెలన్నర సమయం పట్టిందట. ఒక పాత ఫొటోను ఆధారంగా తీసుకుని ఆధునిక యంత్రాలతో ఇంత భారీ విగ్రహాన్ని తయారు చేశారు.

అయితే అసలు ఆసక్తికరమైన విషయం విగ్రహం ఎంత పెద్దదన్నది కాదు.. అక్కడ ఎందుకు పెట్టారన్నదే.

సర్వాయి పాపన్నను తెలంగాణలోని బీసీ వర్గాలు ఒక ధైర్యవంతుడైన నాయకుడిగా, తమ సామాజిక చరిత్రలో ముఖ్యమైన వ్యక్తిగా చూస్తాయి. సంపన్నులు, అధికారవంతులను ఎదిరించి సామాన్యుల పక్షాన నిలిచిన వ్యక్తిగా ఆయనకు ఒక ప్రత్యేకమైన గుర్తింపు ఉంది. అందుకే చరిత్రకారుడు రిచర్డ్‌ ఈటన్‌ పాపన్నను ఇంగ్లాండ్‌లోని రాబిన్‌హుడ్‌తో పోల్చారు. ధనికుల నుంచి దోచుకున్న సంపదను సమాజంలోని అణగారిన వర్గాలకు పంచేవాడనే కథనం పాపన్న చుట్టూ కూడా కనిపిస్తుందని ఆయన చెబుతారు.

ఇదే ఇప్పుడు హుస్సేన్‌సాగర్‌ చుట్టూ కనిపిస్తున్న పెద్ద మార్పుకు ఒక ఉదాహరణ.

ఒక్కసారి గతంలోకి వెళ్తే ఈ ప్రాంతం అసలు ఇలా ఉండేది కాదు. 1989 వరకు హుస్సేన్‌సాగర్‌ చుట్టుపక్కల పెద్దగా విగ్రహాలే లేవు. ఆ తర్వాత అప్పటి ముఖ్యమంత్రి ఎన్టీ రామారావు ట్యాంక్‌బండ్‌పై ఒకేసారి 33 మంది ప్రముఖుల విగ్రహాలను ఏర్పాటు చేయించారు. తెలుగు భాష, తెలుగు సంస్కృతి, తెలుగు చరిత్రను ప్రపంచానికి చాటాలన్న ఉద్దేశంతో ఈ విగ్రహాలను ఏర్పాటు చేశారు. అప్పట్లో ట్యాంక్‌బండ్‌ అంటే ఈ 33 విగ్రహాలే అనే స్థాయిలో అవి హైదరాబాద్‌ గుర్తింపులో భాగమయ్యాయి.

ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమ సమయంలో ఆ విగ్రహాల్లో కొన్ని ధ్వంసమయ్యాయి. కానీ విగ్రహాల కథ అక్కడితో ఆగిపోలేదు. కాలం మారేకొద్దీ కొత్త వ్యక్తులు ఈ ప్రాంతంలోకి వచ్చారు.

ఇప్పుడు అంబేద్కర్‌ విగ్రహం ఉంది. జ్యోతిబా ఫూలే, సావిత్రిబాయి ఫూలే దంపతుల విగ్రహాలు వచ్చాయి. తాజాగా సర్వాయి పాపన్న కూడా చేరారు. అంటే ఒకప్పుడు “తెలుగు గొప్పతనం” చుట్టూ తిరిగిన ఈ విగ్రహాల ప్రపంచం ఇప్పుడు “సమాజంలో ఎవరి కథ చెప్పాలి?” అనే ప్రశ్నకు కూడా సమాధానం చెప్పడం మొదలుపెట్టింది.

అందుకే హుస్సేన్‌సాగర్‌ చుట్టూ ఉన్న 43 విగ్రహాలను కేవలం విగ్రహాలుగా చూడటం కంటే.. ఒక మారుతున్న సమాజానికి అద్దంగా చూడటం ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది.

ఇక ఈ విగ్రహాలు పర్యాటకులకూ బాగా ఆకర్షణగా మారుతున్నాయి. అంబేద్కర్‌ విగ్రహం దగ్గర పర్యాటక బస్సులు ఆగడం ఇప్పుడు సాధారణమే. కుటుంబాలతో వచ్చినవాళ్లు దిగుతారు. పిల్లలు చుట్టూ తిరుగుతారు. ఫొటోలు తీసుకుంటారు. మొత్తం విగ్రహం సెల్ఫీలో రావాలని కొందరు ఎంత ప్రయత్నించినా ఫోన్‌లో మాత్రం సగమే పడుతుంది! మరికొందరు హుస్సేన్‌సాగర్‌లో పడవ ఎక్కి బుద్ధుడి విగ్రహాన్ని దగ్గరగా చూస్తారు.

అంటే ఈ విగ్రహాలు ఇప్పుడు కేవలం చరిత్ర చెప్పేవి మాత్రమే కాదు.. హైదరాబాద్‌ పర్యాటకంలోనూ భాగమైపోయాయి.

ఇక తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి హయాంలో కూడా విగ్రహాలకు ప్రాధాన్యం కనిపిస్తోంది. సచివాలయ ప్రాంగణంలో తెలంగాణ తల్లి విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. అమీర్‌పేటలో ఎన్టీఆర్‌ విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించారు. ఖైరతాబాద్‌ ఫ్లైఓవర్‌ దగ్గర ఫూలే దంపతుల విగ్రహాలను ఏర్పాటు చేశారు. వాటి చుట్టుపక్కలే అంబేద్కర్‌, ఇందిరాగాంధీ, పీవీ నరసింహారావు వంటి ప్రముఖుల విగ్రహాలు కనిపిస్తాయి.

ఇవన్నీ కలిపి చూస్తే ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం కనిపిస్తుంది. ట్యాంక్‌బండ్‌పై ఒకప్పుడు నిలబడ్డ 33 విగ్రహాలు “మన తెలుగు ఎవరు?” అనే ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పేవి. ఇప్పుడు అక్కడికి చేరుతున్న కొత్త విగ్రహాలు “మన సమాజాన్ని మార్చినవారు ఎవరు?” అనే మరో ప్రశ్నను ముందుకు తెస్తున్నాయి.

అందుకే హుస్సేన్‌సాగర్‌ తీరంలో పెరుగుతున్న ఈ 43 విగ్రహాలను చూస్తే.. అక్కడ కేవలం మనుషుల ప్రతిమలు కనిపించడం లేదు. తెలంగాణ సమాజం తన చరిత్రను ఎలా గుర్తు చేసుకుంటోంది, ఎవరికి స్థానం ఇస్తోంది, ఎవరి కథను కొత్త తరానికి చెప్పాలనుకుంటోంది అన్నది కూడా కనిపిస్తోంది.

కాలం మారితే నగరాల ముఖచిత్రం మారుతుంది. హైదరాబాద్‌లో హుస్సేన్‌సాగర్‌ తీరంలో కనిపిస్తున్న ఈ విగ్రహాలు కూడా ఆ మార్పుకు సంబంధించిన కథే!