భారీ జీతాలు వదిలి AI నిపుణులు వరస రాజీనామాలు.. ఎందుకు?

—సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల

భారీ జీతాలు, చేతినిండా స్టాక్ ఆప్షన్లు, ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన టెక్ ల్యాబ్‌లలో కొలువులు.. సాధారణంగా ఎవరికైనా ఇవి డ్రీమ్ జాబ్ లక్షణాలుగా కనిపిస్తాయి. కానీ, ఇప్పుడు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) రంగంలో ఒక విచిత్రమైన, కలవరపెట్టే పరిణామం కనిపిస్తోంది. కోట్లు కుమ్మరించే ఉద్యోగాలను సైతం వదిలేసి, కొందరు AI నిపుణులు బయటకు వచ్చేస్తున్నారు.

ఇక్కడ విచిత్రమేమిటంటే.. వారు రాజీనామా చేయడానికి కారణం తక్కువ జీతాలు కాదు, లేదా కెరీర్‌లో ఎదగలేమనే నిరాశా కాదు. తాము రాత్రింబవళ్లు కష్టపడి నిర్మిస్తున్న ఈ టెక్నాలజీ భవిష్యత్తులో ఎటు వెళ్లి ముగుస్తుందో, దాని వల్ల మానవాళికి ఎలాంటి ముప్పు రాబోతుందో అన్న తీవ్రమైన ఆందోళనే వారిని ఈ నిర్ణయం వైపు నెడుతోంది. ‘ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్’ ప్రచురించిన ఒక పరిశోధనాత్మక కథనం ఈ చేదు నిజాన్ని బయటపెట్టింది.

AI సురక్షితంగా ఉందో లేదో పర్యవేక్షించే ‘AI Safety’ విభాగాల్లో పనిచేస్తున్న అనేకమంది ఉద్యోగులు తీవ్రమైన మానసిక ఒత్తిడికి గురవుతున్నారు. వారిలో కొందరు డిప్రెషన్‌తో అనారోగ్య సెలవులు తీసుకుంటుంటే, మరికొందరు సైకియాట్రిస్ట్‌ల చుట్టూ తిరుగుతున్నారు. ఈ ఒత్తిడి తట్టుకోలేక కొందరు తమ ఉద్యోగాలకే రాజీనామాలు చేసేస్తున్నారు. ఇది కేవలం ఏదో ఒక కంపెనీకి పరిమితమైన సమస్య కాదు, దాదాపు అన్ని ప్రముఖ AI ల్యాబ్‌లలోనూ ఇదే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.

AIని కాపాడాల్సిన వాళ్లే ఎందుకు భయపడుతున్నారు?

బ్రిటన్‌కు చెందిన ప్రసిద్ధ ‘AI Safety Institute’లో పనిచేస్తున్న పరిశోధకులపై పని ఒత్తిడి ఏ స్థాయిలో ఉందో ఈ నివేదిక స్పష్టంగా చెప్పింది. సాధారణంగా AI ఇంజనీర్ల పని కొత్త మోడళ్ల సామర్థ్యాన్ని పెంచడం అయితే, ఈ సేఫ్టీ టీమ్‌ల పని ఆ మోడళ్లు ఎంత ప్రమాదకరంగా మారగలవో ముందే ఊహించి కనిపెట్టడం.

ఉదాహరణకు, సైబర్ సెక్యూరిటీ బృందాలు ఈ AI మోడళ్లు మనకు తెలియని సాఫ్ట్‌వేర్ లోపాలను ఆసరాగా చేసుకుని, దొంగతనంగా దాడి చేయగలవా అని నిరంతరం పరీక్షిస్తుంటాయి. అలాగే బయోకెమిస్ట్రీ నిపుణులు ఈ AIలు ప్రమాదకరమైన జీవసంబంధిత సమాచారాన్ని (Biological Weapons) తయారు చేయడానికి ఉపయోగపడతాయా అనే సున్నితమైన కోణాలను పరిశీలిస్తాయి.

అంటే, భవిష్యత్తులో రాబోయే విపత్తులను రోజూ కళ్లారా చూస్తూ, వాటి పరిమితులను పరీక్షించడమే వీరి పని. ఇలా ప్రతిరోజూ ఒక భయంకరమైన భవిష్యత్తుతో యుద్ధం చేయడం వల్ల ఆ పని కేవలం ఒక ఉద్యోగంగా మిగలక, వారిని మానసికంగా కుంగదీస్తోంది.

“కంట్రోల్ మన చేతుల్లోంచి తప్పిపోతోందా?”

ఈ పరిశోధకులను రాత్రిపూట నిద్రపోనివ్వకుండా చేస్తున్న ప్రధాన ప్రశ్న ఇది. రోజురోజుకూ AI మోడళ్లు అద్భుతమైన శక్తిని సంతరించుకుంటున్నాయి. అవి సొంతంగా క్లిష్టమైన కోడింగ్ రాస్తున్నాయి, పెద్ద పెద్ద సమస్యలను క్షణాల్లో పరిష్కరిస్తున్నాయి, మనకంటే వేగంగా డేటాను విశ్లేషిస్తున్నాయి. సామర్థ్యం ఈ స్థాయిలో పెరుగుతుంటే, “AI అసలు ఏం చేయగలదో మనం నిజంగా గ్రహిస్తున్నామా?

లేక అది మన ఊహకంటే, మన నియంత్రణకంటే వేగంగా ముందుకు దూసుకుపోతోందా?” అనే సందేహం వారిని వెంటాడుతోంది. గూగుల్ డీప్‌మైండ్‌కి చెందిన ఒక ఉద్యోగి AI safety పరిశోధనను ఒక “చేయలేని మిషన్” (Impossible Mission) అని అభివర్ణించారంటే పరిస్థితి ఎంత తీవ్రంగా ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు.

సాంకేతికతపై కంట్రోల్ కోల్పోతున్నామనే భావన, తాము తయారుచేస్తున్న వ్యవస్థలే రేపు మానవాళికి హాని తలపెడతాయేమోననే భయం వారిని ఉద్యోగాలు వదిలేసేలా చేస్తోంది.

భారీ జీతాన్ని కూడా కాదనుకుని బయటకొచ్చేస్తూ..

కోట్ల రూపాయల ప్యాకేజీలు, ఆకర్షణీయమైన బెనిఫిట్స్ ఉన్నప్పటికీ, మనస్శాంతి లేనప్పుడు ఆ డబ్బు దేనికీ పనికిరాదని ఈ ఉద్యోగులు నిరూపిస్తున్నారు. ఇందుకు ఆంత్రోపిక్ (Anthropic) సంస్థను వీడిన 27 ఏళ్ల జేకోబ్ కాక్సన్ కథ ఒక ఉదాహరణ. ఉద్యోగంలో చేరిన కేవలం నాలుగు నెలలకే ఆయన తన ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేశారు. దీనివల్ల భవిష్యత్తులో తనకు రావలసిన భారీ మొత్తంలోని ‘అన్‌వెస్ట్డ్ ఈక్విటీ’ని (Unvested Equity) సైతం ఆశపడకుండా వదిలేసుకున్నారు.

ఈ దశాబ్దం ముగిసేలోపే AI మానవాళికి తీవ్రమైన ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తుందని ఈ రంగంలో ఉన్న కొందరు గట్టిగా నమ్ముతున్నారని ఆయన తన సోషల్ మీడియా పోస్టులో స్పష్టం చేశారు. ఆ తర్వాత సిఎన్ఎన్ (CNN)కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో, AI కంపెనీలు మానవుల భవిష్యత్తుతో జూదం ఆడుతున్నాయని ఘాటుగా విమర్శించారు. ఇవి ఆయన వ్యక్తిగత అభిప్రాయాలు కావచ్చు, AI వల్ల నిజంగానే ప్రపంచం అంతరించిపోతుందా లేదా అనేది పక్కన పెడితే.. ఆ ప్రమాదంపై పనిచేస్తున్న నిపుణులు దాన్ని ఎంత సీరియస్‌గా తీసుకుంటున్నారనేది ఇక్కడ ఆలోచించాల్సిన విషయం.

సేఫ్టీ టీమ్‌లో పనిచేయడం అంత తేలిక కాదు

చాలామంది ‘AI Safety’ అనగానే.. ఇది AI అభివృద్ధిని అడ్డుకునే ఒక ఉద్యమం అనుకుంటారు. కానీ నిజానికి దాని ఉద్దేశం AIని మరింత సురక్షితంగా, మన నియంత్రణలో ఉండేలా చేయడం. ఒక మోడల్‌కు కొత్త సామర్థ్యం వచ్చినప్పుడు…దానివల్ల దుర్వినియోగం జరిగే అవకాశం ఉందా, అది తప్పు నిర్ణయం తీసుకుంటే వచ్చే నష్టం ఏంటి, దానికిచ్చిన ఆదేశాలను తప్పుగా అర్థం చేసుకుంటే ఏం చేయాలి, దాని వేగం మనం ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువైతే పరిస్థితి ఏంటి?—ఇలాంటి క్లిష్టమైన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతకడమే వీరి పని.

అయితే ఒక విచిత్రమైన వైరుధ్యం ఏంటంటే, AI ఎంత ప్రమాదకరమో తెలుసుకోవాలంటే దాన్ని అంతగా పరీక్షించాలి. ఆ పరీక్షలు చేసే కొద్దీ బయటపడుతున్న దారుణమైన నిజాలే ఈ పరిశోధకులకు మానసిక భారంగా మారుతున్నాయి.

పాశ్చాత్య ల్యాబ్‌లలో పెరుగుతున్న అసంతృప్తి

ఈ మానసిక సంఘర్షణ కేవలం బ్రిటన్ సంస్థకే పరిమితం కాలేదు. Anthropic, OpenAI, Google DeepMind వంటి ప్రపంచ ప్రసిద్ధ AI ల్యాబ్‌లలో పనిచేస్తున్న నిపుణులు కూడా ఇదే తీవ్రమైన ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నారు. గత రెండేళ్లలోనే ఈ మూడు దిగ్గజ సంస్థల నుంచి డజనుకు పైగా సీనియర్ పరిశోధకులు బయటకు వచ్చేశారు.

వీరంతా ఒకే కారణంతో రాజీనామా చేశారని చెప్పలేం. ఉద్యోగ మార్పులకు వ్యక్తిగత కారణాలు, కెరీర్ ఎదుగుదల లేదా సంస్థాగత విధానాలు కారణం కావచ్చు. కానీ బయటకు వచ్చిన వారిలో చాలామంది మాత్రం AI సురక్షితం కాదనే విషయాన్ని, కంపెనీలు తీసుకుంటున్న నిర్ణయాలపై తమకున్న ఆందోళనలను బహిరంగంగానే వెల్లడించారు.

ఉద్యోగులు సమిష్టిగా గొంతు విప్పాల్సిన సమయం?

ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో టెక్ ప్రపంచంలో ఒక కొత్త చర్చ మొదలైంది. AI అభివృద్ధి వేగాన్ని నియంత్రించడంలో ఉద్యోగులకు ఎలాంటి పాత్ర ఉండాలి? స్టాన్‌ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన రాజకీయ శాస్త్రవేత్త రాబ్ రీచ్ దీనిపై స్పందిస్తూ, AI సంస్థల్లో పనిచేసే ఉద్యోగులు ‘సమిష్టి పోరాటం’ (Collective Action) గురించి ఆలోచించాల్సిన సమయం వచ్చిందన్నారు.

గతంలో OpenAI బోర్డు సంక్షోభ సమయంలో ఉద్యోగులంతా ఒక్కటై కంపెనీ నిర్ణయాన్నే మార్చేలా చేసిన విషయాన్ని ఆయన గుర్తుచేశారు. ఇప్పటికే AI అభివృద్ధి వేగాన్ని తగ్గించాలని డిమాండ్ చేస్తూ 1,300 మందికి పైగా నిపుణులు ఒక ఓపెన్ లెటర్‌పై సంతకాలు చేశారు. కాబట్టి, ఉద్యోగులు కేవలం కంపెనీలు చెప్పింది చేయడం కాకుండా, తమ పనితీరు సమాజంపై చూపే ప్రభావాన్ని బట్టి సమిష్టి నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

అసలు సమస్య డబ్బులది కాదు, మనస్శాంతిది!

ఇంతకాలం AI పరిశ్రమ ప్రపంచానికి ఒక గొప్ప చిత్రాన్ని మాత్రమే చూపిస్తూ వచ్చింది. మరింత శక్తివంతమైన మోడళ్లు, వేగవంతమైన ప్రాసెసింగ్, తెలివైన యంత్రాలు, వేల కోట్ల డాలర్ల పెట్టుబడులు.. ఇవే వార్తల్లో కనిపించేవి. కానీ ఇప్పుడు ఆ నాణేనికి మరోవైపు కనిపిస్తోంది. ఆ యంత్రాలను రాత్రింబవళ్లు శ్రమించి తయారుచేస్తున్న మనుషులే, వాటి భవిష్యత్తు గురించి భయపడుతూ ప్రశ్నలు అడగడం మొదలుపెట్టారు.

“AI ఎంత తెలివిగా మారబోతోంది?” అనే ప్రశ్న కంటే, “అది ఎంత తెలివిగా మారినా దానిపై మనకు నియంత్రణ ఉంటుందా?” అనే అసౌకర్యకరమైన ప్రశ్నే ఇప్పుడు వారిని వేధిస్తోంది. చేతినిండా జీతాలు, విలాసవంతమైన జీవితం ఉన్నా కొందరు ఈ ఉద్యోగాలను వదిలేస్తున్నారంటే.. అది కేవలం డబ్బు సరిపోక కాదు. తాము చేస్తున్న పని రేపు ఎలాంటి వినాశనానికి దారితీస్తుందో అన్న ప్రశ్నకు తమ వద్ద సమాధానం లేకపోవడం వల్లనే.

AI మన భవిష్యత్తును ఏ రకంగా మార్చబోతోందో ఇప్పటికైతే ఎవరూ ఖచ్చితంగా చెప్పలేరు. కానీ ఒకటైతే స్పష్టంగా అర్థమవుతోంది—AIని చూసి బయటి ప్రపంచం మాత్రమే భయపడటం లేదు, దాన్ని సృష్టిస్తున్న నాలుగు గోడల మధ్య కూడా ఆ భయం ఇప్పుడు తాండవిస్తోంది.