సైకాలజీ ప్రకారం.. ఈ సంకేతాలే మీ మానసిక సంతృప్తిని చెబుతాయి!

సంతోషం అంటే ఎప్పుడూ నవ్వుతూ ఉండటం లేదా జీవితంలో ఎలాంటి సమస్యలు లేకపోవడం కాదు. ఒత్తిడులు, బాధలు ఎదురైనప్పటికీ వాటిని సమతుల్యంగా ఎదుర్కొంటూ జీవితంలోని చిన్న విషయాలను ఆస్వాదించగలగడం కూడా మానసికంగా సంతోషంగా ఉన్నామనే సంకేతం. అయితే మనం నిజంగా సంతోషంగా ఉన్నామా లేదా అనేది చాలాసార్లు మనకే స్పష్టంగా తెలియదు. మన రోజువారీ ఆలోచనలు, అలవాట్లు, భావోద్వేగాలను గమనించడం ద్వారా మన ప్రస్తుత మానసిక స్థితిపై ఒక అవగాహనకు రావచ్చు.

మీకు నచ్చిన పనులపై ఆసక్తి ఉందా?

ఉదయం నిద్రలేచిన తర్వాత రోజును ప్రారంభించాలనే ఆసక్తి మీలో కనిపిస్తుందా? సాధారణ పనులు కూడా భారంగా అనిపిస్తున్నాయా? ప్రతిరోజూ ఏదో ఒక పని చేయాలని, కొత్త విషయాలను తెలుసుకోవాలని లేదా మీకు నచ్చిన కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనాలని అనిపిస్తే అది సానుకూల భావోద్వేగ స్థితికి సంకేతం కావచ్చు. దీనికి విరుద్ధంగా, చాలా కాలంగా ఏ పనిపైనా ఆసక్తి లేకపోవడం లేదా ప్రతిదీ విసుగుగా అనిపించడం వంటి మార్పులను మాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.

మీకు నచ్చిన విషయాల కోసం మీరు సమయం కేటాయిస్తున్నారా అనేది కూడా ముఖ్యమైన ప్రశ్న. పుస్తకాలు చదవడం, సంగీతం వినడం, వ్యాయామం చేయడం, స్నేహితులతో మాట్లాడటం, ప్రకృతిలో సమయం గడపడం వంటి చిన్న కార్యకలాపాలు మీకు ఆనందాన్ని ఇస్తున్నాయా? గతంలో ఇష్టపడిన విషయాలపై కూడా ఆసక్తి తగ్గిపోతే, దానికి కారణమైన ఒత్తిడి లేదా ఇతర పరిస్థితులను పరిశీలించాలి.

ఇతరులతో సంబంధాలు, మిమ్మల్ని మీరు ఎలా చూసుకుంటున్నారో గమనించండి

ఇతరులతో మీ సంబంధాలు కూడా మానసిక సంతోషానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన సూచనలను అందిస్తాయి. మీ భావాలను నమ్మకమైన వ్యక్తులతో స్వేచ్ఛగా పంచుకోగలుగుతున్నారా? ఇతరుల ఆమోదం కోసం మాత్రమే నిర్ణయాలు తీసుకుంటున్నారా? మీకు అవసరమైనప్పుడు ‘నో’ చెప్పగలుగుతున్నారా? ఆరోగ్యకరమైన వ్యక్తిగత హద్దులు (Personal Boundaries) కలిగి ఉండటం మానసిక సమతుల్యతకు ఉపయోగపడుతుంది.

మిమ్మల్ని మీరు ఎలా చూసుకుంటున్నారో కూడా గమనించండి. చిన్న తప్పులకు కూడా మీపై మీరు తీవ్రంగా విమర్శలు చేసుకుంటున్నారా? లేక తప్పులను సహజంగా స్వీకరించి వాటి నుంచి నేర్చుకునే ప్రయత్నం చేస్తున్నారా? స్వీయ గౌరవం (Self-respect), స్వీయ కరుణ (Self-compassion) ఉండటం ఆరోగ్యకరమైన మానసిక దృక్పథంలో భాగం.

నిద్ర, శక్తి, ఏకాగ్రతలో మార్పులను నిర్లక్ష్యం చేయకండి

మీ నిద్ర, శక్తి స్థాయిలు, ఏకాగ్రత, చిరాకు వంటి అంశాల్లో ఇటీవల మార్పులు వచ్చాయా అనేది కూడా పరిశీలించాలి. నిరంతర ఒత్తిడి వల్ల నిద్రలో మార్పులు, అలసట లేదా ఏకాగ్రత తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ఇవి ఒక్కటే మానసిక సమస్యను నిర్ధారించవు. అయితే వారాల తరబడి కొనసాగితే నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.

మీ ప్రస్తుత భావోద్వేగ స్థితిని అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రతిరోజూ రాత్రి కొన్ని నిమిషాలు కేటాయించి మూడు ప్రశ్నలకు సమాధానం రాసుకోవచ్చు. ఈ రోజు నాకు ఆనందాన్ని ఇచ్చిన విషయం ఏమిటి? నాకు ఎక్కువ ఒత్తిడిని కలిగించిన విషయం ఏమిటి? రేపు నా మానసిక ఆరోగ్యం కోసం నేను చేయగలిగే ఒక చిన్న పని ఏమిటి? ఇలా రాసుకోవడం వల్ల మీ భావోద్వేగాల్లో వస్తున్న మార్పులను గుర్తించడం సులభమవుతుంది.

ముఖ్యంగా, సంతోషాన్ని ఒక స్థిరమైన భావనగా చూడకూడదు. ప్రతి ఒక్కరికీ బాధ, నిరాశ, ఒత్తిడి వంటి భావాలు సహజమే. అవి ఎంత తరచుగా వస్తున్నాయి, ఎంతకాలం కొనసాగుతున్నాయి, రోజువారీ జీవితాన్ని ఎంతవరకు ప్రభావితం చేస్తున్నాయనేది గమనించడం ముఖ్యం. అవసరమైనప్పుడు కుటుంబ సభ్యులు, నమ్మకమైన వ్యక్తులు లేదా మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుల సహాయం తీసుకోవడం కూడా స్వీయ సంరక్షణలో భాగమే.