కుక్కకు క్యాన్సర్ వాసన తెలుసు… కానీ అది మనకు ఎలా తెలుస్తుంది?
- Published By: Tech Team
- September 24, 2026 / 12:58 PM IST
—సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల
కుక్కల ముక్కుకి క్యాన్సర్ వాసన పసిగట్టే శక్తి ఉందనే విషయం వింటేనే భలే వింతగా అనిపిస్తుంది కదా! కానీ, అసలు అసలు సిసలైన విషయం అది కాదు. ఒక కుక్కకు క్యాన్సర్ వాసన తెలిసినా… అది మనకు “హేయ్, ఇక్కడ క్యాన్సర్ ఉంది!” అని ఎలా చెబుతుంది? దాని మనసులో ఏముందో, దాని ముక్కు ఏం కనిపెట్టిందో మన మనుషులకు అర్థమయ్యేలా చెప్పడమే ఇప్పుడున్న పెద్ద సవాలు. సరిగ్గా ఇక్కడే బెంగళూరుకు చెందిన ‘Dognosis’ అనే ఒక స్టార్టప్ AI ని రంగంలోకి దించి ఒక కొత్త ప్రయోగానికి శ్రీకారం చుట్టింది.
ముక్కు చెప్పే సైగలు… యంత్రం చదివే భాష!
సాధారణంగా ఏదైనా జబ్బు చేసినప్పుడు మన శరీరంలో కొన్ని రసాయన మార్పులు జరుగుతాయి. మన శ్వాసలో, చెమటలో లేదా మూత్రంలో ఆ మార్పుల వల్ల ఒక ప్రత్యేకమైన వాసన బయటకు వస్తుంది. మన ముక్కు ఆ చిన్న తేడాను పట్టుకోలేదు కానీ, కోట్ల కొద్దీ స్మెల్ రిసెప్టర్లు ఉండే కుక్క ముక్కు చాలా ఈజీగా పసిగట్టేస్తుంది. అయితే, వైద్యంలో “కుక్క శాంపిల్ దగ్గర ఆగిపోయింది” లేదా “దాన్ని గోకింది” అంటే దాన్ని అధికారిక పరీక్షా ఫలితంగా తీసుకోలేము. కుక్క ఇచ్చే ఈ ప్రవర్తనా సంకేతాలను, డాక్టర్లకు అర్థమయ్యే డేటాగా మార్చడానికి AI ని ఉపయోగిస్తున్నారు.
AI తో కుక్కల ముక్కుకి కొత్త చూపు!
బెంగళూరు ల్యాబ్లో దాదాపు 15 కుక్కలతో ఈ ప్రయోగం చేస్తున్నారు. ఇక్కడ రోగి నేరుగా కుక్క ముందుకు వెళ్లాల్సిన పనిలేదు. కేవలం పది నిమిషాల పాటు ఒక కాటన్ మాస్క్లోకి శ్వాస విడిచి, దాన్ని సీల్ చేసి ల్యాబ్కు పంపితే సరిపోతుంది. ఆ మాస్క్ను కుక్క మోసేటప్పుడు, దాని తలకు అమర్చిన ప్రత్యేకమైన సెన్సార్లు, హెల్మెట్లు దాని ప్రతి కదలికను రికార్డ్ చేస్తాయి. కుక్క ఎంతసేపు వాసన చూసింది, దాని శ్వాసలో ఎలాంటి మార్పులు వచ్చాయి, అది ఫీడర్ వైపు పరుగెత్తిందా లేదా అక్కడే స్తంభించిపోయిందా అనే చిన్న చిన్న సంకేతాలను AI నిశితంగా గమనిస్తుంది. అంటే, కుక్క క్యాన్సర్ను గుర్తిస్తే… AI ఆ ప్రతిస్పందనను చదివి మనకు రిపోర్ట్లా ఇస్తుందన్నమాట.
ల్యాబ్ ప్రయోగాల నుండి ప్రాక్టికల్ డేటా వైపు…
ఇప్పటికే కర్ణాటకలోని ఆరు ఆసుపత్రులతో కలిసి 1,500 మందిపై చేసిన అధ్యయనంలో, ఏడు రకాల క్యాన్సర్లను గుర్తించడంలో ఈ విధానం 90 శాతానికి పైగా ఖచ్చితత్వం చూపించిందని చెబుతున్నారు. అయితే 90 శాతం ఖచ్చితత్వం రాగానే ఇది పరిపూర్ణమైన పరీక్ష అయిపోదు. కుక్కలు కూడా మనలాగే జీవులు కాబట్టి వాటికి అలసట రావచ్చు, మూడ్ మారవచ్చు. అందుకే ఒక కుక్క రోజుకు 30 నుండి 45 నిమిషాలు మాత్రమే పని చేస్తుంది. కుక్క స్పందించిన తీరు కంటే, ఆ ప్రతిస్పందనను కొలిచే యంత్రం ఎంత ఖచ్చితంగా పనిచేస్తుందనేదే ఇక్కడ కీలకం.
మన దేశానికి ఇది ఎంతవరకు ఉపయోగం?
భారతదేశం లాంటి పెద్ద దేశంలో ప్రతీ గ్రామానికి ఖరీదైన క్యాన్సర్ స్క్రీనింగ్ మిషన్లను తీసుకెళ్లడం చాలా కష్టం. ఇలాంటి సమయంలో కుక్కలు-AI జోడీ ఒక “గేట్కీపర్” లాగా పని చేయవచ్చు. ఉదాహరణకు, లక్షల మందికి ఖరీదైన స్క్రీనింగ్ టెస్టులు చేసే బదులు, మొదటి దశగా ఈ తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన శ్వాస పరీక్షను ఉపయోగించి, అనుమానం ఉన్నవారిని మాత్రమే తదుపరి డాక్టర్ పరీక్షలకు పంపవచ్చు. దీనివల్ల సమయం, డబ్బు భారీగా ఆదా అవుతాయి.
మొత్తానికి…
రాబోయే రోజుల్లో కుక్కలే నేరుగా క్యాన్సర్ టెస్టులు చేయకపోవచ్చు. కానీ, ఒక జబ్బును వాసన ద్వారా ఎలా పసిగట్టవచ్చో సెన్సార్లకు, AI కి శిక్షణ ఇచ్చే తొలి “సూపర్ టీచర్” గా ఈ కుక్కలు నిలిచిపోతాయి. భవిష్యత్తులో మన శరీరం చెప్పే సూక్ష్మ సంకేతాలను AI వింటుంది… కానీ దానికి పునాది మాత్రం కుక్క ముక్కు ఇచ్చిన సమాచారమే అవుతుంది!కాబట్టి భవిష్యత్తులో క్యాన్సర్ను ముందుగా గుర్తించేది కుక్క కావచ్చు. కానీ కుక్కకు ఏమి తెలిసిందో మనకు చెప్పేది మాత్రం AI కావచ్చు.
