తెలంగాణ అభివృద్ధి స్పీడ్‌కు ఎల్ నినో బ్రేకులు?
- Published By: Vasishta
- October 30, 2026 / 01:30 PM IST
వాతావరణంలో సంభవించే అనూహ్య మార్పులు కేవలం వ్యవసాయ రంగాన్ని మాత్రమే కాకుండా, రాష్ట్ర సమగ్ర ఆర్థిక ప్రగతిని ఏ విధంగా దెబ్బతీస్తాయనేదానికి ఎల్ నినో పరిణామాలు ఒక ఉదాహరణగా నిలుస్తున్నాయి. రాబోయే ఆర్థిక సంవత్సరంలో తెలంగాణ స్థూల రాష్ట్ర ఉత్పత్తి (GSDP) వృద్ధి రేటుపై ఎల్ నినో ప్రభావం తీవ్రంగా ఉండే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించుకున్న వృద్ధి లక్ష్యాలకు ఈ వాతావరణ కాలుష్యం, రుతుపవనాల బలహీనత పెద్ద సవాలుగా మారుతోంది.
ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో 10శాతం నుంచి 10.7శాతం వరకు వృద్ధి సాధించాలని తెలంగాణ ఆర్థిక వ్యవస్థ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అయితే, ఖరీఫ్ సీజన్ లో తలెత్తిన నష్టాలు రబీ సాగుపై కూడా పడితే ఈ అంచనాలు తలకిందులయ్యే ప్రమాదం ఉంది. సాధారణంగా రబీ సీజన్‌లో సుమారు 70 లక్షల ఎకరాల్లో పంటలు సాగవుతుండగా, భూగర్భ జలాలు అడుగంటడం, రిజర్వాయర్లలో నీటి నిల్వలు సరిగ్గా లేకపోవడం వల్ల ఈసారి 30శాతం నుంచి 40శాతం మేర సాగు విస్తీర్ణం తగ్గిపోయే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు. 2025-26 నాటికి ప్రస్తుత ధరల ప్రకారం రాష్ట్ర జీఎస్‌డీపీ రూ. 17.8 లక్షల కోట్లుగా అంచనా వేయగా, 2026-27 నాటికి దీనిని రూ. 19.6 లక్షల కోట్లకు పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. కానీ గ్రామీణ కొనుగోలు శక్తి పడిపోవడం వల్ల ఈ లక్ష్య సాధన కష్టతరంగా మారనుంది.
ఈ వ్యవసాయ సంక్షోభం ప్రభావం కేవలం రైతులకే పరిమితం కాకుండా, రాష్ట్రంలోని అన్ని రంగాలపై పడనుంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆదాయం తగ్గడం వల్ల ఆటోమొబైల్స్, కన్స్యూమర్ ఎలక్ట్రానిక్స్, ఎఫ్‌ఎంసిజి (FMCG) రంగాల ఉత్పత్తులకు డిమాండ్ భారీగా పడిపోతుంది. అలాగే, ముడిసరుకుల కొరత కారణంగా రైస్ మిల్లులు, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు తీవ్ర సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొనే ప్రమాదముంది. వ్యవసాయ రంగం మందగించడం వల్ల రవాణాదారులు, హమాలీలు, గ్రామీణ కార్మికుల ఉపాధి అవకాశాలు దెబ్బతింటాయి.
బ్యాంకింగ్ రంగంపై కూడా దీని ప్రభావం తీవ్రంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. రైతులు, చిన్న వ్యాపారస్తులు తాము తీసుకున్న రుణాలను తిరిగి చెల్లించలేకపోతే, బ్యాంకుల నిరర్థక ఆస్తులు (NPAs) విపరీతంగా పెరిగిపోయి ఆర్థిక వ్యవస్థను మరింత కుంగదీస్తాయి. అంతేకాకుండా, రాష్ట్ర జీఎస్టీ వసూళ్లు 15శాతం నుంచి 20శాతం వరకు తగ్గే అవకాశం ఉందని, దీనివల్ల ప్రభుత్వ రాబడులపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుందని నివేదికలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. రూ. 18,000 కోట్ల వార్షిక లక్ష్యంతో ఉన్న స్టాంపులు, రిజిస్ట్రేషన్ల ఆదాయం కూడా రియల్ ఎస్టేట్ మందగమనం వల్ల పడిపోయే సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. సిమెంట్, స్టీల్, ఇటుకల వంటి నిర్మాణ రంగాలు మందగిస్తే, నిరుద్యోగం పెరిగి అసంఘటిత రంగం చిన్నాభిన్నం అవుతుంది.
ఈ విపత్కర పరిస్థితిని ఎదుర్కొనేందుకు ప్రభుత్వం తక్షణ చర్యలు చేపట్టాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. రైతులకు, కౌలు రైతులకు, గ్రామీణ చేతివృత్తిదారులకు ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీ అందజేయడంతో పాటు, ఉపాధి హామీ పథకాన్ని మరింత విస్తృతం చేయడం ద్వారా గ్రామీణ కొనుగోలు శక్తిని కాపాడవచ్చు. నీటి లభ్యతను మెరుగుపరచడం, పంట నష్టాలను తగ్గించడం, రైతుల ఆదాయానికి రక్షణ కల్పించే పటిష్టమైన ప్రణాళికలే భవిష్యత్తులో ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కాపాడగలవు.
