రాక్షస బల్లి అస్థిపంజరం 420 కోట్లకు అమ్ముడైంది! అయితే ఈ కథలో అసలు ట్విస్ట్ వేరే!

—సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల

ఒక డైనోసార్ అస్థిపంజరం.. వేలంలో వచ్చింది. దాన్ని భారీ రేటుకు కొనుక్కుని ఏం చేసుకుంటారు… అసలు దాన్ని ఎవరు కొంటారు అంటారా. అయితే అక్కడే అసలు విషయం ఉంది. రీసెంట్ గా న్యూయార్క్‌లో జరిగిన వేలంలో ‘జోడి’ (Jodi) అనే డైనోసార్ అస్థిపంజరం ఏకంగా 47.3 మిలియన్ డాలర్లకు అమ్ముడైంది. భారత కరెన్సీలో చెప్పాలంటే సుమారు రూ. 420 కోట్లకు పైమాటే! ఇంతకీ ఇందులో అంత ప్రత్యేకత ఏముంది అనుకుంటున్నారా? మొదట దీన్ని చిన్న వయసులో ఉన్న T-Rex అని భావించారు. కానీ పరిశోధకులు చెప్పిన విషయం తెలిసిన తర్వాత ఈ శిలాజం విలువే మారిపోయింది. ఇది T-Rex కాదు.. దానికి దగ్గరి పోలికలున్న మరో ప్రత్యేక డైనోసార్ జాతి!

రూ. 80 కోట్లకు అమ్ముడవుతుందనుకుంటే.. ఏకంగా రూ. 420 కోట్లు!

న్యూయార్క్‌లోని ప్రముఖ వేలం సంస్థ సోథెబీస్ నిర్వహించిన వేలంలో జోడి అస్థిపంజరం ధర అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది. ఈ శిలాజం కనీసం 9 మిలియన్ డాలర్లు, అంటే సుమారు రూ. 80 కోట్లకు అమ్ముడవుతుందని అంచనా వేశారు. కానీ వేలం మొదలైన తర్వాత పోటీ ఊహించని స్థాయికి చేరింది. ఆరుగురు కొనుగోలుదారులు సుమారు 12 నిమిషాల పాటు పోటీపడటంతో ధర 47.3 మిలియన్ డాలర్లకు చేరింది. ఇంత పెద్ద మొత్తం పెట్టి కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తి ఎవరన్నది మాత్రం ఇంకా బయటకు రాలేదు.

ఇది సాధారణమైన డైనోసార్ శిలాజం కూడా కాదు. దాదాపు 10 అడుగుల ఎత్తున్న ఈ అస్థిపంజరంలో 191 శిలాజ ఎముకల భాగాలు ఉన్నాయి. దాదాపు సంపూర్ణంగా సంరక్షించబడిన పుర్రె దీని ప్రత్యేకత. అంతేకాదు, శాస్త్రీయంగా గుర్తించిన నానోటైరన్నస్ అస్థిపంజరాలు ప్రపంచంలో చాలా అరుదు. తెలిసిన వాటిలో ఇది ఒకటని వేలం సంస్థ చెబుతోంది.

అసలు T-Rex కాదని ఎప్పుడు తెలిసింది?

జోడి కథలో అసలైన ట్విస్ట్ ఇదే! ఈ అస్థిపంజరాన్ని మొదట చిన్న వయసులో ఉన్న టైరన్నోసారస్ రెక్స్‌గా భావించారు. 2023లో లండన్‌లోని ఫ్రిజ్ మాస్టర్స్ ఆర్ట్ ఫెయిర్‌లో కూడా దీనిని చిన్న T-Rex అస్థిపంజరంగానే ప్రదర్శించారు. అయితే, తర్వాత జరిగిన పరిశోధనలు దీని గురించి కొత్త విషయాన్ని బయటపెట్టాయి.

2025లో ప్రచురించిన పరిశోధన నానోటైరన్నస్‌ను T-Rex నుంచి వేరైన డైనోసార్ జాతిగా గుర్తించడంలో కీలకమైంది. అంటే, ఇన్నాళ్లూ పెద్ద డైనోసార్‌కు చెందిన చిన్న పిల్లగా భావించిన జీవి.. నిజానికి మరో ప్రత్యేక జాతికి చెందినదన్నమాట. ఈ రెండు జాతులూ సుమారు 6.7 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం ఒకే కాలంలో జీవించాయి.

T-Rexతో పోలిస్తే నానోటైరన్నస్ శరీరం చిన్నగా, సన్నగా ఉండేది. మాంసాన్ని కోసేందుకు అనువైన పదునైన పళ్లు కూడా దీనికి ఉండేవని పాలియోంటాలజిస్టులు వివరిస్తున్నారు. ఒకే కాలంలో జీవించిన ఈ రెండు మాంసాహార డైనోసార్ల మధ్య తేడాలే పరిశోధకుల్లో దశాబ్దాల పాటు చర్చకు కారణమయ్యాయి.

అమెరికాలో బయటపడిన ఈ అస్థిపంజరం కథేంటి?

అమెరికాలోని మోంటానా రాష్ట్రంలో హెల్ క్రీక్ ఫార్మేషన్ అనే ప్రాంతంలో జోడి అస్థిపంజరం బయటపడింది. డైనోసార్ శిలాజాలకు ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ ప్రాంతంలో జోడి పియర్సన్ అనే ర్యాంచర్ తన భూమిలో ఈ అవశేషాలను గుర్తించారు. ఆ తర్వాత వాణిజ్య పాలియోంటాలజిస్ట్ క్లేటన్ ఫిప్స్ వాటిని తవ్వి వెలికితీశారు.

ఇదే ఫిప్స్ గతంలో ‘డ్యూయలింగ్ డైనోసార్స్’ అనే ప్రసిద్ధ శిలాజాన్ని కూడా కనుగొన్నారు. అందులో నానోటైరన్నస్, ట్రైసెరాటాప్స్ డైనోసార్ల అవశేషాలు ఒకదానితో ఒకటి పోరాడుతున్నట్లుగా కనిపిస్తాయి. జోడి నుంచి సుమారు 13 కిలోమీటర్ల దూరంలో 2006లో ఈ శిలాజం బయటపడింది. నానోటైరన్నస్ ప్రత్యేక జాతి అని నిర్ధారించేందుకు ఈ ఆవిష్కరణ కూడా కీలకమైంది.

ఇంత ఖరీదైన డైనోసార్‌ను కొన్నది ఎవరు?

వేలంలో జోడిని దక్కించుకున్న వ్యక్తి వివరాలను వెల్లడించలేదు. అయితే, డైనోసార్ శిలాజాల వేలంలో ఇది రెండో అత్యధిక ధరగా నిలిచింది. అంతకుముందు ‘గస్’ అనే T-Rex అస్థిపంజరం 50.1 మిలియన్ డాలర్లకు అమ్ముడైంది. 2024లో ‘ఏపెక్స్’ అనే స్టెగోసారస్ అస్థిపంజరం 44.6 మిలియన్ డాలర్ల ధర పలికింది.

ఒకప్పుడు భూమిపై తిరిగిన జీవుల ఎముకలు ఇప్పుడు ప్రపంచంలోని అత్యంత ఖరీదైన వస్తువుల జాబితాలోకి చేరుతున్నాయి. సంపన్న కలెక్టర్లు ఇలాంటి అరుదైన శిలాజాల కోసం భారీ మొత్తాలు ఖర్చు చేసేందుకు సిద్ధపడుతున్నారు. కానీ వాటి వెనుక ఉన్న శాస్త్రీయ విలువను కూడా అంతే ముఖ్యంగా చూడాలన్నది పరిశోధకుల అభిప్రాయం.

అసలు ట్విస్ట్ ఇదే.. డబ్బు కంటే విలువైనది ఏది?

జోడి కథను గమనిస్తే ఒక విషయం స్పష్టమవుతుంది. మొదట చిన్న T-Rexగా భావించిన అస్థిపంజరం, పరిశోధనలతో మరో ప్రత్యేక డైనోసార్ జాతి ఉనికిని అర్థం చేసుకోవడంలో కీలకమైంది. ఇప్పుడు అదే శిలాజం కోట్ల రూపాయల ధర పలికింది. కానీ దాని శాస్త్రీయ విలువను కేవలం వేలం ధరతో కొలవలేం.

ఈ అస్థిపంజరాన్ని కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తి దాన్ని మ్యూజియంలో ప్రదర్శిస్తారా? పరిశోధకులకు అధ్యయనం చేసే అవకాశం కల్పిస్తారా? లేక వ్యక్తిగత సేకరణలో దాచుకుంటారా? అన్నది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది. కొనుగోలుదారు వివరాలు వెల్లడించకపోవడంతో ఈ ప్రశ్నలకు ఇంకా సమాధానం లేదు.

ఎడిన్‌బరో విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన పాలియోంటాలజిస్ట్ స్టీవ్ బ్రుసాట్టే ఈ పరిణామాన్ని ఆందోళనకరంగా అభివర్ణించారు. ఇలాంటి భారీ ధరలను చెల్లించే స్థోమత అనేక మ్యూజియంలు, విశ్వవిద్యాలయాలకు ఉండదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ‘మోనాలిసా’ చిత్రాన్ని ఒక సంపన్నుడు కొనుక్కుని ప్రజలకు కనిపించకుండా దాచిపెడితే ఎలా ఉంటుందో, శిలాజాల విషయంలోనూ అలాంటి పరిస్థితి రావచ్చని హెచ్చరించారు.

అయితే, శిలాజాలను వెలికితీయడానికి ఎంతో శ్రమ, సమయం, డబ్బు ఖర్చవుతాయని పోర్ట్స్‌మౌత్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన పాలియోంటాలజిస్ట్ మేగన్ జాకబ్స్ గుర్తుచేశారు. వాటిని వెలికితీసినవారు విక్రయించి డబ్బు సంపాదించాలనుకోవడంలో తప్పు లేదని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు. కొన్ని శిలాజాలు చివరికి మ్యూజియాలకు చేరే అవకాశం కూడా ఉందని చెప్పారు.