మీ పిల్లలు జాగ్రత్త!! AI తో కొత్త తరహా బ్లాక్‌మెయిల్!

—సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల

మీ చిన్నారి ఫొటోను తల్లిదండ్రులు సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేశారు. ఒకటి ఫొటో స్కూల్ ఫంక్షన్‌లో తీసింది. మరొకటి కుటుంబంతో కలిసి దిగిన సెల్ఫీ. ఇంకోటి మరొకటి… చూడటానికి ఇవన్నీ సాధారణ ఫొటోలే. కానీ అదే ఫొటోలను ఏఐ సాయంతో మార్చి, ఆ చిన్నారి అసలు దిగని అసభ్యకరమైన ఫొటోలుగా సృష్టిస్తే? వాటిని చూపిస్తూ డబ్బులు డిమాండ్ చేస్తే? స్నేహితులకు పంపిస్తామంటూ బెదిరిస్తే? ఒక్క క్షణం ఊహించండి.. తప్పు చేయని చిన్నారి, తాను చేయని పనికి సమాజం ముందు సమాధానం చెప్పుకోవాల్సిన పరిస్థితి వస్తే?

ఇదే ఇప్పుడు ఏఐ టెక్నాలజీతో పెరుగుతున్న కొత్త ప్రమాదం. ఫొటో నిజమైనదే కావచ్చు.. కానీ అందులో కనిపించే దృశ్యం పూర్తిగా కల్పితం కావచ్చు!

ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ అందుబాటులోకి రావడంతో ఫొటోలు, వీడియోలను మార్చడం గతంలో కంటే సులభమైంది. ఈ సాంకేతికతను సృజనాత్మక పనులకు ఉపయోగించవచ్చు. కానీ కొందరు ఇదే అవకాశాన్ని పిల్లలను వేధించడానికి, అవమానించడానికి, బ్లాక్‌మెయిల్ చేయడానికి ఉపయోగిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా సాధారణ ఫొటోలను అసభ్యకరమైన చిత్రాలుగా మార్చే ‘న్యూడిఫై’ యాప్స్, ఏఐ ఇమేజ్ మానిప్యులేషన్ టూల్స్ దుర్వినియోగం కావడంపై పిల్లల భద్రతా సంస్థలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.

అసలు ఫొటో పంపకపోయినా బ్లాక్‌మెయిల్‌కు గురికావచ్చు!

ఇప్పటివరకు ఆన్‌లైన్ వేధింపుల గురించి మాట్లాడినప్పుడు చాలామందికి గుర్తొచ్చేది.. ఎవరో వ్యక్తిగత ఫొటోలను సంపాదించి వాటితో బెదిరించడం. కానీ ఏఐతో ప్రమాదం మరో స్థాయికి చేరుతోంది. ఒక చిన్నారి సాధారణ ఫొటోను తీసుకుని, ఆ పిల్లవాడు అసలు దిగని చిత్రాన్ని సృష్టించవచ్చు. ఆ తర్వాత దాన్ని నిజమైన ఫొటోగా ప్రచారం చేస్తామంటూ బెదిరించవచ్చు.

ఇక్కడ బాధితులు తమ వ్యక్తిగత చిత్రాలను ఎవరితోనూ పంచుకోకపోయినా ప్రమాదంలో పడవచ్చు. నిందితులు డబ్బులు అడగవచ్చు. మరిన్ని ఫొటోలు పంపాలని ఒత్తిడి చేయవచ్చు. తాము చెప్పినట్లు చేయకపోతే ఆ చిత్రాలను స్కూల్లో, స్నేహితుల్లో లేదా సోషల్ మీడియాలో వ్యాప్తి చేస్తామని బెదిరించవచ్చు.

అంతేకాదు.. ఒకసారి అలాంటి నకిలీ చిత్రం ఇతరుల చేతుల్లోకి వెళ్లిందంటే, దాని వ్యాప్తిని ఆపడం కష్టమవుతుంది. అది నిజమా, నకిలీనా అనే విషయం పక్కనపెట్టి కొందరు ఎగతాళి చేయవచ్చు. మరికొందరు దాన్ని ఇతరులకు పంపవచ్చు. ఫలితంగా చిన్నారి అవమానం, ఆందోళన, ఒంటరితనం వంటి సమస్యలను ఎదుర్కోవాల్సి రావచ్చు.

తల్లిదండ్రులు ప్రేమతో షేర్ చేసే ఫొటోలే ప్రమాదంగా మారుతున్నాయా?

పిల్లలు కొత్త దుస్తులు వేసుకున్నప్పుడు, పుట్టినరోజు జరుపుకున్నప్పుడు, స్కూల్లో బహుమతి అందుకున్నప్పుడు తల్లిదండ్రులు ఫొటోలు సోషల్ మీడియాలో పెట్టడం సహజం. ఆ క్షణాలను బంధువులు, స్నేహితులతో పంచుకోవాలనే ఉద్దేశమే ఉంటుంది. కానీ ఆ ఫొటోలు ఎవరి చేతుల్లోకి వెళ్తున్నాయి? వాటిని ఎవరు డౌన్‌లోడ్ చేస్తున్నారు? వాటిని ఏ ప్రయోజనానికి ఉపయోగించవచ్చు? అనే విషయాలను చాలామంది పట్టించుకోరు.

ప్రైవేట్ అకౌంట్‌లో పోస్ట్ చేసినంత మాత్రాన ఫొటో పూర్తిగా సురక్షితమని అనుకోలేం. ఫొటోను చూసే వ్యక్తి దాన్ని స్క్రీన్‌షాట్ తీయవచ్చు లేదా మరో మార్గంలో భద్రపరచవచ్చు. అందుకే పిల్లల చిత్రాలను షేర్ చేయడం మానేయాలన్నది పరిష్కారం కాదు. ఏ ఫొటోను, ఎవరితో, ఎంతవరకు పంచుకోవాలనే విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండటమే ముఖ్యం.

పిల్లల స్కూల్ పేరు, యూనిఫాం, ఇంటి పరిసరాలు, రోజువారీ ప్రయాణ వివరాలు వంటి సమాచారాన్ని ఫొటోలతో పాటు బహిరంగంగా పంచుకోకుండా ఉండటం మంచిది. సోషల్ మీడియా ప్రైవసీ సెట్టింగ్స్‌ను పరిశీలించడం, అవసరం లేని పబ్లిక్ పోస్టులను తగ్గించడం కూడా ఉపయోగపడతాయి.

మీ పిల్లల్లో ఈ మార్పులు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయొద్దు!

ఆన్‌లైన్‌లో వేధింపులకు గురవుతున్న పిల్లలు ప్రతి సందర్భంలోనూ తల్లిదండ్రులకు వెంటనే చెప్పకపోవచ్చు. భయంతోనో, అవమానంతోనో, తమనే నిందిస్తారనే ఆందోళనతోనో మౌనంగా ఉండిపోవచ్చు. అందుకే వారి ప్రవర్తనలో వచ్చే మార్పులను గమనించడం ముఖ్యం.

ఫోన్‌కు మెసేజ్ వచ్చినప్పుడల్లా ఆందోళన చెందడం.
కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులతో మాట్లాడటం తగ్గించడం.
స్కూల్‌కు వెళ్లడానికి లేదా స్నేహితులను కలవడానికి భయపడటం.
అకస్మాత్తుగా సోషల్ మీడియా అకౌంట్లను మూసివేయడం లేదా ఫోన్‌ను పూర్తిగా దాచిపెట్టడం.
నిద్ర, చదువు, రోజువారీ అలవాట్లలో మార్పులు కనిపించడం.

ఈ లక్షణాలు కనిపించాయంటే తప్పనిసరిగా ఆన్‌లైన్ వేధింపులే జరుగుతున్నాయని అర్థం కాదు. కానీ ఏదో సమస్య ఉందేమోనని ప్రేమగా అడిగి తెలుసుకోవాలి. పిల్లలను వెంటనే ప్రశ్నలతో ఉక్కిరిబిక్కిరి చేయడం, ఫోన్ లాక్కోవడం లేదా వారినే తప్పుబట్టడం వల్ల వారు మరింత మౌనంగా మారే ప్రమాదం ఉంది.

ఇలాంటి ఘటన జరిగితే తల్లిదండ్రులు ఏం చేయాలి?

మొదట పిల్లలకు ఒక విషయం స్పష్టంగా చెప్పాలి: మీ ఫొటోను ఎవరైనా దుర్వినియోగం చేస్తే అది మీ తప్పు కాదు. మీకు జరిగిన విషయాన్ని మాకు నిర్భయంగా చెప్పవచ్చు. పిల్లలు నిందలు, శిక్షల భయం లేకుండా మాట్లాడగలిగే వాతావరణం కల్పించడం చాలా ముఖ్యం.

బ్లాక్‌మెయిల్ చేసే వ్యక్తి డబ్బులు అడిగినా, మరిన్ని ఫొటోలు పంపాలని ఒత్తిడి చేసినా, బెదిరింపులకు లొంగకూడదు. సంబంధిత అకౌంట్ వివరాలు, యూజర్‌నేమ్స్, లింకులు, బెదిరింపు మెసేజ్‌లను సురక్షితంగా భద్రపరచాలి. పిల్లలకు సంబంధించిన లైంగిక చిత్రాలను డౌన్‌లోడ్ చేయడం, ఇతరులకు ఫార్వర్డ్ చేయడం చేయకూడదు. ఆధారాలను చట్టబద్ధంగా ఎలా భద్రపరచాలో సంబంధిత అధికారుల సలహా తీసుకోవాలి.

ఆన్‌లైన్ ప్లాట్‌ఫామ్‌కు ఫిర్యాదు చేయడంతో పాటు, మీ ప్రాంతంలోని సైబర్ క్రైమ్ విభాగం లేదా పిల్లల రక్షణ అధికారులను సంప్రదించాలి. స్కూల్‌లో ఈ చిత్రాలు వ్యాపిస్తుంటే, మరింత ప్రచారం జరగకుండా విద్యాసంస్థతో గోప్యంగా మాట్లాడాలి. పిల్లలు తీవ్ర ఆందోళనకు గురైతే మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుల సహాయం కూడా తీసుకోవచ్చు.

ఇది సరదా కాదు.. చట్టపరమైన నేరం కావచ్చు!

ఏఐతో నకిలీ చిత్రాలను సృష్టించి పిల్లలను అవమానించడం, బెదిరించడం లేదా బ్లాక్‌మెయిల్ చేయడం అనేక దేశాల్లో వర్తించే చట్టాల ప్రకారం తీవ్రమైన నేరంగా పరిగణించబడే అవకాశం ఉంది. అయితే నేరం స్వభావం, బాధితుల వయస్సు, చిత్రాల రకం, వాటిని తయారు చేసిన లేదా పంచిన విధానం ఆధారంగా వర్తించే చట్టాలు, శిక్షలు మారుతాయి.

యూఏఈలో ఆన్‌లైన్ వేధింపులు, బెదిరింపులు, చిత్రాలను దురుద్దేశంతో మార్చడం వంటి చర్యలకు సంబంధించి నిర్దిష్ట చట్ట నిబంధనలు ఉన్నాయి. భారతదేశంలోనూ ఘటన స్వభావాన్ని బట్టి ఐటీ చట్టం, పిల్లల లైంగిక నేరాల నుంచి రక్షణ చట్టం (POCSO), ఇతర క్రిమినల్ చట్ట నిబంధనలు వర్తించే అవకాశం ఉంది. ప్రతి ఘటనలో ఏ చట్టం వర్తిస్తుందో అధికారులు, న్యాయ నిపుణులు నిర్ణయించాలి.

ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన విషయం ఉంది. ఒక చిత్రం ఏఐతో సృష్టించిన నకిలీదని నిరూపితమైనా, దాన్ని తయారు చేసిన వ్యక్తి లేదా వ్యాప్తి చేసిన వ్యక్తి చర్యలు ఆటోమేటిక్‌గా చట్టబద్ధమైపోవు. ‘సరదాగా చేశాను’, ‘జోక్ మాత్రమే’ అనే కారణాలు బాధితుడికి జరిగిన నష్టాన్ని చెరిపేయలేవు.

ఏఐ పెరుగుతోంది.. పిల్లల భద్రత విషయంలో మనం సిద్ధంగా ఉన్నామా?

టెక్నాలజీ అభివృద్ధిని ఆపడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు. కానీ దాన్ని ఉపయోగించే విధానంపై అవగాహన పెంచుకోవచ్చు. పిల్లలకు ఆన్‌లైన్ భద్రత గురించి చెప్పడం, తల్లిదండ్రులు తమ డిజిటల్ అలవాట్లను సమీక్షించుకోవడం, స్కూళ్లు ఇలాంటి వేధింపులపై స్పష్టమైన విధానాలు రూపొందించడం అవసరం.

అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా, నకిలీ చిత్రాల కారణంగా బాధితులైన పిల్లలను అవమానించడం లేదా వారినే ప్రశ్నించడం మానుకోవాలి. నిజానిజాలు తెలుసుకోకుండా ఒక చిత్రాన్ని ఇతరులకు పంపడం కూడా బాధితుడికి మరింత నష్టం కలిగించవచ్చు.

ఒకప్పుడు పిల్లల ఫొటోను ఎవరు చూస్తారన్నది మన ఆందోళన. ఇప్పుడు ఆ ఫొటోను ఎవరు ఎలా మార్చగలరు, దాన్ని ఏ ఆయుధంగా ఉపయోగించగలరు అన్నదీ ఆలోచించాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది. ఏఐ ఎంత వేగంగా మారుతున్నా, పిల్లలను రక్షించాల్సిన బాధ్యత మాత్రం మారదు.