దేవీ త్రిరాత్ర వ్రతం…మొదటి రోజు దుర్గాష్టమి: కథ, ఫలితం, విశేషం
—సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల
శరన్నవరాత్రుల్లో చివరి మూడు రోజులను దేవీ త్రిరాత్ర వ్రతం అంటారు. శరన్నవరాత్రులు ఆరంభం నుంచి వ్రతం ఆచరించని వారు చివరి మూడు రోజులు భక్తిశ్రద్ధలతో ఆచరించే వ్రతమే దేవీ త్రిరాత్రవ్రతం.
మొదటి రోజు దుర్గాష్టమి. దుర్గాష్టమి రోజు 64 మంది యోగినులను, దుర్గాదేవి రూపాలైన అష్ట నాయికలను పూజిస్తారు. శక్తి రూపాలుగా చెప్పే బ్రాహ్మణి, మహేశ్వరి, కామేశ్వరి, వైష్ణవి, వరాహి, నార్సింగి, ఇంద్రాణి, చాముండిని పూజిస్తారు.
దుష్టశక్తులను సంహరించి, ధర్మాన్ని కాపాడి, తనను నమ్మిన భక్తులను ఆదుకునే జగజ్జనని శ్రీ దుర్గాదేవి. నవరాత్రుల్లో ఎనిమిదో రోజైన అష్టమి తిథిని దుర్గాష్టమి లేదా మహాష్టమి గా భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. ఈ రోజున అమ్మవారిని ఆరాధించడం ద్వారా ధైర్యం, శక్తి, మనశ్శాంతి కలుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.
ఒకప్పుడు మహిషాసురుడు అనే రాక్షసుడు ఉండేవాడు. అతడు బ్రహ్మదేవుడి కోసం ఎన్నో సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు. అతడి తపస్సుకు మెచ్చిన బ్రహ్మదేవుడు ప్రత్యక్షమై, “మహిషాసురా! నీకు ఏ వరం కావాలి?” అని అడిగాడు.
మహిషాసురుడు తనకు చావు లేకుండా ఉండాలని కోరుకున్నాడు. కానీ బ్రహ్మదేవుడు, “ఈ సృష్టిలో పుట్టిన ప్రతి ఒక్కరికీ మరణం తప్పదు. అమరత్వాన్ని మాత్రం ఇవ్వలేను. వేరే వరం కోరుకో” అని చెప్పాడు.
అప్పుడు మహిషాసురుడు కాసేపు ఆలోచించాడు. తనను ఎవరూ చంపలేకుండా చేయడానికి ఒక ఉపాయం ఆలోచించాడు.
“బ్రహ్మదేవా! నన్ను ఏ దేవుడు, ఏ మనిషి, ఏ పురుషుడూ చంపలేకుండా వరం ఇవ్వండి. ఒకవేళ నాకు మరణం తప్పదంటే, అది ఒక స్త్రీ చేతిలో మాత్రమే జరగాలి” అని కోరుకున్నాడు.
మహిషాసురుడి కోరికను బ్రహ్మదేవుడు అంగీకరించాడు.
మహిషాసురుడు చేసిన పొరపాటు ఏమిటో తెలుసా? తనను ఒక స్త్రీ ఓడించగలదని అతడు అసలు ఊహించలేదు. స్త్రీలకు తనను ఎదుర్కొనే శక్తి లేదని అహంకారంతో భావించాడు. అదే అతడి పెద్ద పొరపాటుగా మారింది.
ఆ వరాన్ని దుర్గాదేవి ఎలా తిప్పికొట్టింది?
వరాన్ని పొందిన మహిషాసురుడు తనను ఎవరూ ఏమీ చేయలేరని భావించాడు. దేవతలతో యుద్ధం చేసి స్వర్గలోకాన్ని ఆక్రమించాడు. దేవతలను వారి స్థానాల నుంచి తరిమేశాడు. అందరినీ బాధపెట్టడం మొదలుపెట్టాడు.
అప్పుడు దేవతలందరూ బ్రహ్మదేవుడు, విష్ణుమూర్తి, పరమశివుడి దగ్గరకు వెళ్లి తమ బాధను చెప్పుకున్నారు. దేవతలందరి దివ్యశక్తులు ఒక్కటిగా కలవగా, ఆ శక్తి నుంచి దుర్గాదేవి ఆవిర్భవించింది. దేవతలందరూ ఆమెకు తమ దివ్య ఆయుధాలను అందించారు.
ఇక్కడే మహిషాసురుడి వరంలోని అసలు రహస్యం బయటపడింది!
మహిషాసురుడు తనను పురుషులు చంపలేరని వరం కోరుకున్నాడు. కానీ దుర్గాదేవి స్త్రీరూపంలో ఉన్న దివ్యశక్తి. ఆమె చేతిలో మరణం సంభవించకుండా మహిషాసురుడు వరం కోరుకోలేదు.
అంటే, తనను ఎవరు చంపలేరని అనుకుంటూ వరం కోరుకున్నప్పుడు, తనకు ప్రమాదం కలిగించగల ఒక మార్గాన్ని తానే వదిలేశాడు. దుర్గాదేవి అతడితో యుద్ధానికి సిద్ధమైంది.
రూపాలు మార్చుకున్నా తప్పించుకోలేకపోయాడు!
మహిషాసురుడు దుర్గాదేవిని తక్కువగా అంచనా వేశాడు. కానీ అమ్మవారి శక్తిని చూసిన తర్వాత భీకరమైన యుద్ధం ప్రారంభించాడు.
యుద్ధంలో మహిషాసురుడు ఎద్దు రూపం, సింహం రూపం, ఏనుగు రూపం వంటి వివిధ రూపాలు ధరించి అమ్మవారిని మోసం చేయడానికి ప్రయత్నించాడు.
కానీ దుర్గాదేవి అతడి ప్రతి ఎత్తుగడనూ ఎదుర్కొంది. అతడికి తప్పించుకునే అవకాశం ఇవ్వలేదు.
చివరికి మహిషాసురుడు గేదె రూపంలో ఉన్నప్పుడు, దుర్గాదేవి అతడిని తన పాదంతో అదుపులోకి తెచ్చి, త్రిశూలంతో సంహరించింది.
అలా మహిషాసురుడి ఆగడాలకు ముగింపు పలికింది. దేవతలు సంతోషించారు. లోకాలకు శాంతి తిరిగి వచ్చింది.
మహిషాసురుడి అంతంతో దేవతలకు విముక్తి లభించింది. ముల్లోకాలలో తిరిగి శాంతి నెలకొంది. ఋషులు, దేవతలు అమ్మవారిని స్తుతిస్తూ జయజయధ్వానాలు చేశారు.
“జయహే జగజ్జననీ! జయహే మహిషాసురమర్దినీ! నీకు శతకోటి వందనాలు తల్లీ!” అంటూ అమ్మవారి మహిమను కీర్తించారు.
జగజ్జనని శ్రీ దుర్గాదేవి తన భక్తులందరినీ చల్లగా చూడాలని, ప్రతి ఇంటా సుఖశాంతులు వెల్లివిరియాలని, అందరికీ ఆయురారోగ్యాలు, ఐశ్వర్యం, మనోధైర్యం ప్రసాదించాలని ప్రార్థిద్దాం.
ఓం దుం దుర్గాయై నమః!
జై దుర్గామాతా! జై జగజ్జననీ!








