డాక్టర్ సూచించే ఈ 6 వ్యాయామాలు… డైలీ చేస్తే మీ ఊపిరితిత్తులు సేఫ్

మన శరీరానికి అవసరమైన ఆక్సిజన్‌ను అందించడంలో ఊపిరితిత్తులు (Lungs) కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. రోజువారీ జీవనశైలి, ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం, శారీరక శ్రమ తగ్గిపోవడం వంటి కారణాలతో శ్వాస సామర్థ్యం ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంది. అయితే క్రమం తప్పకుండా చేసే కొన్ని శ్వాస, శారీరక వ్యాయామాలు ఊపిరితిత్తుల సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడంలో సహాయపడవచ్చు. ముఖ్యంగా శ్వాసను నియంత్రించడం, శరీర కదలికలను పెంచడం వల్ల శ్వాసకోశ వ్యవస్థ చురుకుగా పనిచేయడానికి తోడ్పడుతుంది.

డయాఫ్రాగ్మాటిక్ & పర్స్‌డ్-లిప్ బ్రీతింగ్

డయాఫ్రాగ్మాటిక్ బ్రీతింగ్ (Diaphragmatic Breathing) ఊపిరితిత్తుల కింది భాగాన్ని కూడా సమర్థంగా ఉపయోగించుకునేలా చేసే శ్వాసాభ్యాసం. ముందుగా సౌకర్యంగా కూర్చుని లేదా పడుకుని పొట్టపై ఒక చేయి ఉంచాలి. ముక్కు ద్వారా నెమ్మదిగా గాలి పీల్చుకుంటూ పొట్ట పైకి వచ్చేలా చూడాలి. ఆ తర్వాత నెమ్మదిగా శ్వాసను బయటకు వదలాలి. కొన్ని నిమిషాల పాటు ప్రశాంతంగా చేయడం ద్వారా శ్వాసపై నియంత్రణ పెంచుకోవచ్చు.

పర్స్‌డ్-లిప్ బ్రీతింగ్ (Pursed-Lip Breathing)లో ముక్కు ద్వారా నెమ్మదిగా శ్వాస తీసుకుని, పెదాలను కొద్దిగా బిగించి నెమ్మదిగా గాలిని బయటకు వదులుతారు. శ్వాస వేగాన్ని నియంత్రించుకోవడానికి ఈ పద్ధతి ఉపయోగపడుతుంది. ముఖ్యంగా శారీరక శ్రమ సమయంలో శ్వాసపై నియంత్రణ సాధించేందుకు ఇది సహాయపడవచ్చు.

బ్రిస్క్ వాకింగ్ & సైక్లింగ్

బ్రిస్క్ వాకింగ్ (Brisk Walking) వంటి ఏరోబిక్ వ్యాయామాలు గుండె, ఊపిరితిత్తుల పనితీరుకు మేలు చేస్తాయి. వేగంగా నడవడం ద్వారా శరీరానికి ఆక్సిజన్ అవసరం పెరుగుతుంది. క్రమంగా నడక సమయాన్ని పెంచుకోవడం వల్ల శారీరక సహనశక్తి మెరుగుపడుతుంది. అయితే ప్రారంభంలో మీ సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా నెమ్మదిగా మొదలుపెట్టాలి.

సైక్లింగ్ (Cycling) కూడా శ్వాసకోశ ఆరోగ్యానికి ఉపయోగపడే శారీరక వ్యాయామం. క్రమంగా సైకిల్ తొక్కడం వల్ల గుండె స్పందన పెరిగి శ్వాస వ్యవస్థ చురుకుగా పనిచేస్తుంది. బయట సైక్లింగ్ చేసే సమయంలో ట్రాఫిక్ కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలను వీలైనంత వరకు నివారించడం మంచిది.

స్విమ్మింగ్ & స్ట్రెచింగ్ వ్యాయామాలు

స్విమ్మింగ్ (Swimming)లో శ్వాసను నిర్దిష్ట పద్ధతిలో నియంత్రిస్తూ శరీరాన్ని కదిలించాల్సి ఉంటుంది. అందువల్ల ఇది శ్వాస నియంత్రణ, శారీరక సామర్థ్యాన్ని పెంచే వ్యాయామంగా ఉపయోగపడుతుంది. అయితే ఈత రాని వారు నిపుణుల పర్యవేక్షణలోనే ప్రారంభించాలి.

స్ట్రెచింగ్ (Stretching) వ్యాయామాలు నేరుగా ఊపిరితిత్తుల పరిమాణాన్ని పెంచకపోయినా ఛాతీ, భుజాలు, వెన్ను భాగాల్లో కదలికను మెరుగుపరచడంలో సహాయపడవచ్చు. ముఖ్యంగా ఎక్కువసేపు కూర్చునే వారు తేలికపాటి స్ట్రెచింగ్‌ను రోజువారీ అలవాటుగా చేసుకోవచ్చు.

వ్యాయామంలో పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు

ఈ వ్యాయామాలను ఒక్కసారిగా ఎక్కువగా చేయడం కంటే క్రమంగా అలవాటు చేసుకోవడం ముఖ్యం. వ్యాయామం చేస్తున్నప్పుడు ఛాతీలో నొప్పి, తీవ్రమైన శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, తల తిరగడం లేదా అసాధారణమైన అలసట వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే ఆపి వైద్య నిపుణుల సలహా తీసుకోవాలి. ఇప్పటికే ఊపిరితిత్తులు లేదా గుండెకు సంబంధించిన సమస్యలు ఉన్నవారు కొత్త వ్యాయామ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించే ముందు వైద్యుడిని సంప్రదించడం సురక్షితం. పొగతాగడం నివారించడం, కాలుష్యానికి గురికాకుండా జాగ్రత్తపడటం, తగినంత శారీరక చురుకుదనం పాటించడం కూడా ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడంలో ముఖ్యమైన అంశాలు.