బోర్ కొట్టినప్పుడు టైల్స్పై గీతలు తొక్కకుండా నడుస్తున్నారా? ఈ అలవాటు వెనుక సైకాలజీ ఇదే!
షాపింగ్ మాల్లో నడుస్తున్నప్పుడు, ఆఫీస్ కారిడార్లో వెళ్తున్నప్పుడు లేదా రైల్వే స్టేషన్లో అడుగులు వేస్తున్నప్పుడు నేలపై ఉన్న టైల్స్ను గమనించారా? కొందరు ఒక టైల్పై అడుగు వేసి, పక్కనున్న దాన్ని వదిలేసి తర్వాతి దానిపై కాలు పెడుతుంటారు. మరికొందరు టైల్స్ మధ్య గీతలను తొక్కకుండా జాగ్రత్తపడతారు. ఇంకొందరు ఒకే రంగులో ఉన్న టైల్స్పై మాత్రమే నడవడానికి ప్రయత్నిస్తారు. చాలామందికి తెలియకుండానే అలవాటుగా మారిపోయిన ఈ చిన్న ప్రవర్తన వెనుక మన మెదడు పనిచేసే విధానానికి సంబంధం ఉందని సైకాలజీ (Psychology) చెబుతోంది.
టైల్స్పై గీతలు దాటకుండా ఎందుకు నడుస్తారు?
సాధారణంగా మనిషి మెదడు చుట్టూ కనిపించే వస్తువుల్లో ఒక క్రమాన్ని గుర్తించడానికి ఇష్టపడుతుంది. ఒకే రకమైన ఆకారాలు, వరుసగా కనిపించే గీతలు, రంగుల అమరిక మన దృష్టిని ఆకర్షిస్తాయి. ముఖ్యంగా నేలపై ఉండే చతురస్రాకార టైల్స్ (Floor Tiles) ఒక నిర్దిష్టమైన నమూనాను (Pattern) సృష్టిస్తాయి. వాటిని చూస్తున్నప్పుడు మన మెదడు తెలియకుండానే ఒక క్రమాన్ని ఎంచుకుంటుంది. ఆ క్రమాన్ని అనుసరిస్తూ అడుగులు వేయడం మొదలుపెడుతుంది. ఇలా సాధారణంగా సాగిపోయే నడక కాస్త సరదా ఆటగా మారిపోతుంది.
ఈ అలవాటుకు మరో కారణం మనలో ఉండే చిన్న చిన్న సవాళ్లను స్వీకరించే స్వభావం. రోజూ ఒకే దారిలో ప్రయాణించడం విసుగుగా అనిపించినప్పుడు మనకు తెలియకుండానే కొత్త ఆటను సృష్టించుకుంటాం. ఒక టైల్ను వదిలి మరొకదానిపై అడుగు వేయడం, గీతలను తాకకుండా నడవడం, నల్లటి టైల్స్ను మాత్రమే ఎంచుకోవడం వంటి పనులు మనకు చిన్న లక్ష్యాన్ని ఇస్తాయి. ఆ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవాలనే ఆసక్తితో నడక మరింత సరదాగా అనిపిస్తుంది.
ఇవి కూడా చదవండి
మనిషి దృశ్య నమూనాలను ఎలా గుర్తిస్తాడనే అంశంపై 2012లో జరిగిన ఒక పరిశోధనలో, ప్రజలు ఆకారాలను అమర్చేటప్పుడు యాదృచ్ఛిక పద్ధతి కంటే ఒక క్రమబద్ధమైన అమరిక వైపు మొగ్గు చూపినట్లు పరిశీలించారు. అయితే ఈ పరిశోధన ప్రత్యేకంగా టైల్స్పై అడుగులు వేసే అలవాటును పరీక్షించలేదు. ఇది మన మెదడుకు క్రమబద్ధమైన ఆకారాలపై ఉండే ఆసక్తిని అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
ఈ అలవాటు OCD లక్షణమా? పరిశోధనలు ఏం చెబుతున్నాయి?
అలాగే 2021లో యూనివర్సిటీ ఆఫ్ బ్రిస్టల్ (University of Bristol) పరిశోధకులు ‘వాకింగ్ ఆన్ విజువల్ ఇల్యూషన్స్’ (Walking on Visual Illusions) పేరుతో ఒక అధ్యయనం నిర్వహించారు. ఇందులో వివిధ రకాల దృశ్య నమూనాలు ఉన్న నేలలపై ప్రజలు నడిచినప్పుడు వారి అనుభూతులను పరిశీలించారు. కొన్ని డిజైన్లు ఆసక్తికరంగా, సరదాగా అనిపించగా.. మరికొన్ని నమూనాలు నడకలో అసౌకర్యాన్ని, తూలిపోతున్న భావనను కలిగించాయి. అంటే నేలపై కనిపించే డిజైన్లు మన నడక అనుభూతిని కూడా ప్రభావితం చేయగలవు.
అయితే టైల్స్ను దాటేస్తూ నడిచే అలవాటు ఉన్నంత మాత్రాన వారు ఎక్కువ తెలివైనవారని, సృజనాత్మకంగా ఆలోచిస్తారని లేదా ప్రత్యేకమైన వ్యక్తిత్వం కలిగి ఉంటారని చెప్పడానికి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. ఇది చాలామందిలో కనిపించే సాధారణ అలవాటు కావచ్చు. కొందరికి చిన్నప్పటి నుంచి కొనసాగుతున్న సరదా ఆటగా కూడా ఉండవచ్చు.
కానీ ఒకవేళ నిర్దిష్టమైన క్రమంలోనే నడవాలనే బలమైన ఒత్తిడి ఉండటం, పొరపాటున గీతను తొక్కితే తీవ్ర ఆందోళన కలగడం, ఏదైనా చెడు జరుగుతుందనే భయం వెంటాడటం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే మాత్రం దృష్టి పెట్టాలి. ఇలాంటి అలవాటు ఒక్కటే అబ్సెసివ్ కంపల్సివ్ డిజార్డర్ (Obsessive Compulsive Disorder – OCD)కు సంకేతం కాదు. అది రోజువారీ జీవితాన్ని ఎంతవరకు ప్రభావితం చేస్తుందనేదే ముఖ్యం. నేలపై ఉన్న టైల్స్ను చూస్తూ అడుగులు వేయడం వెనుక పెద్ద రహస్యం లేకపోవచ్చు. కొన్నిసార్లు మన మెదడు విసుగు పుట్టించే సాధారణ పనులను కూడా చిన్న ఆటలుగా మార్చుకుని మనకు తెలియకుండానే వినోదాన్ని అందిస్తుందనడానికి ఇదొక ఉదాహరణ.







