బ్రిటన్ నుంచి 100 టన్నుల బంగారాన్ని వెనక్కి తెచ్చిన ఆర్‌బీఐ.. కారణాలివే!

ప్రపంచవ్యాప్తంగా భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు (Geopolitical tensions) తీవ్రమవుతున్న తరుణంలో భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) అత్యంత కీలకమైన, చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుంది. విదేశాల్లో, ముఖ్యంగా బ్రిటన్‌లోని ‘బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్’ (Bank of England) లాకర్లలో దశాబ్దాలుగా భద్రపరిచిన భారతీయ పసిడి నిల్వల (Gold Reserves) నుంచి ఏకంగా 100 టన్నుల బంగారాన్ని ఆర్‌బీఐ అత్యంత కట్టుదిట్టమైన భద్రత నడుమ స్వదేశానికి తరలించింది. 1991 నాటి ఆర్థిక సంక్షోభం తర్వాత ఇంత పెద్ద మొత్తంలో బంగారాన్ని భారత్‌కు వెనక్కి తీసుకురావడం ఇదే తొలిసారి కావడం విశేషం.

భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితులే కారణం
ఆర్‌బీఐ ఈ ఆకస్మిక నిర్ణయం తీసుకోవడం వెనుక బలమైన వ్యూహాత్మక కారణాలున్నాయి. ప్రస్తుతం రష్యా-ఉక్రెయిన్, పశ్చిమాసియా (Middle East) దేశాల మధ్య యుద్ధ వాతావరణం నెలకొంది. ఈ క్రమంలో పాశ్చాత్య దేశాలు విధించిన ఆంక్షల వల్ల రష్యా విదేశాల్లో దాచుకున్న ఆస్తులు స్తంభించిపోయాయి. ఈ పరిణామాలను నిశితంగా గమనించిన ఆర్‌బీఐ.. దేశ సంపదైన పసిడి నిల్వలను (Gold Reserves) ఇతర దేశాల్లో ఉంచడం భవిష్యత్తులో శ్రేయస్కరం కాదని భావించింది. ఉద్రిక్తతలు మరింత ముదిరితే తలెత్తే ముప్పును పసిగట్టి, ఆస్తుల భద్రత కోసం బంగారాన్ని స్వదేశంలోని సొంత వాల్ట్స్‌కు (Vaults) మార్చుకోవడమే సురక్షితమని ఈ భారీ ఆపరేషన్‌కు శ్రీకారం చుట్టింది.

భారీ లాజిస్టిక్స్.. స్టోరేజీ ఖర్చుల ఆదా
లండన్ నుంచి 100 టన్నుల బంగారాన్ని (Gold Reserves) భారత్‌కు తీసుకురావడం మామూలు విషయం కాదు. అనేక దేశాల భద్రతా సంస్థల సమన్వయంతో, ప్రత్యేక విమానాల ద్వారా అత్యంత గోప్యంగా ఈ తరలింపును పూర్తి చేశారు. దీనికోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం కస్టమ్స్ సుంకాలను సైతం మినహాయించింది. మరోవైపు, ఈ తరలింపు వల్ల ఆర్థికంగానూ భారత్‌కు లాభం చేకూరనుంది. ఇన్నాళ్లూ ‘బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్’లో ఈ బంగారాన్ని భద్రపరిచినందుకు ఆర్‌బీఐ భారీగా స్టోరేజీ ఫీజులు (Storage fees) చెల్లించేది. ఇప్పుడు ఆ సొమ్ము పూర్తిగా ఆదా కానుంది.

1991 నాటి దుస్థితి నుంచి..
దేశ తాజా ఆర్థిక పటిష్టతకు ఈ చర్య ఒక ప్రతీకగా నిలుస్తోంది. 1991లో తీవ్ర విదేశీ మారకద్రవ్య సంక్షోభం (Forex crisis) తలెత్తినప్పుడు, దేశాన్ని దివాలా ముప్పు నుంచి కాపాడుకునేందుకు భారత్ తన బంగారాన్ని (Gold Reserves) బ్రిటన్, జపాన్ బ్యాంకుల్లో కుదువపెట్టాల్సి వచ్చింది. ఆనాడు ఆటోల్లో విమానాశ్రయానికి బంగారాన్ని తరలించిన దుస్థితి నుంచి.. నేడు అత్యంత సగర్వంగా, సురక్షితంగా 100 టన్నుల బంగారాన్ని సొంత గడ్డపైకి తీసుకువచ్చే స్థాయికి భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎదగడం నిజంగా ఒక చారిత్రక ఘట్టం.

తాజా గణాంకాల ప్రకారం.. ఆర్‌బీఐ వద్ద సుమారు 822 టన్నుల పసిడి నిల్వలు (Gold Reserves) ఉండగా, అందులో సగానికి పైగా విదేశాల్లోనే ఉన్నాయి. దేశీయంగా నిల్వ సామర్థ్యాన్ని పెంచుకున్న నేపథ్యంలో, రాబోయే రోజుల్లో దఫదఫాలుగా మరికొంత బంగారాన్ని ఆర్‌బీఐ స్వదేశానికి తరలించే అవకాశం ఉందని మార్కెట్ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.