నియోజకవర్గాల పునర్విభజన.. పెరగనున్న సీట్లు.. ఏపీలో మారనున్న రాజకీయ లెక్కలు..
ఆంధ్రప్రదేశ్ (Andhra Pradesh)లో నియోజకవర్గాల పునర్విభజనపై మరోసారి చర్చ మొదలైంది. ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలో 175 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. రాష్ట్ర విభజన సమయంలో చేసిన ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం (Andhra Pradesh Reorganisation Act, 2014) ప్రకారం వీటి సంఖ్యను 225కు పెంచాల్సి ఉంది. అయితే రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 170తో ముడిపడిన నిబంధనల కారణంగా ఈ ప్రక్రియ ఇంతకాలం ముందుకు సాగలేదు.
ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా నియోజకవర్గాల పునర్విభజనపై కేంద్రం దృష్టి పెట్టడంతో ఏపీ అంశం కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ప్రస్తుతం వెలువడుతున్న ప్రతిపాదనల ప్రకారం అసెంబ్లీ స్థానాలను సుమారు 50 శాతం వరకు పెంచే అవకాశం ఉందనే చర్చ జరుగుతోంది. అలా జరిగితే ఆంధ్రప్రదేశ్లో 175 స్థానాల నుంచి దాదాపు 263 స్థానాలకు సంఖ్య పెరగవచ్చని తాజా నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. అయితే ఇది తుది నిర్ణయం కాదని గుర్తించాలి.
నియోజకవర్గాల సంఖ్య పెరిగితే రాజకీయంగా మాత్రం గణనీయమైన మార్పులు కనిపించే అవకాశం ఉంది. కొత్త అసెంబ్లీ స్థానాలు ఏర్పడటంతో ప్రస్తుతం ఉన్న నియోజకవర్గాల సరిహద్దులు మారతాయి. కొన్ని ప్రాంతాలు కొత్త నియోజకవర్గాల్లోకి వెళ్లవచ్చు. మరికొన్ని ప్రాంతాలు విడిపోయి కొత్త రాజకీయ కేంద్రాలుగా మారే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో ప్రస్తుతం ఒక నియోజకవర్గంలో ఉన్న గ్రామాలు, పట్టణాల సమీకరణ కూడా మారవచ్చు.
కొత్త స్థానాలు ఏర్పడటం వల్ల రాజకీయాల్లోకి రావాలనుకునే నాయకులకు అవకాశాలు పెరగొచ్చు. ముఖ్యంగా యువత, కొత్త తరానికి చెందిన నేతలు తమకు అనుకూలమైన ప్రాంతాల్లో రాజకీయంగా ఎదగడానికి అవకాశం లభించవచ్చు. అదే సమయంలో ఇప్పటికే ఉన్న నేతలకు తమ నియోజకవర్గాల పరిధి మారడం కొత్త సమీకరణాలను తీసుకురావచ్చు.
ప్రజల పరంగా చూస్తే నియోజకవర్గాల పరిధి తగ్గితే ఎమ్మెల్యేలకు తమ ప్రాంతంపై మరింత దృష్టి పెట్టే అవకాశం ఉంటుంది. ఒక ప్రజాప్రతినిధి పరిధిలోని గ్రామాలు, పట్టణాల సంఖ్య తగ్గడంతో స్థానిక సమస్యలను దగ్గరగా పరిశీలించేందుకు వీలు కలగవచ్చు. అభివృద్ధి కార్యక్రమాల విషయంలోనూ ప్రాంతాల వారీగా ప్రత్యేక ప్రణాళికలు రూపొందించే అవకాశం ఉంటుంది.
మరో కీలక అంశం మహిళా రిజర్వేషన్. పునర్విభజన ప్రక్రియతో మహిళలకు చట్టసభల్లో రిజర్వేషన్లు అమలు చేసే అంశం కూడా అనుసంధానమవుతోంది. 2029 ఎన్నికల నాటికి మహిళా ప్రాతినిధ్యం పెరిగే అవకాశం ఉందనే చర్చ ఉంది. దేశవ్యాప్తంగా అసెంబ్లీ, లోక్సభ స్థానాల్లో మహిళలకు సుమారు 33 శాతం రిజర్వేషన్ కల్పించే విధానం అమల్లోకి వస్తే ఏపీలోనూ కొత్త రాజకీయ సమీకరణాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే నియోజకవర్గాల సంఖ్య పెరిగినంత మాత్రాన రాష్ట్రంలో ఓటర్ల సంఖ్య పెరగదు. ఉన్న జనాభానే కొత్త నియోజకవర్గాలుగా విభజించబడుతుంది. ప్రధానంగా సరిహద్దులు, రాజకీయ పరిధులు, ప్రాతినిధ్య విధానం మారుతాయి. అందువల్ల ప్రతి ప్రాంతంలో కొత్త సామాజిక, రాజకీయ సమీకరణాలు ఎలా ఏర్పడతాయన్నది కీలకంగా మారనుంది. మొత్తంగా చూస్తే పునర్విభజన జరిగితే ఏపీలో రాజకీయ ముఖచిత్రంలో మార్పులు కనిపించే అవకాశం ఉన్నా, దాని ప్రభావం ప్రధానంగా నియోజకవర్గాల సరిహద్దులు, కొత్త నాయకత్వం, మహిళా ప్రాతినిధ్యం వంటి అంశాలపైనే ఉండనుంది.








