శాకంబరీ దేవి ఎవరు? దేవీ భాగవతంలో ఆమె అవతారం వెనుక కథ

—సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల

ఆకలితో అలమటించిన లోకాలకు ఆహారాన్ని ప్రసాదించిన జగన్మాత

పూర్వకాలంలో ఒకప్పుడు దుర్గమాసురుడు అనే భయంకరమైన రాక్షసుడు ఉండేవాడు. అతడు ఎంతో బలవంతుడు. దేవతలను ఓడించి, ముల్లోకాలపై తన ఆధిపత్యాన్ని సాధించాలని కోరుకునేవాడు.

దేవతలకు అపారమైన శక్తి, జ్ఞానం లభించడానికి వేదాలే కారణమని అతడు భావించాడు. అందుకే వేదాలను తన ఆధీనంలోకి తెచ్చుకోవాలని ఒక దుష్టమైన ఆలోచన చేశాడు.

ఆ కోరికను నెరవేర్చుకోవడానికి దుర్గమాసురుడు బ్రహ్మదేవుని గురించి కఠినమైన తపస్సు చేశాడు. అతని తపస్సుకు మెచ్చిన బ్రహ్మదేవుడు ప్రత్యక్షమై, అతడు కోరిన వరాన్ని ప్రసాదించాడు. దుర్గమాసురుడు వేదాలను తన ఆధీనంలోకి తెచ్చుకున్నాడు.

వేదాలు అందుబాటులో లేకపోవడంతో యజ్ఞయాగాదులు నిలిచిపోయాయి. ధర్మాచరణ తగ్గిపోయింది. దేవతలకు యజ్ఞాల ద్వారా లభించే హవిస్సులు అందలేదు. క్రమంగా ప్రకృతిలో అసమతుల్యత ఏర్పడింది.

వర్షాలు కురవడం ఆగిపోయింది. నదులు ఎండిపోయాయి. చెరువులు నీరులేక బీటలు వారాయి. పచ్చని చెట్లు ఎండిపోయాయి. పొలాల్లో పంటలు పండలేదు. పశుపక్ష్యాదులకు ఆహారం దొరకలేదు.

మనుషులు ఆకలితో అలమటించసాగారు. తాగడానికి నీరు లేక ప్రజలు దాహంతో బాధపడ్డారు. చిన్నపిల్లలు ఆకలితో ఏడుస్తుంటే, తల్లిదండ్రులు వారికి పెట్టడానికి ఒక్క మెతుకు అన్నం కూడా లేక కన్నీళ్లు పెట్టుకున్నారు.

లోకమంతా కరువు కోరల్లో చిక్కుకుంది.

ఆ భయంకరమైన పరిస్థితిని చూసి దేవతలు ఎంతో దుఃఖించారు. తమను, సమస్త జీవరాశిని రక్షించగలిగేది ఆదిపరాశక్తి ఒక్కరేనని భావించారు. అందరూ కలిసి జగన్మాతను హృదయపూర్వకంగా ప్రార్థించారు.

“అమ్మా! జగజ్జననీ! నువ్వే ఈ సృష్టికి తల్లివి. నీ బిడ్డలమైన మేమంతా ఆకలితో, దాహంతో అలమటిస్తున్నాం. భూమి ఎండిపోయింది. చెట్లు చిగురించడం లేదు. నదులు ప్రవహించడం లేదు. మమ్మల్ని రక్షించడానికి నువ్వే దిగిరావాలి తల్లీ!” అని వేడుకున్నారు.

దేవతల ప్రార్థనలు జగన్మాత హృదయాన్ని కదిలించాయి.

తన బిడ్డలు ఆకలితో బాధపడుతుంటే ఏ తల్లి మాత్రం చూస్తూ ఉండగలదు?

అలాగే సమస్త లోకాలకు తల్లియైన ఆదిపరాశక్తి తన భక్తుల బాధలను తొలగించాలని నిర్ణయించుకుంది.

అద్భుతమైన దివ్యకాంతులతో అమ్మవారు లోకాలకు దర్శనమిచ్చింది. ఆమె రూపం ఎంతో అందంగా, కరుణామయంగా ఉంది. ఆమెకు అనేక నేత్రాలు, అనేక చేతులు ఉన్నాయి. ఆ చేతుల్లో పండ్లు, కూరగాయలు, ఆకుకూరలు, వివిధ రకాల ఆహార పదార్థాలు కనిపించాయి.

అమ్మవారిని చూసిన దేవతలు ఆనందభాష్పాలు రాల్చారు.

ఆ తల్లి తన బిడ్డల ఆకలిని తీర్చడానికి పండ్లు, కూరగాయలు, ఆకుకూరలను ప్రసాదించింది. ఎండిపోయిన భూమిపై మళ్లీ పచ్చదనం కనిపించడం ప్రారంభమైంది. మొక్కలు చిగురించాయి. చెట్లు పండ్లతో నిండాయి. భూమి క్రమంగా జీవకళను సంతరించుకుంది.

ఆహారం లభించడంతో ప్రజల ముఖాల్లో మళ్లీ చిరునవ్వులు కనిపించాయి. ఆకలితో అలమటించిన పిల్లలు కడుపునిండా తినగలిగారు. పశుపక్ష్యాదులకు కూడా ఆహారం లభించింది.

ఎండిపోయిన లోకాలకు ఆహారాన్ని ప్రసాదించిన అమ్మవారిని చూసి దేవతలు భక్తితో నమస్కరించారు.

“తల్లీ! నువ్వు మాకు ప్రాణదాతవు. ఆకలితో అలమటిస్తున్న సమస్త జీవరాశికి ఆహారాన్ని ప్రసాదించావు. నీ కరుణకు అంతులేదు!” అని స్తుతించారు.

అమ్మవారు పండ్లు, కూరగాయలు, ఆకుకూరలు వంటి శాకాలను ప్రసాదించి సమస్త జీవరాశిని పోషించింది కాబట్టి, ఆమెకు శాకంబరీ దేవి అనే పవిత్రమైన నామం ప్రసిద్ధి చెందింది.

అయితే లోకాలకు ఆహారం లభించినప్పటికీ నీటి కొరత మాత్రం ఇంకా పూర్తిగా తొలగిపోలేదు. నదులు, చెరువులు ఎండిపోయి ఉండటాన్ని చూసిన జగన్మాత తన బిడ్డల కష్టాన్ని తలచుకొని కరుణతో కన్నీళ్లు పెట్టుకుంది.

ఆమె కన్నుల నుంచి ప్రవహించిన కన్నీళ్లు జలధారలుగా మారాయి. తొమ్మిది రాత్రుల పాటు వర్షం కురిసింది. నదులు మళ్లీ ప్రవహించాయి. చెరువులు నీటితో నిండిపోయాయి. భూమి చల్లబడింది. ప్రకృతి తిరిగి పచ్చదనంతో కళకళలాడింది.

అనేక నేత్రాల నుంచి కన్నీళ్లను కురిపించి లోకాలకు నీటిని ప్రసాదించినందుకు అదే జగన్మాతను శతాక్షి దేవి, శతలోచనీ దేవి అని కూడా స్తుతించారు.

ఇలా శాకంబరీ దేవి తన బిడ్డల ఆకలిని తీర్చి, శతాక్షి దేవిగా నీటిని ప్రసాదించి, సమస్త లోకాలకు జీవాన్ని అందించింది.

శాకంబరీ దేవి మనందరికీ ఆహారాన్ని, ఆరోగ్యాన్ని, సుభిక్షాన్ని ప్రసాదించి, సమస్త జీవరాశిని ప్రేమించే మంచి మనసును అనుగ్రహించుగాక!

శాకంభరీం నీలవర్ణాం నీలపద్మవిలోచనామ్ ।
పుష్పపల్లవశోభాఢ్యాం శాకమూలఫలప్రదామ్ ॥

అర్థం: నీలవర్ణంతో, నీలకమలాల వంటి నేత్రాలతో, పూలు, చిగుళ్లు, ఆకుకూరలు, దుంపలు, పండ్లను ప్రసాదిస్తూ సమస్త జీవరాశిని పోషించే శాకంబరీ దేవికి నమస్కారం.

శ్రీ శాకంబరీ దేవి కటాక్షం సర్వేజనులపై ఉండుగాక!