శాంతి ఒప్పందానికి అంగీకరించేలా చేశాం.. అమెరికా, ఇరాన్ క్రెడిట్ ఫైట్..!
- Published By: Srinivas Mohan
- June 15, 2026 / 08:15 PM IST
అమెరికా, ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ వార్ తో పశ్చిమాసియా అట్టుడికింది. 107 రోజుల పాటు యుద్ధం.. చర్చలు ఏకకాలంలోనూ జరిగాయి. అయితే శాంతి ఒప్పందం కోసం అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్, ఆయన యంత్రాంగం చాలా ప్రయత్నించింది. ఓవైపు ఇరాన్ టార్గెట్లపై బాంబింగ్ చేస్తూనే.. చర్చలను కొనసాగించింది. అయితే ఇరాన్ సైతం .. తన ప్రయోజనాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని శాంతి ఒప్పందానికి సహకరించింది.
ఈ ఒప్పందం తమ ఘనతే అని అమెరికా, ఇరాన్ క్రెడిట్ ఫైట్ కు తెరతీశాయి.అయితే.. ఒప్పందం విషయానికొస్తే.. ఏ ఒక్కదేశం గెలిచిందని చెప్పలేం. ఈ విషయంలో అత్యంత కీలకమైన, చారిత్రాత్మకమైన ఒప్పందం 2015 నాటి ఇరాన్ అణు ఒప్పందం (JCPOA – Joint Comprehensive Plan of Action). దీని ప్రకారం ఎవరికి ఎలాంటి ప్రయోజనాలు దక్కాయో చూస్తే ఎవరు గెలిచారో ఒక అంచనాకు రావచ్చు.
ఇరాన్ కోణంలో గెలుపు:
ఈ ఒప్పందం వల్ల ఇరాన్పై అమెరికా, ఐక్యరాజ్యసమితి విధించిన కఠినమైన ఆర్థిక ఆంక్షలు చాలా వరకు తొలగిపోయాయి. దీనివల్ల వారు తిరిగి అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురును అమ్ముకునే అవకాశం లభించింది. అంతేకాదు.. విదేశీ బ్యాంకుల్లో లాక్ అయిపోయిన బిలియన్ల డాలర్ల ఇరాన్ నిధులు వారికి తిరిగి దక్కాయి.అంతర్జాతీయ సమాజం ఇరాన్ను ఒక బాధ్యతాయుతమైన దేశంగా గుర్తించేలా చేయడంలో వారు విజయవంతమయ్యారు.
అమెరికా కోణంలో గెలుపు:
ఇరాన్ అణు కార్యక్రమాలకు ఈ ఒప్పందం ద్వారా అమరికా బ్రేక్ వేయగలిగింది. ఇరాన్ అణుబాంబును తయారు చేయకుండా ఈ ఒప్పందం ద్వారా అడ్డుకోగలిగారు. ఇరాన్ తన యురేనియం నిల్వలను భారీగా తగ్గించుకోవడానికి ఒప్పుకుంది. ఇరాన్ అణు కేంద్రాలను అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ (IAEA) ఎప్పుడైనా తనిఖీ చేసేలా కఠినమైన నిబంధనలను అమెరికా ఒప్పించింది.మిడిల్ ఈస్ట్లో అణు యుద్ధ వాతావరణం రాకుండా తాత్కాలికంగా ఆపగలిగారు.
అయితే, 2018లో అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ ఒప్పందం వల్ల ఇరాన్కే ఎక్కువ లాభం జరిగిందని, అమెరికాకు నష్టం జరిగిందని భావించి ఏకపక్షంగా ఒప్పందం నుండి వైదొలిగారు. మళ్లీ ఇరాన్పై ఆంక్షలు విధించారు. దీనికి ప్రతిచర్యగా ఇరాన్ కూడా తిరిగి తన అణు కార్యక్రమాలను వేగవంతం చేసింది.
ఒప్పందం రద్దయిన తర్వాత ఇరాన్ ఆర్థికంగా దెబ్బతింది, మరోవైపు అమెరికా కూడా ఇరాన్ అణు కార్యక్రమాలను పూర్తిగా నియంత్రించలేకపోయింది. కాబట్టి ప్రస్తుతానికి ఇరు దేశాలూ నష్టపోయిన స్థితిలోనే ఉన్నాయని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు..
