పిల్లల్లో ఆత్మవిశ్వాసం పెంచే అసలు మంత్రం.. పేరెంట్స్ పాటించాల్సింది ఇదే

పిల్లలు జీవితంలో ఎదురయ్యే సవాళ్లను ధైర్యంగా ఎదుర్కోవాలంటే చదువులో మంచి మార్కులు సాధించడం ఒక్కటే సరిపోదు. తమపై తమకు నమ్మకం ఉండటం, తప్పుల నుంచి నేర్చుకోవడం, సమస్యలు ఎదురైనప్పుడు మళ్లీ ప్రయత్నించడం కూడా అవసరం. ఈ లక్షణాలు చిన్నతనం నుంచే అభివృద్ధి చెందడానికి తల్లిదండ్రుల ప్రోత్సాహం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. పిల్లల్లో లేని సామర్థ్యాలను వెతకడం కంటే, వారిలో ఇప్పటికే ఉన్న నైపుణ్యాలను గుర్తించి పెంపొందించడం మంచి ప్రారంభం కావచ్చు.

పిల్లల్లో ప్రత్యేక ప్రతిభను గుర్తించడం

పిల్లల మనస్తత్వానికి సంబంధించిన చర్చల్లో ‘సామర్థ్య ద్వీపాలు’ (Islands of Competence) అనే భావనకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. మనస్తత్వ నిపుణుడు రాబర్ట్ బ్రూక్స్ (Robert Brooks) ప్రాచుర్యంలోకి తీసుకొచ్చిన ఈ భావన ప్రకారం, పిల్లలకు ఏదైనా ఒక రంగంలో ఉన్న నైపుణ్యం, ఆసక్తి లేదా విజయం వారి ఆత్మవిశ్వాసాన్ని బలోపేతం చేయగలదు. చదువులో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనే చిన్నారికి చిత్రలేఖనం, సంగీతం లేదా క్రీడల్లో మంచి నైపుణ్యం ఉండవచ్చు. అలాంటి ప్రతిభను గుర్తించి ప్రోత్సహిస్తే, తాను కూడా కొన్ని విషయాలను సమర్థంగా చేయగలననే నమ్మకం పెరగడానికి అవకాశం ఉంటుంది.

ప్రతి చిన్నారికి ప్రత్యేకమైన ఆసక్తులు ఉంటాయి. కొందరికి కథలు చదవడం ఇష్టం ఉండవచ్చు. మరికొందరు వస్తువులను విడదీసి వాటి పనితీరును తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించవచ్చు. ఇంకొందరు మొక్కలను పెంచడం, చిత్రాలు గీయడం, ఇతరులకు సహాయం చేయడం వంటి పనుల్లో ఆనందాన్ని పొందవచ్చు. పిల్లలు ఏ పని చేస్తున్నప్పుడు ఉత్సాహంగా ఉంటున్నారు, ఏ విషయంలో స్వయంగా ముందుకొస్తున్నారు అనే విషయాలను తల్లిదండ్రులు గమనించాలి. వారి ఆసక్తులను ఇతరులతో పోల్చకుండా ప్రోత్సహించడం అవసరం.

పిల్లల ప్రయత్నాలకు ప్రోత్సాహం

పిల్లలు చేసిన ప్రయత్నాలను గుర్తించి ప్రశంసించడం కూడా ఎంతో ముఖ్యం. పరీక్షలో తక్కువ మార్కులు వచ్చినప్పుడు తప్పులనే ఎత్తిచూపకుండా, వారు ఎంతవరకు ప్రయత్నించారు, ఎక్కడ ఇబ్బంది పడ్డారు అనే విషయాలను చర్చించాలి. ఒక చిత్రాన్ని గీసినప్పుడు దానిలోని ప్రత్యేకతను గుర్తించడం, ఆటలో ఓడిపోయినా చివరి వరకు ప్రయత్నించినందుకు అభినందించడం వంటి చిన్న చర్యలు పిల్లలకు ప్రోత్సాహాన్నిస్తాయి. ప్రశంసలు నిజాయితీగా, వారు చేసిన పనికి అనుగుణంగా ఉండాలి.

పిల్లల్లో ఆత్మవిశ్వాసం పెంచాలనే ఉద్దేశంతో ప్రతి సమస్యను తల్లిదండ్రులే పరిష్కరించడం సరైన పద్ధతి కాదు. వారి వయసుకు తగిన సమస్యలను స్వయంగా పరిష్కరించుకునే అవకాశం ఇవ్వాలి. అవసరమైనప్పుడు సూచనలు అందిస్తూ, నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, తప్పుల నుంచి నేర్చుకోవడం వంటి విషయాల్లో సహకరించాలి. దీంతో సమస్యలు ఎదురైనప్పుడు భయపడకుండా పరిష్కార మార్గాలను వెతికే అలవాటు అభివృద్ధి చెందుతుంది.

పిల్లల్లో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంపొందించడం

ఇతర పిల్లలతో పోల్చడం, పదేపదే విమర్శించడం, ఒకే రంగంలో రాణించాలని ఒత్తిడి చేయడం వల్ల పిల్లలు తమ సామర్థ్యాలపై సందేహం పెంచుకోవచ్చు. అందుకు బదులుగా వారి వ్యక్తిగత పురోగతిని గుర్తించాలి. నిన్నటి కంటే ఈ రోజు ఏం నేర్చుకున్నారు? ఏ పనిలో మెరుగయ్యారు? అనే విషయాలపై దృష్టి పెట్టాలి. పిల్లలు తమ భావాలను స్వేచ్ఛగా చెప్పగలిగే వాతావరణాన్ని ఇంట్లో కల్పించడం కూడా అవసరం.

పిల్లల్లో ఆత్మవిశ్వాసం, కష్టాలను తట్టుకునే సామర్థ్యం (Resilience) ఒక్కరోజులో ఏర్పడవు. ప్రేమ, భద్రత, నిరంతర ప్రోత్సాహం, స్వతంత్రంగా నేర్చుకునే అవకాశాలు వీటి అభివృద్ధికి తోడ్పడతాయి. పిల్లల బలహీనతలను మాత్రమే సరిదిద్దడానికి ప్రయత్నించకుండా, వారి బలాలను గుర్తించి పెంపొందిస్తే తమ సామర్థ్యాలపై నమ్మకం పెంచుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అదే భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే సవాళ్లను మరింత ధైర్యంగా ఎదుర్కోవడానికి పునాదిగా నిలుస్తుంది.