US-Iran: జెనీవాలో ఇరాన్-అమెరికా చర్చలు.. అణు వివాదానికి ముగింపు దొరికేనా?

US-Iran: ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై అమెరికా, టెహ్రాన్ మధ్య నెలకొన్న దీర్ఘకాల వివాదాన్ని పరిష్కరించేందుకు మంగళవారం జెనీవాలో పరోక్ష చర్చలు ప్రారంభమయ్యాయి. అయితే, ఒకవైపు దౌత్యం నడుస్తున్నప్పటికీ, ఈ ప్రాంతంలో యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకుని ఉండటం వల్ల రాజీ పడే సూచనలు తక్కువగా కనిపిస్తున్నాయి.

మధ్యవర్తిత్వం: ఒమన్ దేశం మధ్యవర్తిగా వ్యవహరిస్తున్న ఈ చర్చల్లో అమెరికా తరపున రాయబారులు స్టీవ్ విట్కాఫ్, జారెడ్ కుష్నర్ పాల్గొంటున్నారు. ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాక్చి తన బృందంతో కలిసి చర్చల్లో పాల్గొన్నారు.

సైనిక సన్నద్ధత: చర్చలు ఒక పక్క జరుగుతుండగానే, అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఆదేశిస్తే ఇరాన్‌పై సైనిక చర్య చేపట్టడానికి అమెరికా దళాలు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు సమాచారం.

ఇరాన్ విన్యాసాలు: కీలకమైన చమురు రవాణా మార్గమైన ‘హార్ముజ్ జలసంధి’లో ఇరాన్ సోమవారం భారీ సైనిక విన్యాసాలు చేపట్టి తన బలాన్ని ప్రదర్శించింది.

వివాదానికి మూల కారణం:
ఇరాన్ రహస్యంగా అణ్వాయుధాలు తయారు చేస్తోందని అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ ఆరోపిస్తున్నాయి. అయితే తమ అణు కార్యక్రమం పూర్తిగా శాంతియుత అవసరాల కోసమేనని ఇరాన్ వాదిస్తోంది. గతేడాది ఇజ్రాయెల్, అమెరికా జరిపిన దాడులు, అంతర్జాతీయ ఆంక్షల వల్ల ఇరాన్ ఆర్థికంగా దెబ్బతిన్న నేపథ్యంలో ఈ చర్చలు ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి.

చర్చల అజెండా:
అమెరికా విదేశాంగ కార్యదర్శి మార్కో రూబియో ఈ ఒప్పందం కష్టమని పేర్కొన్నప్పటికీ, ప్రయత్నం చేస్తామని చెప్పారు.

ఇరాన్ పట్టు: కేవలం ఆంక్షల ఎత్తివేతపైనే చర్చిస్తామని, క్షిపణి కార్యక్రమం లేదా యురేనియం సుసంపన్నతను పూర్తిగా వదులుకునే ప్రసక్తే లేదని ఇరాన్ స్పష్టం చేస్తోంది.

అమెరికా వ్యూహం: అణు అంశాలతో పాటు ఇరాన్ క్షిపణి నిల్వలపై కూడా చర్చ పరిధిని పెంచాలని వాషింగ్టన్ ప్రయత్నిస్తోంది.

రష్యా-ఉక్రెయిన్ చర్చలు:
మరోవైపు, ఉక్రెయిన్-రష్యా మధ్య యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు విట్కాఫ్,  కుష్నర్ త్రిముఖ చర్చల్లో కూడా పాల్గొంటారని తెలుస్తోంది. అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ (IAEA) అధిపతి రాఫెల్ గ్రాస్సీతో కూడా ఇరాన్ మంత్రి అరాక్చి సాంకేతిక అంశాలపై చర్చించారు.