అమెరికాలో బిడ్డ పుడితే అమెరికన్ సిటిజనేనా? కోర్టు ఫైనల్ తీర్పు ఇదే!

— సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల

ఒక ప్రసూతి గది…

కొన్ని క్షణాల ఉత్కంఠ తర్వాత…

ఒక చిన్నారి ఏడుపు వినిపించింది.

డాక్టర్ చిరునవ్వుతో…

“Congratulations… It’s a Baby Boy!”

అని చెప్పాడు.

తల్లి కళ్లలో ఆనందం…

తండ్రి ముఖంలో ఉపశమనం…

కానీ ఆ ఆనందం మధ్యే మనసులో మెదిలిన మరో ప్రశ్న…

“ఇప్పుడు వీడు అమెరికా పౌరుడేనా?”

వేలాది భారతీయ కుటుంబాలు… లక్షలాది వలస కుటుంబాలు… గత ఏడాదిగా ఇదే ప్రశ్నకు సమాధానం కోసం ఎదురుచూశాయి. ఎందుకంటే అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, అమెరికాలో పుట్టిన ప్రతి బిడ్డకు ఆటోమేటిక్‌గా పౌరసత్వం రావాలనే నిబంధనను మార్చాలని నిర్ణయించారు.

“పుట్టుకతో వచ్చే హక్కును… అధికారంతో మార్చేయొచ్చా?”

ఈ ఒక్క ప్రశ్న చివరకు అమెరికా సుప్రీంకోర్టు ముందుకు వెళ్లింది. చివరకు… ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన కోర్టు చెప్పిన ఒక్క మాట… ట్రంప్ ప్రయత్నానికి బ్రేక్ వేసింది. అమెరికా నేలపై పుట్టిన దాదాపు ప్రతి బిడ్డకు అమెరికా పౌరసత్వం ఉంటుందని అమెరికా సుప్రీంకోర్టు మరోసారి స్పష్టం చేసింది.

“మనకెందుకు?” అనుకునే ముందు… ఇదే అసలు విషయం!

“దూరపు కొండలు నునుపు” అంటారు. అమెరికా అంటే మనకు ఉద్యోగాలు, డాలర్లు, గ్రీన్ కార్డు గుర్తొస్తాయి. కానీ అక్కడ పనిచేస్తున్న వేలాది తెలుగు కుటుంబాలకు ఈ తీర్పు కేవలం రాజకీయ వార్త కాదు… వారి పిల్లల భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన విషయం.

తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి వెళ్లిన ఐటీ ఉద్యోగులు, H-1B వీసాదారులు, విద్యార్థులు, పరిశోధకులు… చాలామంది ఈ కేసును ఆసక్తిగా గమనించారు.

ట్రంప్ అసలు ఏం చేయాలనుకున్నాడు?

అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన మొదటి రోజే ట్రంప్ ఒక ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్‌పై సంతకం చేశారు. అక్రమంగా అమెరికాలో ఉన్నవారికి లేదా తాత్కాలిక వీసాలతో వచ్చినవారికి అక్కడ పుట్టే పిల్లలకు ఆటోమేటిక్‌గా అమెరికా పౌరసత్వం ఇవ్వకూడదని ప్రతిపాదించారు.

ఆయన వాదన ఏమిటంటే…

“కేవలం పిల్లలకు అమెరికా పౌరసత్వం రావడానికే చాలామంది అమెరికాకు వస్తున్నారు.” దీనినే అమెరికాలో Birth Tourism అని పిలుస్తారు. కానీ… సుప్రీంకోర్టు ఒక్క మాటతో కథ మార్చేసింది

“చట్టం ముందు అందరూ సమానమే.”

అమెరికా రాజ్యాంగంలోని 14వ సవరణ ప్రకారం అమెరికా నేలపై పుట్టిన దాదాపు ప్రతి బిడ్డ అమెరికా పౌరుడేనని కోర్టు మరోసారి స్పష్టం చేసింది. ట్రంప్ ఇచ్చిన వివరణను కోర్టు అంగీకరించలేదు. అంటే… ప్రస్తుత చట్టపరమైన వ్యవస్థ ప్రకారం అమెరికాలో పుట్టిన చాలా మంది పిల్లలకు పుట్టుకతోనే అమెరికా పౌరసత్వం కొనసాగుతుంది.

128 ఏళ్ల క్రితం చెప్పిన మాటనే మళ్లీ చెప్పింది

ఇది కొత్త నిర్ణయం కాదు. 1898లో వచ్చిన Wong Kim Ark కేసులో అమెరికా సుప్రీంకోర్టు ఇదే సూత్రాన్ని స్థిరపరిచింది. చైనాకు చెందిన తల్లిదండ్రులకు అమెరికాలో పుట్టిన వ్యక్తి అమెరికా పౌరుడేనని అప్పుడే తీర్పు ఇచ్చింది. ఇప్పుడు అదే చారిత్రక సూత్రాన్ని మరోసారి బలపరిచింది.

దీనికి ఉన్న చట్టపరమైన రక్షణ ఏమిటి?

అమెరికా రాజ్యాంగంలోని 14వ సవరణ (14th Amendment – Citizenship Clause) దీనికి ప్రధాన ఆధారం. ఈ చట్టం ప్రకారం:

అమెరికా భూభాగంలో జన్మించి, అక్కడి చట్టాల పరిధికి లోబడి ఉండే ప్రతి ఒక్కరూ సహజసిద్ధంగానే అమెరికా పౌరులు అవుతారు.

తల్లిదండ్రుల లీగల్ స్టేటస్‌తో (వారు అక్రమంగా ఉన్నారా లేదా వీసాపై ఉన్నారా అనేదానితో) సంబంధం లేకుండా పిల్లలకు ఈ హక్కు వర్తిస్తుంది.

మినహాయింపు: కేవలం విదేశీ దౌత్యవేత్తల (Diplomats) పిల్లలకు మాత్రమే ఈ రూల్ వర్తించదు, ఎందుకంటే వారు సాంకేతికంగా అమెరికా చట్టాల పూర్తి అధికార పరిధి కిందకు రారు.

భారతీయులకు వర్తిస్తుందా?

ఒక భారతీయ కుటుంబం అమెరికాలో ఉద్యోగం చేస్తుంటే… లేదా స్టూడెంట్ వీసాపై అక్కడ ఉంటే… ప్రస్తుత రాజ్యాంగ వ్యాఖ్యానం ప్రకారం అక్కడ పుట్టే పిల్లలకు అమెరికా పౌరసత్వం వర్తిస్తూనే ఉంటుంది.

అమెరికన్ సిటిజన్‌షిప్ వల్ల 7 ప్రధాన ప్రయోజనాలు

1. 🇺🇸 అమెరికాలో జీవితాంతం ఉండే హక్కు

వీసా గడువు, గ్రీన్ కార్డ్ రిన్యూవల్ వంటి ఆందోళనలు ఉండవు. అమెరికాలో శాశ్వతంగా నివసించే హక్కు ఉంటుంది.

2. ఓటు హక్కు

18 ఏళ్లు పూర్తయిన తర్వాత అధ్యక్ష ఎన్నికలు సహా అమెరికా ఎన్నికల్లో ఓటు వేయవచ్చు. ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలో నేరుగా పాల్గొనే అవకాశం ఉంటుంది.

3. ఉద్యోగాల్లో ఎక్కువ అవకాశాలు

అమెరికా ప్రభుత్వంలోని అనేక ఉద్యోగాలు, భద్రతా అనుమతి (Security Clearance) అవసరమయ్యే పోస్టులు కేవలం అమెరికా పౌరులకే అందుబాటులో ఉంటాయి.

4. ప్రపంచంలో అత్యంత శక్తివంతమైన పాస్‌పోర్ట్‌లలో ఒకటి

అమెరికా పాస్‌పోర్ట్‌తో అనేక దేశాలకు వీసా లేకుండా లేదా సులభమైన వీసా ప్రక్రియతో ప్రయాణించే అవకాశం ఉంటుంది. (దేశాల జాబితా కాలానుగుణంగా మారుతుంది.)

5. కుటుంబ సభ్యులకు స్పాన్సర్ చేసే అవకాశం

కొన్ని కుటుంబ సభ్యులు అమెరికాకు వలస రావడానికి స్పాన్సర్ చేసే హక్కు పౌరులకు మరింత విస్తృతంగా ఉంటుంది.

6. విదేశాల్లో అమెరికా ప్రభుత్వ రక్షణ

విదేశాల్లో అత్యవసర పరిస్థితులు వచ్చినప్పుడు అమెరికా రాయబార కార్యాలయాలు, కాన్సులేట్‌ల ద్వారా కాన్సులర్ సహాయం పొందే హక్కు ఉంటుంది.

7. తర్వాతి తరాలకు ప్రయోజనం

కొన్ని పరిస్థితుల్లో అమెరికా పౌరుల పిల్లలకు కూడా అమెరికా పౌరసత్వానికి సంబంధించిన హక్కులు వర్తించే అవకాశం ఉంటుంది. ఇది వర్తించే పరిస్థితులు అమెరికా పౌరసత్వ చట్టాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి.

“అందుకే అమెరికన్ సిటిజన్‌షిప్‌ను కేవలం ఒక పాస్‌పోర్ట్‌గా కాదు… ప్రపంచంలోనే అత్యంత విలువైన చట్టబద్ధమైన హక్కుల్లో ఒకటిగా చాలా మంది భావిస్తారు.”

చివరగా…

“ధర్మం ఉన్న చోట అధికారానికి హద్దులు ఉంటాయి” అనే సందేశాన్ని అమెరికా సుప్రీంకోర్టు మరోసారి గుర్తు చేసింది. ఒక అధ్యక్షుడు కోరుకున్నా… ఒక ప్రభుత్వం ప్రయత్నించినా… రాజ్యాంగం చెప్పిందే అంతిమమని స్పష్టం చేసింది.

ఒక చిన్నారికి పుట్టుకతో వచ్చే హక్కుపై జరిగిన ఈ పోరులో… చివరకు గెలిచింది రాజకీయం కాదు. రాజ్యాంగమే.