AI కూడా చేయలేని పని… భాగ్యరాజ్ 40 ఏళ్ల క్రితమే చేశారా?

–సూర్య ప్రకాష్ జోశ్యుల

ఈరోజు AI కథలు రాస్తోంది.

OTTలు ప్రేక్షకుడి అభిరుచిని అంచనా వేస్తున్నాయి. అల్గోరిథమ్‌లు తర్వాత ఏ వీడియో చూపించాలో నిర్ణయిస్తున్నాయి.

కానీ…
నలభై ఏళ్ల క్రితమే ప్రేక్షకుడు తర్వాత ఏం చూడాలనుకుంటాడో ముందే ఊహించిన ఒక మనిషి ఉన్నాడు.
ఆయన పేరు… భాగ్యరాజ్.

ఆయన దగ్గర Artificial Intelligence లేదు. కానీ Audience Intelligence ఉంది. ప్రేక్షకుడు ఎక్కడ నవ్వుతాడో…
ఎక్కడ ఆశ్చర్యపోతాడో… ఎక్కడ కన్నీరు పెట్టుకుంటాడో… ఎక్కడ ఇంటర్వెల్‌ వేస్తే బయటకు వెళ్లకుండా కుర్చీలోనే కూర్చుంటాడో… ఆయనకు తెలుసు. అందుకే భాగ్యరాజ్ కేవలం దర్శకుడు కాదు. ప్రేక్షకుడి మనసును చదివిన రచయిత. మరణించింది ఒక వ్యక్తి కాదు. సినిమా ప్రేక్షకుడిని అర్థం చేసుకున్న ఒక యుగం.

ఈ తరం భాగ్యరాజ్‌ను ఎందుకు మళ్లీ చూడాలి?

ఈరోజు “కంటెంట్ ఈజ్ కింగ్” అంటున్నారు. భాగ్యరాజ్ అది నలభై ఏళ్ల క్రితమే చేసి చూపించారు. తెరపై చెప్పిన కథలే ఆయన సినిమాలను తరాల పాటు నిలబెట్టింది.

భాగ్యరాజ్ పరిశ్రమలోకి వచ్చినప్పుడు స్టార్ హీరోల యుగం నడుస్తోంది. భారీ సెట్లు. పెద్ద ఫైట్లు. గ్లామర్. అవే విజయానికి సూత్రం అనుకునే రోజులు. కానీ భాగ్యరాజ్ మాత్రం మరో దారి ఎంచుకున్నారు. పక్కింటి మనిషినే హీరోగా పెట్టారు. మధ్యతరగతి ఇంటినే ప్రపంచంగా చూపించారు. భార్యాభర్తల చిన్న అపార్థాన్నే క్లైమాక్స్‌గా మలిచారు. దాంతో ప్రేక్షకుడు థియేటర్‌లో సినిమా చూడలేదు. తన జీవితాన్నే చూశాడు. అదే ఆయన అసలు విజయం.

హీరో అందంగా ఉండాల్సిన అవసరం లేదు

1970, 80లలో హీరో అంటే అందం, ఎత్తు, స్టైల్, యాక్షన్. అలాంటి సమయంలో సాధారణ రూపంతో, పక్కింటి అబ్బాయిలా కనిపించే వ్యక్తి హీరో అయ్యాడు. అది భాగ్యరాజ్. ప్రేక్షకులు ఆయన ముఖాన్ని కాదు… ఆయన మాటలను ప్రేమించారు. ఆయన తెలివిని ఇష్టపడ్డారు. ఆయన చేసిన పాత్రల్లో తమను తాము చూసుకున్నారు. అది ఒక నటుడి విజయం కాదు. ప్రేక్షకుడి అభిరుచినే మార్చిన విప్లవం.

ఆయన సినిమాల్లో విలన్ మనిషి కాదు… పరిస్థితి

భాగ్యరాజ్ సినిమాల్లో పెద్ద విలన్లు కనిపించరు. భారీ యాక్షన్ ఉండదు. అయినా ప్రేక్షకుడు రెండు గంటలు కదలకుండా కూర్చుంటాడు. ఎందుకంటే… ఆయన సినిమాల్లో విలన్ ఒక పరిస్థితి. ఒక అబద్ధం. ఒక అపార్థం. ఒక కుటుంబ రహస్యం. ఈరోజు రచయితలు “సెట్-అప్”, “పే-ఆఫ్”, “స్క్రీన్‌ప్లే హుక్” అని చెప్పే పద్ధతిని ఆయన అప్పుడే వినోదంగా మార్చేశారు.

రచయిత కూడా స్టార్ అవుతాడని నిరూపించిన వ్యక్తి

ఒకప్పుడు పోస్టర్‌పై హీరో పేరే అమ్ముడయ్యేది. భాగ్యరాజ్ దగ్గరకు వచ్చేసరికి అది మారింది. “ఈసారి కథ ఏమిటి?” “ఈసారి ట్విస్ట్ ఏమిటి?” అని ప్రేక్షకుడు ఎదురుచూసేవాడు. ఒక రచయిత కోసం టికెట్ కొనడం… భారతీయ సినిమాలో చాలా అరుదుగా జరిగిన విషయం. ఆ గౌరవం సంపాదించిన వారిలో భాగ్యరాజ్ ఒకరు.

ఇప్పటికీ ఆయన సినిమాలను ఎందుకు చదవాలి?

సినిమా నేర్చుకోవాలనుకునే వాళ్లకు ఇప్పటికీ సినీ సీనియర్స్ ఇచ్చే ఒకే సలహా. “భాగ్యరాజ్ సినిమాలు చూడండి…ఆయన స్క్రీన్ ప్లే అధ్యయనం చేయండి” అని. ఎందుకంటే… ఆయన సినిమాల్లో ఒక్క సీన్ కూడా వృథా కాదు. ప్రతి డైలాగ్ కథను ముందుకు తీసుకెళ్తుంది. ప్రతి పాత్రకు ఒక ప్రయోజనం ఉంటుంది. ట్విస్ట్ కోసం ట్విస్ట్ ఉండదు. కథే ప్రేక్షకుడిని చేతి పట్టుకుని క్లైమాక్స్ వరకు తీసుకెళ్తుంది.

తెలుగు సినిమాపై ఆయన ప్రభావం

భాగ్యరాజ్ కథలు భాషల్ని దాటాయి. తెలుగులో డబ్ అయ్యాయి. రీమేక్ అయ్యాయి. అంతకంటే ముఖ్యంగా… ఆయన కథ చెప్పే శైలి తెలుగు రచయితలపై, దర్శకులపై ప్రభావం చూపింది.

మధ్యతరగతి కుటుంబాలు…
సహజమైన హాస్యం…
భావోద్వేగాలతో కూడిన కథనం…

సాధారణ మనుషుల అసాధారణ ప్రయాణం… ఈ అంశాలు తర్వాత తెలుగు సినిమాల్లో మరింత బలంగా కనిపించాయి.

ఆయన సినిమాల్లో అసలు హీరో ఎవరు?

హీరో కాదు. హీరోయిన్ కాదు. విలన్ కాదు. కథే హీరో. అందుకే ఆయన సినిమాలు ఈరోజు కూడా మళ్లీ చూడాలనిపిస్తాయి. ట్విస్ట్ తెలిసినా… ముగింపు తెలిసినా… ఆసక్తి తగ్గదు. ఎందుకంటే ఆసక్తి ముగింపులో కాదు. అక్కడికి ఎలా తీసుకెళ్లాడనేదానిలో ఉంటుందని ఆయనకు తెలుసు.

ఆయన సినిమాల్లో మహిళలు అలంకారం కాదు

ఈరోజు “స్ట్రాంగ్ ఉమెన్ క్యారెక్టర్” అంటున్నారు. భాగ్యరాజ్ అప్పుడే చేశాడు. ఆయన సినిమాల్లో హీరోయిన్ పాట కోసం రాదు. కథను తిప్పేది కూడా చాలాసార్లు ఆమెనే.

ఈ తరం నేర్చుకోవాల్సిన అతిపెద్ద పాఠం

ఈరోజు వందల కోట్ల బడ్జెట్‌తో సినిమాలు వస్తున్నాయి. CG ఉంది. VFX ఉంది. AI ఉంది. కానీ…
ప్రేక్షకుడిని రెండు గంటలు కుర్చీలో కూర్చోబెట్టే కథ మాత్రం అరుదవుతోంది. భాగ్యరాజ్ అదే పట్టుకున్నారు. ఆయనకు ఉన్న వనరు ఒక్కటే. మనుషుల మీద అవగాహన. అందుకే ఆయన సినిమాలు కాలాన్ని దాటాయి.

చివరి మాట

ఈరోజు AI కథలు రాస్తోంది. స్క్రిప్టులు తయారు చేస్తోంది. ట్రైలర్లు కట్ చేస్తోంది. కానీ… మనిషి నవ్వు ఎక్కడ వస్తుందో… కంట్లో నీరు ఎక్కడ తిరుగుతుందో… ప్రేక్షకుడు తర్వాత సీన్ కోసం ఎక్కడ ఎదురు చూస్తాడో… అది మాత్రం భాగ్యరాజ్‌లాంటి రచయితలే నేర్పగలరు.

అందుకే… ఆయనను కేవలం నివాళి కోసం గుర్తు చేసుకోవద్దు. సినిమా నేర్చుకోవడానికి మళ్లీ చూడాలి.

రేపు ఇంకో దర్శకుడు వస్తాడు. ఇంకో వెయ్యి కోట్ల సినిమా వస్తుంది. ఇంకో టెక్నాలజీ వస్తుంది. కానీ… ప్రేక్షకుడి మనసును కథగా రాసే భాగ్యరాజ్‌లు మాత్రం తరాలకు ఒక్కరే పుడతారు. అందుకే ఆయన మరణం ఒక దర్శకుడి మరణం కాదు. సినిమా ప్రేక్షకుడిని ప్రేమించిన ఒక యుగం ముగిసిన రోజు.

ప్రతి మంచి కుటుంబ కథలో… ప్రతి సహజమైన సంభాషణలో… ప్రతి తెలివైన ఇంటర్వెల్ ట్విస్టులో… ప్రతి గొప్ప స్క్రీన్‌ప్లేలో… ఎక్కడో ఒక చోట భాగ్యరాజ్ ఇంకా బతికే ఉంటారు. సినిమా ఆయనను కోల్పోయింది. కానీ కథ చెప్పే కళకు ఆయన పేరు ఎప్పటికీ చిరునామాగానే మిగిలిపోతుంది.