సామాన్యుడికి భరోసా ఇచ్చే 15 స్పేస్ ప్రాజెక్టులపై భారత్ ఫోకస్

పంట నష్టాలు, అకాల వరదలు, పర్యావరణ మార్పుల వంటి ప్రకృతి విపత్తుల నుంచి సామాన్యులను, రైతులను రక్షించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం సరికొత్త అడుగు వేసింది. కేవలం రాకెట్ల ప్రయోగాలకే పరిమితం కాకుండా, అంతరిక్ష సాంకేతికతను (Space Technology) క్షేత్రస్థాయిలోకి తీసుకువచ్చి సాధారణ పౌరుల కష్టాలు తీర్చాలని నిర్ణయించింది. ఇందులో భాగంగా ‘ఇండియన్ నేషనల్ స్పేస్ ప్రమోషన్ అండ్ ఆథరైజేషన్ సెంటర్’ (IN-SPACe) తన సీడ్ ఫండ్ స్కీమ్ కింద దేశవ్యాప్తంగా విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకురాగల 15 కీలక ప్రాజెక్టులను ఎంపిక చేసింది. ఇస్రో (ISRO), ఇన్‌-స్పేస్ నిపుణుల కమిటీ మొత్తం 92 ప్రతిపాదనలను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి, పక్కా ప్రణాళికతో ఉన్న ఈ 15 సంస్థలకు పైలట్ ప్రాజెక్ట్ బాధ్యతలను అప్పగించింది.

ఐదు ప్రధాన విభాగాలు – ఎంపికైన సంస్థలు
ఈ ప్రాజెక్టులను ప్రధానంగా ఐదు విభాగాల్లో సామాన్యుడి సమస్యల పరిష్కారం కోసం వినియోగించనున్నారు:

వ్యవసాయం – ముందస్తు అలర్ట్స్: పంటలపై దాడి చేసే తెగుళ్లు, వ్యాధులను ముందే గుర్తించి రైతులను అప్రమత్తం చేసే సాంకేతికతను (Space Technology) ‘ఇన్ఫోసిస్ లిమిటెడ్’, ‘భూమికామ్’, ‘అగ్‌కేన్ సైన్స్ అండ్ సర్వీసెస్’ సంస్థలు అభివృద్ధి చేయనున్నాయి. దీనివల్ల పంట చేతికి రాకముందే నష్టాన్ని నివారించుకునే అవకాశం రైతులకు లభిస్తుంది.

భూగర్భ జలాలు – పర్యావరణ మార్పులు: త్వరలో ప్రయోగించనున్న అత్యంత ప్రతిష్టాత్మక నాసా-ఇస్రో (NISAR) సంయుక్త ఉపగ్రహం అందించే డేటాతో ‘జల్‌విక్స్’, ‘నాన్సీ రెస్టోరేషన్’, ‘సెమాంటిక్ టెక్నాలజీస్’ సంస్థలు పర్యావరణ మార్పులు, భూగర్భ జలాల స్థితిగతులపై కీలక అప్లికేషన్లను రూపొందించనున్నాయి.

విద్యుత్ గ్రిడ్ల పర్యవేక్షణ: విద్యుత్ రంగానికి చెందిన గ్రిడ్లు, ఇతర కీలక మౌలిక సదుపాయాలను నిరంతరం పర్యవేక్షించే బాధ్యతలను ‘బయోస్కీ స్పేస్’, ‘క్వాంటాసిప్’, ‘వాస్సార్ ల్యాబ్స్ ఐటీ సొల్యూషన్స్’ సంస్థలకు అప్పగించారు.

జల భద్రత – రిజర్వాయర్ల ట్రాకింగ్: దేశంలోని ప్రధాన జలాశయాల్లో నీటి లభ్యతను నిరంతరం ట్రాక్ చేస్తూ, భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం నీటి భద్రతను పటిష్టం చేసే (Space Technology) బాధ్యతను ‘వాస్సార్ ల్యాబ్స్’, ‘ఎర్త్‌సెన్స్ ల్యాబ్స్’, ‘సుహోరా టెక్నాలజీస్’ తీసుకున్నాయి.

హిమాలయాల్లో వరదల ముందస్తు హెచ్చరికలు: కొండ ప్రాంతాల్లో హిమాలయ సరస్సులు బద్దలై వచ్చే ఆకస్మిక ఉప్పెనలు, వరదలను ముందుగానే పసిగట్టి ప్రాణనష్టం జరగకుండా కాపాడేందుకు ‘ఇన్ఫోసిస్’, ‘వాస్సార్ ల్యాబ్స్’, ‘పృథ్వీ అనుసంధాన్’ సంస్థలు ప్రత్యేక ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేయనున్నాయి.

44 బిలియన్ డాలర్లకు అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థ
ఈ పైలట్ (Space Technology) ప్రాజెక్టుల ద్వారా రాబోయే రోజుల్లో భారత అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థ విలువ సుమారు 44 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంటుందని ఇన్‌-స్పేస్ చైర్మన్ డాక్టర్ పవన్ కుమార్ గోయెంకా ధీమా వ్యక్తం చేశారు. అంతరిక్ష సాంకేతికత ద్వారా పౌరులకు నేరుగా ప్రయోజనం చేకూర్చడమే తమ ప్రాథమిక లక్ష్యమని ఆయన తెలియజేశారు. ప్రస్తుతం పైలట్ ప్రాజెక్టులుగా మొదలవుతున్న ఈ ప్రయత్నాల్లో విజయవంతమైన వాటికి నేరుగా ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల నుంచే భారీ ఆర్డర్లు వచ్చేలా ఇన్‌-స్పేస్ ప్రణాళికలు రచిస్తోంది. తద్వారా ఈ ప్రాజెక్టులు జాతీయ స్థాయి కార్యక్రమాలుగా మారి సామాన్యులకు మరింత మెరుగైన, వేగవంతమైన సేవలు అందించనున్నాయి. మొత్తానికి అంతరిక్ష ప్రయోగాల్లో (Space Technology) ప్రపంచ దేశాలకు దీటుగా ఎదుగుతున్న భారత్.. అదే టెక్నాలజీని సామాన్యుల కోసం ఉపయోగించడం ఈ ప్రాజెక్టుల ప్రధాన ఉద్దేశం.