డిజిటల్ కాలంలోనూ తగ్గని ‘నోట్ల’ జోరు.. రూ. 42 లక్షల కోట్లు దాటిన నగదు చలామణి!

దేశవ్యాప్తంగా యూపీఐ (UPI), క్రెడిట్ కార్డుల వినియోగం విపరీతంగా పెరిగినప్పటికీ, భారతీయులకు ‘నగదు’ (Cash)పై ఉన్న మక్కువ ఏమాత్రం తగ్గలేదని తాజా గణాంకాలు నిరూపిస్తున్నాయి. డిజిటల్ విప్లవం నడుస్తున్నా, సగటు భారతీయుడు ఇప్పటికీ తన జేబులో నోట్ల కట్టలు ఉంటేనే ధీమాగా ఫీల్ అవుతున్నాడు. దీనికి నిదర్శనంగా, ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం ఏప్రిల్ నెలలో నగదు వినియోగం మునుపెన్నడూ లేని విధంగా పుంజుకుంది. 2017లో నోట్ల రద్దు తర్వాత దేశంలో మళ్ళీ ఈ స్థాయిలో నగదు చలామణి పెరగడం ఇదే తొలిసారి కావడంతో ఆర్థిక నిపుణులు విస్తుపోతున్నారు.

ఏప్రిల్ నెలలో నోట్ల వెల్లువ!
తాజా నివేదికల ప్రకారం, ఈ ఏడాది ఏప్రిల్ నెల తొలి 15 రోజుల్లోనే చలామణిలో ఉన్న కరెన్సీ విలువ అమాంతం రూ. 610 బిలియన్లు పెరిగింది. దీంతో దేశంలో మొత్తం చలామణిలో ఉన్న నగదు విలువ ఏకంగా రూ. 42.3 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది. గతేడాదితో పోలిస్తే ఇది 11.8 శాతం భారీ వృద్ధిని నమోదు చేసింది. డిజిటల్ పేమెంట్స్ జోరులోనూ నగదు (Cash) ఇంతలా పెరగడం దేశీయ ఆర్థిక కార్యకలాపాలు అత్యంత వేగంగా, బలంగా సాగుతున్నాయనడానికి సంకేతమని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

నగదు ఎందుకు పెరుగుతోంది?
భారతీయులు మళ్ళీ నగదు వైపు మొగ్గు చూపడం వెనుక బలమైన కారణాలు ఉన్నాయని గ్రూప్ చీఫ్ ఎకనామిక్ అడ్వైజర్ సౌమ్య కాంతి ఘోష్ విశ్లేషించారు. అవేంటో ఒకసారి పరిశీలిస్తే:

గ్రామీణ భారతం ఊపు: పట్టణాల కంటే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో డిమాండ్ భారీగా పెరిగింది. పంటల సాగు, ఇతర గ్రామీణ ఆర్థిక వనరులు మెరుగుపడటంతో అక్కడ నగదు (Cash) చలామణి పెరిగింది.

ఖర్చు సామర్థ్యం: ప్రస్తుతం వడ్డీ రేట్లు తక్కువగా ఉండటం, ప్రజల వద్ద ఖర్చు చేసేందుకు తగినంత ఆదాయం ఉండటం నగదు వాడకాన్ని ప్రోత్సహిస్తోంది.

జీఎస్‌టీ తగ్గింపు ప్రభావం: కొన్ని నిత్యావసర వస్తువులపై ప్రభుత్వం జీఎస్‌టీ (GST) తగ్గించడం కూడా వినియోగదారుల కొనుగోలు శక్తిని పెంచి, నగదు (Cash) రూపంలో లావాదేవీలు పెరిగేలా చేసింది.

“గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పెరిగిన డిమాండ్, మెరుగైన కొనుగోలు శక్తి నగదు వినియోగాన్ని 2017 స్థాయికి తీసుకెళ్లాయి. ఇది దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ పటిష్టతకు నిదర్శనం.” అని ప్రముఖ ఆర్థికవేత్త సౌమ్య కాంతి ఘోష్ చెప్పారు.

ఆర్‌బీఐకి కొత్త సవాలు!
నగదు (Cash) వినియోగం పెరగడం ఒకవైపు ఆర్థిక వృద్ధికి శుభసూచకమైనప్పటికీ, మరోవైపు ఇది బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థపై ఒత్తిడి పెంచే అవకాశం ఉంది. ప్రజలంతా నగదును తమ వద్దే ఉంచుకుంటే బ్యాంకుల వద్ద ద్రవ్య లభ్యత తగ్గిపోతుంది. ప్రస్తుతం బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో మిగులు ద్రవ్యం ఉన్నప్పటికీ, నగదు చలామణి ఇదే స్థాయిలో కొనసాగితే మార్కెట్లో డబ్బు కొరత ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) ద్రవ్య నిర్వహణను ఎలా సమతుల్యం చేస్తుంది అనేది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.