Cockfights: పల్నాటి యుద్ధం నుండి కోడి పందాల వరకు.. పందాల వెనక చరిత్ర తెలుసా

అమరావతి: సంక్రాంతి అనగానే ముగ్గులు, గాలిపటాలతో పాటు తెలుగు నేలపై, ముఖ్యంగా ఉభయ గోదావరి జిల్లాల్లో వినిపించే మరో పేరు ‘కోడి పందాలు’. చట్టపరమైన ఆంక్షలు, నిషేధాజ్ఞలు ఉన్నప్పటికీ ఏటా సంక్రాంతి మూడు రోజులు పల్లెల్లో ఈ పందాల జోరు తగ్గదు. ఇవి పందాలే కాదు, దీని వెనుక వేల ఏళ్ల వీర చరిత్ర, సాంస్కృతిక నేపథ్యం దాగి ఉంది.

యుద్ధ తంత్రం నుండి వీర క్రీడ వరకు..

కోడి పందాల నిర్వహణ అనేది ప్రాచీన కాలంలో సైనిక శిక్షణలో భాగంగా ఉండేది. పందెం కోడి తన ప్రత్యర్థిపై దాడి చేసే తీరును బట్టి సైనికుల్లో పౌరుషాన్ని, యుద్ధ తంత్రాలను పెంపొందించడానికి రాజులు వీటిని ప్రోత్సహించేవారు. శాతవాహనులు, కాకతీయుల కాలంలోనూ ఈ క్రీడకు విశేష ఆదరణ ఉండేదని చరిత్ర చెబుతోంది.

రాజ్యాల తలరాతను మార్చిన పందెం..

తెలుగు చరిత్రలో నిలిచిపోయిన ‘పల్నాటి యుద్ధం’ వెనుక కోడి పందమే ప్రధాన కారణంగా నిలిచింది. పల్నాటి వీర చరిత్ర ప్రకారం.. నాగమ్మ, బ్రహ్మనాయుడు మధ్య జరిగిన అధికార పోరులో కోడి పందమే కీలకం. ఆ పందెంలో ఓడిపోవడం వల్లే బ్రహ్మనాయుడు వనవాసానికి వెళ్లాల్సి వచ్చింది. అంటే ఒకనాడు రాజ్యాల భవిష్యత్తును నిర్ణయించే స్థాయి ఈ క్రీడకు ఉండేది.

శాస్త్రోక్తంగా పందెం కోళ్ల పెంపకం..

పందెంలో పాల్గొనే కోళ్లను పెంచడం ఒక పెద్ద విద్య. దీని కోసం ప్రత్యేకంగా ‘కుక్కుట శాస్త్రం’ కూడా ఉంది. వాతావరణం, తిథి, నక్షత్రాలను బట్టి ఏ రంగు కోడి గెలుస్తుందో పందెం రాయుళ్లు అంచనా వేస్తారు.

రకాలు..

కాకి, నెమలి, డేగ, పర్ల, సేతువ, అబ్రాస్ వంటి జాతుల కోళ్లకు ఏడాది పొడవునా బాదం, పిస్తా వంటి ప్రత్యేక ఆహారం, శిక్షణ ఇచ్చి సిద్ధం చేస్తారు.

పర్యాటకం, ఆర్థికాంశం..

సంక్రాంతి సమయంలో ఈ పందాల ద్వారా కోట్లాది రూపాయల వ్యాపారం జరుగుతుంది. కేవలం స్థానికులే కాకుండా, విదేశాల్లో స్థిరపడిన వారు కూడా ఈ ‘వీర క్రీడ’ను చూడటానికి గ్రామాలకు తరలివస్తుంటారు. ఇది ఒక సామాజిక సంప్రదాయంగా మారిపోయింది.

నిషేధం vs సంప్రదాయం..

మూగజీవాల హింసను నిరోధించడానికి న్యాయస్థానాలు కోడి పందాలపై నిషేధం విధించాయి. కత్తులు కట్టకుండా పందాలు నిర్వహించాలని నిబంధనలు ఉన్నా, పంతాలకు పోయి చాలా చోట్ల వీటిని అతిక్రమించడం కనిపిస్తుంది. సంప్రదాయాన్ని గౌరవిస్తూనే, జీవహింస లేకుండా పండుగను ఆస్వాదించాల్సిన బాధ్యత నేటి తరంపై ఉందని సామాజిక వేత్తలు సూచిస్తున్నారు.