Supreme Court: అసెంబ్లీ సీట్ల పెంపు 2026 జనాభా లెక్కల తర్వాతే..! సుప్రీం కీలక తీర్పు..!!

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో అసెంబ్లీ నియోజకవర్గ సీట్ల సంఖ్య పెంపు కోసం డీలిమిటేషన్ (delimitation) పై దాఖలైన పిటిషన్‌ను సుప్రీంకోర్టు (Supreme Court) డిస్మిస్ చేసింది. ఈ మేరకు జస్టిస్ సూర్యకాంత్ (Justice Suryakanth) నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం కీలక తీర్పు వెల్లడించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో అసెంబ్లీ సీట్ల సంఖ్యను పెంచాలంటూ పునర్విభజన చట్టం (Delimitation Act) సూచించిందని, ఆ మేరకు సీట్లు పెంచాలని కోరుతూ ప్రొఫెసర్ పురుషోత్తం రెడ్డి దాఖలు చేసిన పిటిషన్ పై ఈ తీర్పు వెల్లడించింది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 170 ప్రకారం 2026లో జరిగే జనాభా లెక్కల తర్వాతే డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ చేపట్టాలని స్పష్టం చేసింది.

2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్ (Andhra Pradesh), తెలంగాణ (Telangana) రాష్ట్రాలు విడిపోయాయి. విభజన తర్వాత, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 175 అసెంబ్లీ సీట్లు, తెలంగాణలో 119 అసెంబ్లీ సీట్లు (Assembly Seats) ఉన్నాయి. అయితే, ఈ రెండు రాష్ట్రాల జనాభా పెరుగుదల, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం సమతుల్యత కోసం అసెంబ్లీ సీట్ల సంఖ్యను పెంచాలనే డిమాండ్ గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా ఉంది. పునర్విభజన చట్టం కూడా నియోజకవర్గాల పెంపును ప్రతిపాదించింది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రొఫెసర్ పురుషోత్తం రెడ్డి సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. డీలిమిటేషన్ చట్టం-2002 ప్రకారం తెలుగు రాష్ట్రాల్లో సీట్ల సంఖ్యను పెంచాలని కోరారు.

సుప్రీంకోర్టులో జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఈ పిటిషన్‌పై విచారణ జరిపింది. ఈ ధర్మాసనం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 170ని పరిశీలించింది. ఇది రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల పునర్విభజనకు సంబంధించిన నిబంధనలను వివరిస్తుంది. ఆర్టికల్ 170 ప్రకారం, జనాభా లెక్కల ఆధారంగా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన జరగాలి. ఇది సాధారణంగా ప్రతి దశాబ్దంలో జరిగే జనగణన తర్వాత జరుగుతుంది. చివరిసారిగా జనగణన 2011లో జరిగింది. తదుపరి జనగణన 2026లో జరగుతుంది. ఈ మేరకు ఏర్పాట్లు మొదలయ్యాయి. ఈ గణన ఆధారంగానే నియోజకవర్గాల పునర్విభజన చేపట్టాలని సుప్రీంకోర్టు తాజాగా స్పష్టం చేసింది.

డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియను 2026 జనాభా లెక్కలకు ముందు చేపట్టడం రాజ్యాంగ నిబంధనలకు విరుద్ధమని జస్టిస్ సూర్యకాంత్ ధర్మాసనం తీర్పులో పేర్కొంది. పునర్విభజన చట్టం-2002 ప్రకారం, జనాభా గణన ఆధారంగా నియోజకవర్గాల సరిహద్దులను సవరించాలని, ఇది డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ద్వారా నిర్వహించబడాలని తెలిపింది. ప్రస్తుతం, 2011 జనాభా గణన ఆధారంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలోని అసెంబ్లీ సీట్లు నిర్ణయించబడ్డాయి. కానీ కొత్త జనగణన లేకుండా సీట్ల సంఖ్యను పెంచడం సాధ్యం కాదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. అంతేకాకుండా, ఈ పిటిషన్‌లో రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 82, ఆర్టికల్ 170లను పరిగణనలోకి తీసుకున్న కోర్టు, ఈ రెండు ఆర్టికల్స్ డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియను జనగణనకు అనుసంధానిస్తాయని పేర్కొంది. ఈ నిబంధనల ప్రకారం, పార్లమెంటు లేదా రాష్ట్ర శాసనసభల సీట్ల సంఖ్యను సవరించడానికి జనగణన తప్పనిసరిగా జరగాలి. కాబట్టి, 2026లో జరిగే జనాభా గణన తర్వాతే ఈ ప్రక్రియ చేపట్టాలని కోర్టు తీర్పు వెల్లడించింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలో జనాభా పెరుగుదల కారణంగా ప్రస్తుత అసెంబ్లీ సీట్ల సంఖ్య సరిపోవడం లేదని పురుషోత్తం రెడ్డి వాదించారు. జనగణన ఆధారంగా నియోజకవర్గాలను పునర్విభజన చేయడం ద్వారా రాజకీయ ప్రాతినిధ్యాన్ని మరింత సమర్థవంతంగా చేయవచ్చని ఆయన పేర్కొన్నారు. అంతేకాకుండా, ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం-2014లోని కొన్ని నిబంధనలు సీట్ల సంఖ్య పెంపును అనుమతిస్తాయని, దీనిని అమలు చేయాలని ఆయన కోర్టును కోరారు. అయితే, సుప్రీంకోర్టు ఈ వాదనలను తిరస్కరించింది. రాజ్యాంగ నిబంధనలను పాటించాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కి చెప్పింది.