Nirmala Sitharaman: బడ్జెట్ కసరత్తు ఉత్కంఠ.. ఈసారి ఏపీకి ‘గ్రోత్ ఇంజిన్’ హోదా దక్కుతుందా?

కేంద్ర బడ్జెట్‌పై కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ (Ministry of Finance) కసరత్తును వేగంగా కొనసాగిస్తోంది. ఈ నెల 28 నుంచి పార్లమెంటు బడ్జెట్ సమావేశాలు ప్రారంభం కానున్నాయి. ఆ రోజున ఉభయ సభలను ఉద్దేశించి రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము (Droupadi Murmu) ప్రసంగిస్తారు. 29న ఆర్థిక సర్వే (Economic Survey)ను ప్రవేశపెట్టనున్నారు. 30, 31 తేదీల్లో పార్లమెంటుకు విరామం ఉంటుంది. ఫిబ్రవరి 1న 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన కేంద్ర బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఆ రోజు ఆదివారం అయినప్పటికీ సంప్రదాయం ప్రకారం ఫిబ్రవరి 1నే బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టే ఆలోచనలో ఉంది. గతంలో ఫిబ్రవరి చివర్లో బడ్జెట్ పెట్టే ఆనవాయితీ ఉండేది. అయితే 2017లో ఈ విధానాన్ని మార్చి, అప్పటి నుంచి నెల మొదటి రోజునే బడ్జెట్ ప్రవేశపెడుతున్నారు.

ఏప్రిల్‌తో ప్రారంభమయ్యే కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించి డిసెంబరులోనే బడ్జెట్ కసరత్తు మొదలైంది. దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలు తమ అవసరాలపై ప్రతిపాదనలను కేంద్రానికి పంపాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ (Andhra Pradesh) ప్రతిపాదనలపై ప్రత్యేకంగా చర్చ జరుగుతోంది. కేంద్రంలో బీజేపీ (BJP) నేతృత్వంలోని ఎన్డీఏ (NDA) ప్రభుత్వం అధికారంలో కొనసాగడానికి ఏపీ అధికార కూటమి మద్దతు కీలకంగా ఉండటంతో, గత బడ్జెట్ నుంచే రాష్ట్రానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం లభిస్తోంది. గత ఏడాది బిహార్‌ (Bihar), ఏపీ రాష్ట్రాలకు అధిక కేటాయింపులు జరిగాయి. ముఖ్యంగా అమరావతి (Amaravati) రాజధాని అభివృద్ధికి రూ.15 వేల కోట్ల గ్రాంట్‌ను కేంద్రం ప్రకటించడం అప్పట్లో పెద్ద చర్చకు దారి తీసింది.

ఇటీవల కాలంలో కేంద్రం నుంచి ఏపీకి పలు రంగాల్లో సహకారం అందుతోందన్న అభిప్రాయం బలంగా వినిపిస్తోంది. క్వాంటం వ్యాలీ (Quantum Valley), గూగుల్ ఏఐ డేటా సెంటర్ (Google AI Data Center) వంటి పెట్టుబడులు రావడం దీనికి ఉదాహరణగా చెబుతున్నారు. ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు (N. Chandrababu Naidu) కేంద్రంతో సమన్వయం పెంచుకుంటూ రాష్ట్రానికి గరిష్ట నిధులు రాబట్టేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు. జలజీవన్ మిషన్ (Jal Jeevan Mission), పూర్వోదయ పథకం (Purvodaya Scheme), పీఎం సూర్యఘర్ (PM Surya Ghar) వంటి కేంద్ర పథకాలను సమర్థవంతంగా అమలు చేస్తూ ఎక్కువ నిధులు సాధించే వ్యూహాన్ని అనుసరిస్తున్నారు.

ఈ నేపథ్యంలో వచ్చే బడ్జెట్‌లో ఏపీకి ఎంత మేర కేటాయింపులు ఉంటాయన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది. ఇటీవల చంద్రబాబు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ (Nirmala Sitharaman)ను కలిసి రాష్ట్రానికి సంబంధించిన కీలక ప్రతిపాదనలు సమర్పించారు. అమరావతి రాజధాని నిర్మాణం, మౌలిక వసతులు, వివిధ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు నిధులు ఇవ్వాలని కోరారు. అలాగే రాయలసీమ (Rayalaseema) ప్రాంతాన్ని అంతర్జాతీయ స్థాయి ఉద్యానవన కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయడానికి ప్రత్యేక ప్యాకేజీ కోరుతూ, వచ్చే మూడేళ్లలో సుమారు రూ.41 వేల కోట్లు కేటాయించాలని ప్రతిపాదించారు.

ఇదే సమయంలో పోలవరం (Polavaram) – నల్లమల సాగర్ (Nallamala Sagar) లింక్ ద్వారా గోదావరి (Godavari) వరద నీటిని ప్రకాశం (Prakasam), రాయలసీమ, నెల్లూరు (Nellore) జిల్లాలకు తరలించే అంశాన్ని కూడా చంద్రబాబు ప్రస్తావించారు. వంశధార (Vamsadhara) ప్రాజెక్టు కింద నేరడి బ్యారేజీ (Neradi Barrage) వివాదాల పరిష్కారం, నిధుల విడుదలపై కూడా కేంద్రాన్ని కోరారు. రాష్ట్ర విభజన చట్టంలోని పెండింగ్ అంశాల పరిష్కారం, ఆర్థికంగా బలహీనంగా ఉన్న ఏపీని “గ్రోత్ ఇంజిన్”గా తీర్చిదిద్దేలా ఈ బడ్జెట్‌లో భారీ కేటాయింపులు చేయాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆశిస్తోంది. ప్రస్తుత రాజకీయ పరిస్థితుల్లో ఏపీ ప్రాధాన్యం పెరగడంతో, ఈసారి నిధుల ప్రవాహం ఎక్కువగా ఉండొచ్చన్న అంచనాలు వినిపిస్తున్నాయి. దీంతో కేంద్రం ఏ మేరకు వరాలు కురిపిస్తుందో అన్న ఉత్కంఠ రోజురోజుకు పెరుగుతోంది.